Günde Sadece 42 Dakika Parlak Işığa Maruz Kalmanın Bunama Riskini Azalttığı Tespit Edilmiştir
Düzenli olarak parlak gün ışığına maruz kalmanın, yaşlılıkta bunama gelişme riskini azaltabileceği sonucuna varıldı. Bu sonuca, yaklaşık sekiz yıl boyunca takip edilen 88.000 kişiden elde edilen verilerin analizinden sonra araştırmacılar ulaştı.
İnsan vücudu, büyük ölçüde ışık tarafından belirlenen sirkadiyen bir ritimle çalışır. Güneş ışığı retinaya çarptığında, beynin ana biyolojik saatini harekete geçirir. Bu da uyku-uyanıklık döngülerini ve diğer vücut ritimlerini düzenler.
Bilim insanları, bunama hastalarında bu döngülerde bozulmalar meydana geldiğini uzun zamandır biliyor. Bununla birlikte, günlük aydınlatma ile bilişsel gerileme riski arasındaki bağlantı çok daha az incelenmiştir.
General Psychiatry dergisinde yayınlanan yeni bir çalışmada , bilim insanları İngiltere Biyobankası projesinden elde edilen verileri kullandı. Katılımcılar, yedi gün boyunca ortam ışık seviyelerini sürekli olarak ölçen sensörler taktı. Araştırmacılar daha sonra bu ölçümleri, gönüllülerin sonraki yıllardaki sağlık verileriyle karşılaştırdı.
42 dakika boyunca parlak ışığa maruz kalmak bile fark edilir bir iyileşme sağlıyor.
Parlak ışığa daha fazla maruz kalan kişilerin yaklaşık sekiz yıl sonra bunama geliştirme olasılığının daha düşük olduğu ortaya çıktı. Hem doğal hem de yapay aydınlatma önemliydi: Bir kişi parlak ışığa ne kadar uzun süre maruz kalırsa, ilişki o kadar güçlü oluyordu.
Bu etki, özellikle günde en az 42 dakika 5.000 lüks ışık yoğunluğuna maruz kalanlarda daha belirgindi. Bu kişilerin demans riski %17 daha düşüktü. Buna karşılık, tipik ofis aydınlatması genellikle yalnızca 300-500 lüks ışık sağlar.
İlginç bir şekilde, bu örüntü, geç kronotipe sahip kişilerde, yani “gece kuşları” olarak adlandırılanlarda en güçlü şekilde gözlemlendi. Onlar için, daha parlak gün ışığına maruz kalma, demans riskinde %41’lik bir azalmayla ilişkilendirildi. Hastalık riskini artıran APOE ε4 genetik varyantını taşıyanlarda da bu ilişki devam etti: risk %27’ye düştü.
Aydınlatmanın Beyni Nasıl Etkileyebileceği
Kesin mekanizma hala belirsizliğini koruyor. Olası nedenlerden biri, ışığın sirkadiyen ritimler ve uyku kalitesi üzerindeki etkisidir. Ayrıca, daha fazla gün ışığına maruz kalan katılımcıların, ortalama olarak, medial temporal lobun belirli bölgelerinin hacimleri veya yüzey alanları daha büyüktü. Bu bölge hafıza için önemlidir ve genellikle demans hastalığında etkilenen ilk bölgelerden biridir.
Ancak çalışma bir bağlantı ortaya koyuyor, ancak parlak ışığın hastalığı doğrudan önlediğini kanıtlamıyor. Diğer yaşam tarzı faktörleri sonuçları etkilemiş olabilir.
Çalışmanın yazarları, aydınlatmanın beyin sağlığını desteklemenin erişilebilir bir yolu olarak incelenmeye değer olduğuna inanıyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Günde Sadece 42 Dakika Parlak Işığa Maruz Kalmanın Bunama Riskini Azalttığı Tespit Edilmiştir
Yaşlanan Beyin, Hafızayı Daha Değerli Bir Şeyle Takas Ediyor Olabilir