İklimin Kaderi Bu Bahar ‘Tuz’da Saklı: El Niño’yu Dev bir Canavara Dönüştürebilir
El Niño-Güney Salınımı fenomeni, Dünya’daki hava modellerinde kilit bir faktördür. Asya’daki musonları, Avustralya’daki kuraklıkları, Kaliforniya’daki yağışları ve ılıman enlemlerdeki kışı etkiler. Bilim insanları on yıllardır iki parametreyi izliyor: okyanus yüzey sıcaklığı ve rüzgar yönü. Ancak tuzluluğun da rol oynadığı ortaya çıktı.
Bilim insanları, Batı Pasifik Okyanusu’ndaki ilkbahar tuzluluğunun El Niño’nun gücünü neredeyse iki katına çıkarabileceğini keşfetti. Çalışma, Geophysical Research Letters dergisinde yayınlandı .
El Niño nedir?
Normal zamanlarda, Endonezya ve Avustralya kıyıları açıklarında sıcak su birikirken, Güney Amerika kıyıları açıklarında soğuk, besin açısından zengin su yükselir. Bu sıcaklık farkı, belirli bir rüzgar modelini belirler.
Ancak El Niño sırasında her şey değişir. Ticaret rüzgarları zayıflar veya hatta yön değiştirir ve artık rüzgar tarafından tutulmayan sıcak su doğuya doğru hareket ederek soğuk Peru akıntılarını kaplar. Bu sıcaklık değişimi, Pasifik Okyanusu üzerindeki tüm atmosferik dolaşımı yeniden yapılandırır ve küresel olarak yayılır.
Şimdiye kadar tüm El Niño modelleri ve tahminleri sıcaklık ve rüzgar verilerine dayanıyordu. Ancak okyanus suyu sadece sıcaklıkta değil, aynı zamanda tuzlulukta (çözünmüş tuz miktarı) da değişiklik gösterir.
Tuzluluk, suyun yoğunluğunu belirlediği için önemlidir. Okyanusun daha tuzlu kısmı daha ağır ve yoğundur, daha az tuzlu kısmı ise daha hafiftir. Bu fark, suyun hareket etmesine ve tabakalaşmasına neden olarak deniz seviyesini ve ısı transferini etkiler.
Bilim insanları her bahar bir örüntü keşfettiler: Ekvatorun hemen kuzeyindeki Batı Pasifik Okyanusu’ndaki su alışılmadık derecede tuzlu hale gelirken, ekvatorun kendisinde su nispeten tatlı kalıyor ve bu da güçlü bir zıtlık yaratıyor.
Tuzluluk neyi etkiler?
Ekvator ve kuzey enlemleri arasındaki tuzluluk ve dolayısıyla yoğunluk farkı, okyanusta görünmez bir eğim oluşturur. Deniz seviyesi daha tuzlu bölgede biraz düşerken, daha az tuzlu bölgede yükselir. Ve su, herhangi bir nesne gibi, yokuş aşağı yuvarlanma eğilimindedir. Bu, okyanus akıntılarını iten ve batıdan doğuya doğru akmalarına neden olan sterik bir yükseklik gradyanı oluşturur.
Bu akıntılar, batı Pasifik Okyanusu’ndaki sıcak yüzey sularını daha doğuya, orta Pasifik’e doğru itmeye başlar. El Niño’nun klasik belirtileri ortaya çıkmaya başladığında, okyanus zaten hazırdır. Tuzluluk, gelecekteki El Niño’ları daha güçlü ve daha tehlikeli hale getiren bir öncü faktör yaratmıştır.
Modelleme çalışmaları, El Niño’nun en yüksek şiddetinin yaklaşık %20 oranında artabileceğini göstermiştir. Ayrıca, yaygın sel ve kuraklığa neden olan yıkıcı bir El Niño olasılığı neredeyse iki katına çıkmaktadır.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: İklimin Kaderi Bu Bahar ‘Tuz’da Saklı: El Niño’yu Dev bir Canavara Dönüştürebilir
Dünyanın En Hızlı Büyüyen Bitkisi Aynı Zamanda Şaşırtıcı Bir Süper Besin