Araştırmaya Göre Bir Ülkede Bilimsel ve Dini İnançlar Arasındaki Uyum Daha İyi Bir Refahla İlişkilendiriliyor
Toplam 54 ülkeden on binlerce katılımcının yer aldığı bir çalışma, dini ve bilimsel inançlar arasındaki yüksek uyum düzeyinin daha iyi bir refahla ilişkili olma eğiliminde olduğunu ortaya koymuştur. Bazı bölgelerde bilim yanlısı inançlar da daha güçlüdür.
Bilimsel çalışmalar genel olarak dini veya manevi (D/M) inançlara sahip kişilerin, bu inançlara sahip olmayan bireylere kıyasla daha yüksek düzeyde refah (yani daha iyi fiziksel ve zihinsel sağlık) yaşama eğiliminde olduklarını göstermektedir.
Giderek artan sayıda çalışma da bilim yanlısı inançlara sahip kişilerin daha iyi bir esenlik deneyimi yaşama eğiliminde olduğunu göstermektedir.
Bununla birlikte, dini ve bilimsel inançlar her zaman uyumlu olmayabilir. Bu inançlar arasındaki ilişki toplumlar ve bireyler arasında farklılık göstermektedir.
Bazıları doğal dünyanın açıklanmasındaki farklılıklar nedeniyle bu iki inancı birbiriyle çelişen unsurlar olarak görürken, diğerleri her biri insan deneyiminin farklı yönlerine hitap eden bu iki inancı birbirini tamamlayan unsurlar olarak görmektedir.
Tarihsel olarak bu ikisi arasında bir gerilim yaşanmıştır, ancak pek çok birey ve gelenek her iki bakış açısını da bütünleştirerek inanç ve deneysel araştırmanın bir arada var olmasına izin vermektedir.
Çalışmanın yazarları Michael E. Price ve Dominic D. P. Johnson, D/M inançları, bilim yanlısı inançlar ve refah arasındaki ilişkinin yanı sıra dini ve bilimsel inançların uyumluluğu ile refah arasındaki ilişkiyi de araştırmıştır.
Araştırmacılar, Batı toplumlarında her iki inanç sisteminin de refahla olumlu yönde ilişkili olacağını, ancak insanların bu iki sistemi uyumsuz olarak algılayacağını varsaymışlardır.
Araştırmacılar, Aralık 2021 ve Ağustos 2022 tarihleri arasında Qualtrics aracılığıyla gerçekleştirilen büyük bir kesitsel anketten elde edilen verileri analiz etti.
Qualtrics, 54 ülkenin her birinden en az 1.000 katılımcı ile veri toplamayı denetledi. Örneklemde tüm kıtalardan ülkeler yer almıştır (hiç ülkesi olmayan Antarktika hariç).
Toplamda 55.230 katılımcı anketi tamamlamıştır. Bunların %49’u kadın, %50’si erkektir ve kalan küçük bir kısım cinsiyetini belirtmemiştir. Ortalama olarak katılımcılar 30’lu yaşlarındaydı, ancak her yaştan yetişkin de dahil edildi.
Anket daha yüksek bir plana inanç (kişinin hayatının daha yüksek bir güç tarafından kişinin uzun vadeli çıkarlarına hizmet etmek üzere tasarlanmış bir planı takip ettiği inancı), esenlik (iyimserlik ve yaşamda bir amaç duygusu olarak tanımlanmaktadır), bilim yanlısı inançlar (örneğin, “Bilimin dünya hakkındaki gerçeği ortaya çıkarma gücüne güçlü bir şekilde inanıyorum” veya “Bilime toplumumdaki çoğu insandan daha az saygı duyuyorum”) ve inanç grubu üyeliği değerlendirmelerini içermektedir.
Katılımcılar ateist, Hristiyan, Müslüman, Budist, Halk/Yerli/Geleneksel, Hindu, Yahudi, Taoist, diğer ve inançlarından emin olmayanlar gibi kategorilere ayrılmıştır.
Sonuçlar, dini gruplardan birine bağlı olan bireylerin, inançlarından emin olmayanlara veya ateistlere kıyasla daha yüksek bir plana inanma olasılıklarının daha yüksek olduğunu göstermiştir.
Batı toplumlarında, daha yüksek bir plana inanç ve bilim yanlısı tutumlar negatif ilişkili olma eğilimindedir. Ancak, Afrika ve Asya bölgelerinde, daha yüksek bir plana inanç ile bilim yanlısı inançlar arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Daha yüksek bir plana olan inanç Müslümanlar, Hindular ve Yahudiler arasında en yüksek, diğer dinlerin takipçileri arasında ise biraz daha düşüktür. Ateistler arasında gözle görülür şekilde daha düşüktü.
İncelenen bölgeler ve inanç grupları genelinde, daha yüksek bir plana olan inanç refahla güçlü bir şekilde ilişkiliydi; daha yüksek bir plana daha fazla inananlar, inanmayanlara kıyasla daha iyi bir refaha sahip olma eğilimindeydi.
Bilim yanlısı inançlar da refahla olumlu yönde ilişkiliydi, ancak bu ilişki tesadüfi olmadığı sonucuna kesin olarak varmak için yeterince güçlü değildi.
Bilimsel ve dini inançlar arasında daha yüksek düzeyde uyumluluk daha iyi refah ile ilişkilendirilmiştir; uyumluluğun daha yüksek olduğu bölgelerde bireyler daha iyi refah bildirme eğiliminde olmuştur.
Bilimsel ve dini inançlar arasındaki uyum Güney Asya ve Kuzey Afrika’da en yüksek, Kuzey Amerika ve Kuzey Avrupa’da ise en düşük seviyededir.
“Çalışmamızın, inanç sistemi uyumluluğunun gelişmiş refahın bir öngörücüsü ve olası nedeni olarak daha fazla dikkate alınmasını teşvik edeceğini umuyoruz. Eğer nedensellik kanıtlanabilirse, D/M [dini/manevi] ve bilim yanlısı inanç sistemleri arasındaki algılanan uyumsuzluk sadece akademik veya kültürel bir tartışma konusu değil, psikolojik refah ve dolayısıyla halk sağlığı açısından önemli yansımaları olan bir mesele haline gelecektir.”
Çalışma, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde kişisel inançlar ile refah arasındaki bağlantıya ışık tutmaktadır. Bununla birlikte, çalışmanın çevrimiçi katılımcı örnekleri üzerinde yürütüldüğü ve bu örneklerin ilgili ülkelerin genel nüfuslarını tam olarak temsil etmeyebileceği unutulmamalıdır.
“Dünya çapında bilim ve din: inanç sistemleri arasındaki uyumluluk refahın artmasını öngörüyor” başlıklı makale Michael E. Price ve Dominic D. P. Johnson tarafından yazılmıştır.
Araştırma Religion, Brain & Behavior dergisinde yayımlandı.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Araştırmaya Göre Bir Ülkede Bilimsel ve Dini İnançlar Arasındaki Uyum Daha İyi Bir Refahla İlişkilendiriliyor
/Araştırmaya Göre Bir Ülkede Bilimsel ve Dini İnançlar Arasındaki Uyum Daha İyi Bir Refahla İlişkilendiriliyor/