Bulaşıcı Kuş Gribi Buzdolabında Saklanan Çiğ Sütte 5 Gün Kalabilir
Yeni araştırma, çiğ sütün kuş gribi için uygun bir bulaşma yolu olabileceğini gösteren son araştırma oldu.
Çiğ süt sanıldığından daha tehlikeli olabilir. Araştırmacılar, çiğ süte karışan grip virüslerinin insanları neredeyse bir haftaya kadar enfekte edebileceğine dair kanıtlar buldu.
Bilim insanları, kontamine süt yoluyla gribe maruz kalma tehdidini ölçmeyi amaçlayan bir çalışma yürüttü. Araştırmacılar, belirli bir influenza A virüsü türünün soğutulmuş çiğ sütte beş gün kaldıktan sonra da bulaşıcı olduğunu tespit etti.
Bulgular, çiğ sütün benzer influenza türleri için -özellikle de şu anda süt inekleri arasında aktif olarak yayılan kuş gribi virüsleri için- uygun bir bulaşma yolu olduğunu göstermektedir.
Pastörizasyon, bozulmaya veya gıda zehirlenmesine neden olabilecek mikropları öldürmek için gıdaların ve sıvıların basit ve kısa süreli olarak ısıtılmasıdır.
Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, kapsamlı araştırmalar pastörize edilmemiş veya çiğ süt ürünlerinin zararlı mikropları yayabileceğini göstermiştir.
Örneğin 2018 yılında yapılan bir araştırma, çiğ süt ve peynir ürünlerinin, beş yıllık bir süre zarfında süt ürünlerinden kaynaklandığı bildirilen tüm gıda kaynaklı hastalıkların %96’sını oluşturduğunu ortaya koymuştur.
Bu yıl süt ineklerinde yüksek patojenik kuş gribi A’nın (HPAI) bir türü olan H5N1’in ortaya çıkması, çiğ sütü daha da büyük bir kumar haline getirdi.
İnsanlar ticari olarak satılan çiğ süt ürünlerinde H5N1 bulmuşlardır. Ve bazı hayvanların, özellikle de çiftliklerde yaşayan kedilerin çiğ süt içerek H5N1 kaptığından şüpheleniliyor.
Ancak Stanford Üniversitesi araştırmacıları, çiğ sütteki influenzanın kalıcılığını insanlar için daha gerçekçi koşullar altında inceleyen ilk araştırmanın kendi araştırmaları olduğunu söylüyor.
Araştırmacılar, çiğ süt örneklerine H1N1 influenza A suşu eklediler. Virüsün başlangıç dozunu, kontamine mağaza markalı süt ürünlerinde görülen dozlara benzer şekilde kullandılar (pastörizasyon sayesinde bu ürünlerde bulaşıcı virüs bulunmadı).
Daha sonra numuneleri tipik bir sıcaklıkta buzdolabında tuttular ve canlı virüs seviyelerinin artık birini enfekte edemeyecek hale gelmeden önce ne kadar sürede düştüğünü izlediler. Ayrıca pastörizasyonun virüsün canlılığını nasıl etkileyeceğini de test ettiler.
Diğer araştırmalarda olduğu gibi, pastörizasyonun herhangi bir bulaşıcı grip virüsünün varlığını tamamen ortadan kaldırdığını buldular. Ancak çiğ süt örneklerinin artık bulaşıcı olmaması beş gün kadar sürdü.
Araştırmacılar bu ay Environmental Science & Technology Letters dergisinde yayınlanan makalelerinde, “Genel olarak, çalışmamız influenza virüslerinin çiğ sütte bulaşıcı kaldığını ve önemli bir insan sağlığı riski oluşturabileceğini göstermektedir” diye yazdılar.
Çalışmada H5N1’den farklı bir influenza A suşu incelenmiştir. Ancak diğer çalışmalar, her iki suşun da bulaşıcılığının sütte yaklaşık aynı oranda azaldığını ve genel olarak influenza A virüslerinin bu açıdan birbirlerinden çok farklı olmadığını göstermiştir. Dolayısıyla H1N1 muhtemelen H5N1 için iyi bir vekildir.
Aralık ayı başı itibariyle, süt inekleri arasında H5N1 salgınları bu yıl 16 eyalette görülmüştür, ancak geçtiğimiz ay sadece Kaliforniya ve Nevada’da vakalar bildirilmiştir. ABD’de, çoğu enfekte inekler veya kümes hayvanlarıyla temasla bağlantılı 60 insan H5N1 vakası belgelenmiştir.
Şimdiye kadar insan vakaları genellikle hafif seyretti ve virüsün henüz insanlar arasında kolayca yayılabilecek şekilde adapte olmadığına inanılıyor.
Ancak daha ciddi H5N1 vakaları da rapor edilmiştir. Bu türlerin inekler ve bizim gibi diğer memeliler arasında yayılmasına ne kadar uzun süre izin verilirse, H5N1’in kabus gibi bir versiyonunun ortaya çıkması ve yaygın bir salgına yol açması riski de o kadar artacaktır ki bu risk, çiğ sütün popülaritesinin devam etmesiyle daha da artmaktadır. Amerikalıların yaklaşık %4’ünün yılda en az bir kez, %1’inin ise düzenli olarak çiğ süt ürünleri tükettiği düşünülmektedir.
Kıdemli araştırmacı Alexandria Boehm üniversiteden yaptığı açıklamada, “Bu çalışma, çiğ süt tüketimi yoluyla kuş gribi bulaşma potansiyel riskini ve süt pastörizasyonunun önemini vurgulamaktadır” dedi.
Ne yazık ki, çiğ süt ürünlerini seven aynı insanlar, bu konudaki uyarıları da görmezden gelebiliyor. Çiğ süt satışları bu yıl H5N1’in ortaya çıkmasından bu yana, kuş gribiyle bağlantılı geri çağırmalar karşısında bile hızla arttı.
Ve çiğ sütü savunan pek çok kişi, sütün pastörize süte kıyasla bağışıklığı güçlendirdiği gibi sözde faydaları hakkında yanlış bilgiler yaymaya devam ediyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Bulaşıcı Kuş Gribi Buzdolabında Saklanan Çiğ Sütte 5 Gün Kalabilir
Aralıklı Oruç Saçların Daha Yavaş Uzamasıyla İlişkilendirildi