Elit Sporcuları Farklı Kılan Gizli Yetenek Ortaya Çıktı
Elit spor genellikle hız, güç ve teknik becerinin bir testi gibi görünür. Ancak üst düzey müsabakalardaki en belirleyici anlardan bazıları, yalnızca fiziksel yetenekle açıklanamayacak kadar hızlı gelişir.
Kanadalı hokey süperstarı Connor McDavid’in geçen Şubat ayında ABD’ye karşı 4 Uluslu Karşılaşma’da attığı uzatma golünü düşünün. Puck, sopasında sadece bir saniye kadar kalmıştı, diğer takımın savunmacıları yaklaşıyordu ve o yine de kimsenin görmediği bir boşluğu bir şekilde buldu.
Profesyonel hokey oyuncuları Milano-Cortina Olimpiyatları’nda buz pistine geri dönerken, Kanadalılar bunun gibi daha fazla an bekleyebilirler. Araştırmalar giderek artan bir şekilde, bu anların sadece fiziksel başarılar olarak değil, aynı zamanda bilişsel başarılar olarak da daha iyi anlaşılabileceğini öne sürüyor.
Giderek artan bir araştırma grubu, algısal-bilişsel beceriler olarak bilinen bir grup yeteneğin temel farklılaştırıcılar olduğunu öne sürüyor. Bu, bulanık görüntüler, sesler ve hareketleri saniyelik kararlara dönüştürme zihinsel kapasitesidir.
Bu beceriler, elit sporcuların kaotik bir sahneyi taramalarına, doğru ipuçlarını seçmelerine ve başkaları fırsatı görmeden önce harekete geçmelerine olanak tanır. Kısacası, sadece daha hızlı hareket etmekle kalmazlar, aynı zamanda daha akıllıca da görürler.
Sporcular Görsel Kaosu Nasıl Yönetiyor?
Araştırmacıların bu yetenekleri inceleme yollarından biri, ekrandaki birkaç hareketli noktayı takip ederken geri kalanını görmezden gelmeyi içeren çoklu nesne takibi olarak bilinen bir görevdir. Çoklu nesne takibi, görsel dikkat ve görsel-motor koordinasyon üzerine kendi araştırmalarımda kullandığım temel bir yöntemdir.
Çoklu nesne takibi, dikkati, çalışma belleğini ve dikkat dağıtıcı unsurları bastırma yeteneğini zorlar. Bunlar, sporcuların oyunları okumak ve hareketleri gerçek zamanlı olarak tahmin etmek için güvendikleri aynı bilişsel süreçlerdir.
Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, elit sporcular bu görevde sporcu olmayanlardan sürekli olarak daha iyi performans gösterirler. Sonuçta, oyunları okumak, oyuncuları takip etmek ve hareketleri tahmin etmek, görsel kaosu yönetmeye bağlıdır.
Ancak önemli bir uyarı var. Birden fazla nesneyi takip etmede mükemmel olmak, bir anda McDavid gibi bir oyunu önceden tahmin etmeyi veya Kanada kadın hokey takımının kaptanı Marie-Philip Poulin gibi bir savunmacıyı geçmeyi mümkün kılmaz.
Tek bir dar beceride ustalaşmak her zaman gerçek dünya performansına yansımaz. Araştırmacılar bu sınırlamayı genellikle “özgüllüğün laneti” olarak tanımlarlar.
Bu sınırlama, sporcuların zihinsel üstünlüğünün aslında nereden geldiği konusunda daha derin bir soru ortaya çıkarıyor. Olağanüstü algısal-bilişsel yeteneklere sahip insanlar hızlı tempolu sporlara mı yöneliyor, yoksa yıllar içinde edinilen deneyim mi bu yeteneği geliştiriyor?
Kanıtlar, cevabın muhtemelen her ikisi de olduğunu gösteriyor.
Doğuştan mı geliyor yoksa zamanla mı geliştiriliyor?
Seçkin sporcular, radar operatörleri ve hatta aksiyon video oyunu oyuncuları – hepsi de dinamik, hızla değişen sahneleri düzenli olarak takip eden gruplar – algısal-bilişsel görevlerde acemilerden sürekli olarak daha iyi performans gösteriyorlar.
