Sabahları Pozitif Uyanmanın ve Gün Boyu Uyanık Kalmanın 4 Sırrı Belirlendi
Neden biz insanlar uyanıklığımızda bir günden diğerine dalgalanıyoruz? Neden bir sabah uyanık hissederek uyanıyoruz, yine başka bir sabah uyandıktan sonra bu uyanıklık seviyesinde debeleniyoruz? Bilim insanları uyandıktan hemen sonra nasıl daha iyi hissedilir sorusunun cevabını buldular!
Yarın sabah nasıl uyanacağınızı, kendinizi uyanık hissedip hissetmeyeceğinizi tahmin eden ve ardından gün boyunca o özenli uyanma bilincini sürdürebilmenizi hangi faktörler etkileyecek? Gün boyunca uyanıklığı sürdürememenin, her yıl binlerce ölüme neden olan karayolu trafiği ve iş kazalarının ana nedensel faktörü olduğu göz önüne alındığında, bu soru bilimsel olarak temel ama aynı zamanda toplumsal olarak da alakalıdır.
Ayrıca, gündüz uyanıklığının bozulmasına yol açan yetersiz uykunun, işle ilgili önemli verimlilik kaybından, daha fazla sağlık hizmetlerinden yararlanmaya ve işe devamsızlıktan, gelişmiş ülkelere her yıl gayri safi yurtiçi hasılalarının yaklaşık %2’sine kadar (sadece ABD için 411 milyar $’a) mal olduğu tahmin edilmektedir.
Bu dört şeyi sabah rutininize dahil etmeyi deneyin ve uyku sonrası durumunuzun nasıl değiştiğini görün.
Yeni bir çalışma, sabahları kolayca uyanmayı ve pozitif hissetmeyi etkileyen dört temel faktör belirledi. Deneye çoğu ikiz olan toplam 833 kişi katıldı. Bu katılımcı seçimi tesadüfi değildi: en yakın akrabaları gözlemlemek, bilim insanlarının genetikten kaynaklanan etkili uyanışın anahtarlarındaki varyasyonları filtrelemelerine yardımcı oldu.
İki hafta boyunca gönüllülerin öğünleri, fiziksel aktiviteleri, uyku düzenleri ve glikoz seviyeleri kaydedilirken, katılımcılar da gün boyunca durumlarını kendileri değerlendirdi.
Gözlem sonuçlarına göre, dört temel şey ortaya çıktı:
- Uyku
Burada her şey önemlidir: süre, kalite ve zaman. Bilim insaları erken ve geç uyuma, erken ve geç kalkma, az ve çok uyuma gibi tüm süreçleri izledi. Araştırmaya göre, daha uzun uyku ve daha geç uyanma, katılımcıların durumunu etkiledi. Kendilerini uyanık ve enerjik hissettiler.
- Günlük fiziksel aktivite
Gün içinde fiziksel aktivitelerini arttıranlar çok daha iyi uyudular ve daha zinde uyandılar.
- Sabah kahvaltısı
Karmaşık karbonhidratlar açısından zengin sabah kahvaltıları, uyanıklık düzeylerinin artmasına neden olurken, yüksek proteinle beslenenlerde tersi bir etki oldu.
- Şeker
Daha yüksek bir kan şekeri seviyesinin daha düşük bir uyanıklık seviyesiyle ilişkili olduğu ortaya çıktı. İlk bakışta bu, uyanıklığı arttırdığı düşünülerek “şekere hücum” şeklindeki popüler kültürel inanca aykırıdır. Bununla birlikte, bu yaygın kurgunun aksine ve mevcut bulgularla tutarlı olarak, deneysel kanıtlar, yüksek glikoz tüketiminin “şeker çarpmasına” ve dolayısıyla uyanıklığın azalmasına neden olduğunu ortaya koymuştur.
Spesifik olarak, patates ve şekerle tatlandırılmış içecekler gibi yüksek glisemik gıdaların alımından hemen sonra dikkatli bilinç seviyeleri ve buna bağlı biliş azalır. Mevcut çalışmada ortaya konan bir şeker çarpması kavramına daha fazla destek ekleyen yakın tarihli bir meta-analiz, sabah kahvaltı öğünlerine verilen müteakip yüksek glisemik tepkilerin bilişsel performansta artıştan ziyade bozulmuş bilişsel performansla ilişkili olduğunu bildirmiştir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Bilim İnsanları Sabahları Kolay ve Pozitif Uyanmanın Dört Sırrını Belirledi
Cerrahlar Doğuştan Yemek Borusu Parçası Olmayan Bebeği Kurtardı