Aynı zamanda, bu görevleri daha hızlı öğrenme eğilimindeler; bu da deneyimin bu yetenekleri geliştirmedeki potansiyel rolüne işaret ediyor.
Seçkin performans sergileyenleri ayıran şey, daha fazla bilgi almaları değil, en alakalı bilgiyi daha hızlı çıkarmaları gibi görünüyor. Bu verimlilik, zihinsel yüklerini hafifleterek, baskı altında daha akıllı ve hızlı kararlar almalarını sağlayabilir.
McMaster Üniversitesi’ndeki araştırmam, sporda kilit farklılaştırıcı olan algısal-bilişsel becerileri ve bunları en iyi nasıl geliştirebileceğimizi anlayarak bu bulmacayı çözmeyi amaçlıyor.
Algısal-bilişsel becerileri en iyi nasıl geliştirebileceğimiz konusundaki bu belirsizlik, odaklanmayı, farkındalığı veya tepki süresini artırmayı vaat eden sözde “beyin eğitimi” programları konusunda neden temkinli olmamız gerektiğinin de nedenidir.
Pazarlama genellikle ikna edicidir, ancak geniş kapsamlı, gerçek dünya faydalarına dair kanıtlar çok daha az açıktır.
Algısal-bilişsel eğitimin değeri çürütülmemiştir, ancak ikna edici kanıtlar sağlayacak kadar gerçek atletik ortamlarda yeterince titizlikle test edilmemiştir. Bununla birlikte, bugüne kadar, çoklu nesne takibi gibi algısal bir unsur içeren görevler en büyük umudu göstermektedir.
Algısal-bilişsel becerilerin eğitimi
Araştırmacılar ve uygulayıcılar, algısal-bilişsel becerilerin en iyi nasıl eğitileceği veya bir bağlamdaki kazanımların başka bir bağlama nasıl aktarılacağı konusunda hala net cevaplardan yoksunlar. Bu, bilişsel eğitimin faydasız olduğu anlamına gelmez, ancak yaklaşımımızda kesin ve kanıta dayalı olmamız gerektiği anlamına gelir.
Ancak araştırmalar, gerçek dünyaya aktarım olasılığını artıran çeşitli faktörlere işaret etmektedir.
Eğitim, izole zihinsel egzersizlerden ziyade, fiziksel baskı altında hızlı kararlar gerektiren yüksek bilişsel ve motor talepleri birleştirdiğinde daha etkilidir.
Çeşitli uyaranlara maruz kalmak da önemlidir, çünkü bu, sadece tekrar etmekle kalmayıp uyum sağlayabilen bir beyinle sonuçlanır. Son olarak, oyunun kendisine çok benzeyen eğitim ortamlarının, eğitim seansının ötesinde kalıcı beceriler üretme olasılığı daha yüksektir.
Şimdi asıl zorluk, bu laboratuvar bulgularını pratik eğitim ortamlarına aktarmaktır. Yeni algısal-bilişsel eğitim araçlarına büyük yatırımlar yapmadan önce, antrenörler ve sporcular gerçekten etkili olanı ve sadece yüksek teknoloji ürünü bir plasebo olanı anlamalıdır.
Şimdilik bu, algısal-bilişsel eğitimi, spor branşına özgü eğitimin bir tamamlayıcısı olarak ele almak anlamına gelir, bir ikame olarak değil. Araştırmacılar, sporcular ve antrenörler arasındaki daha yakın iş birliklerinden de bilgiler elde edilecektir.
Ancak, keşif kararlarını bilgilendirmek için “oyun zekası”nın bir değerlendirmesi olarak algısal-bilişsel görevlerin dahil edilmesi desteklenmektedir.
Öyleyse, oyunu farklı bir şekilde görmenin gerçek sırrı sadece daha büyük kaslar veya daha hızlı refleksler değil. Daha keskin bir zihin ve bunun nasıl çalıştığını anlamak, hem buz üzerinde hem de buz dışında performansa bakış açımızı değiştirebilir.
Kaynak: https://www.sciencealert.com
70’inde Spora Başlayan 93 yaşındaki Şampiyonun Vücudu Normlara Meydan Okuyor