Fizik Kurallarına Meydan Okuyan Cisim: Hızını Artıran O Gizemli Asteroit Hangi Sırrı Saklıyor?
Asteroitlerin çoğu oldukça tahmin edilebilir.
Yerçekimi veya Güneş’ten gelen radyasyon basıncı gibi dış güçler tarafından itilip çekilerek kendilerine söyleneni yapıyorlar.
1998 KY26 değil.
KY26 hiç de iyi olmayan biri gibi bağırıyor; yani iyi yetiştirilmiş bir asteroitin nasıl davranması gerektiğine dair beklentilere meydan okuyacak şekilde hızlanıyor.
Bu kozmik maymun parıltıları için önerilen bir açıklama, KY26’nın yalnızca bir asteroit kılığına girdiği, kalbinin derinliklerinde, aslında ‘karanlık’ bir kuyruklu yıldız olduğu ve tespit edilemeyen gaz çıkışı onu farklı bir yola yönlendirdiğidir.
Ancak artık bu açıklamada bir sorun var.
Georgia Teknoloji Enstitüsü’nden havacılık mühendisleri Korbin Hansen ve Masatoshi Hirabayashi’ye göre, 11 metrelik (36 metrelik) uzay kayası, itiş gücü için gereken buzu tutmak için fazla sıcak.
Icarus’ta yayınlanan bir makalede şöyle yazıyorlar: “Sıcaklık modeli sonuçlarımız, 1998 KY26’daki su gaz çıkış oranının gömülü buzu korumak için çok yüksek olacağını ve asteroitin bileşiminin daha iyi anlaşılmasını sağlayacağını gösteriyor.”
KY26’nın neye benzeyebileceğinin bir modeli. (Orijinal model Toni Santana-Ros ve diğerleri tarafından hazırlanmıştır (2025); Nrco0e/Wikimedia Commons tarafından düzenlenmiştir, CC BY 4.0)
Gezegenlerarası uzayı dolduran kayalar genellikle iki geniş kategoriye ayrılır: asteroitler ve kuyruklu yıldızlar.
Asteroitler çoğunlukla kaya yığınlarından oluşurken, kuyruklu yıldızlar gaza dönüşerek uzaya kaçarken buz içerir ve bu buz, kuyruklu yıldıza Güneş’in yörüngesinde dönerken yerçekiminin uyguladığı kuvvetlerin ötesinde bir itme gücü sağlayabilir.
Kuyruklu yıldız düşündüğünüzde muhtemelen aklınıza gelen görüntü, parlak şeritlerin takip ettiği parıldayan, puslu bir küredir. Ancak tüm kuyruklu yıldızlar aynı şekilde inşa edilmemiştir.
Karanlık kuyruklu yıldızlar dediğimiz şeyin bu şekilde adlandırılmasının nedeni, kuyruklu yıldız aktivitelerinin fiilen görünmez olmasıdır. Normalde kendileriyle ilişkilendirilen muhteşem görünür kuyrukları üretmeden, tıpkı sıradan bir kuyruklu yıldız gibi gaz yaydıkları düşünülüyor.
Biraz daha fazla ivmelenmeyle sıradan asteroitlere benziyorlar.
KY26 böyle görünebilir. Küçük asteroit her 5,35 dakikada bir dönüyor ve yörüngesi, yörünge düzlemine dik olarak alışılmadık bir hızlanma gösteriyor. Doğal olarak bilim insanları bunun bu karanlık kuyruklu yıldızlardan biri olup olamayacağını düşündüler.
Kuyruklu yıldızların tanımlayıcı özelliklerinden biri, bilim adamlarına kuyruklu yıldız kimliklerini kontrol etmeleri için kolay bir yol sağlayan buzlu bileşimleridir.
Tek yapmanız gereken ateşlerini ölçmek.
Hansen ve Hirabayashi’nin yaptığı da buydu. Daha doğrusu, KY26 hakkında bilinenleri (boyutu, yörüngesi, yansıtıcılığı ve olası bileşimi) birleştirerek yüzeyindeki ve derinlerdeki sıcaklıkları modellemeyi başardılar.
KY26’nın Gemini South kullanılarak 2025’te yayınlanan gerçek fotoğrafı. Asteroit merkezdeki küçük beyaz noktadır. (Uluslararası Gemini Gözlemevi/NOIRLab/NSF/AURA/T. Santana-Ros)
Gömülü su buzunun uzun süre hayatta kalması için sıcaklıkların 145 Kelvin (-128 santigrat derece) civarında kalması gerekiyor.
Ancak araştırmacılar, KY26’nın en soğuk bölgelerinin bile Güneş çevresindeki yörüngesi boyunca ortalama en az 212 Kelvin (-61 santigrat derece) sıcaklığa sahip olduğunu buldu. Bu bir insan için ölümcül soğuk elbette ama kuyruklu yıldız buzunun ortalıkta dolaşması için fazla sıcak.
Bu sıcaklıklarda araştırmacılar, su buzunun KY26’nın kütlesinin yüzde 1’ini oluştursa bile 2000 yıldan biraz fazla bir süre içinde tamamen yok olacağını hesapladılar. Ve eğer asteroitin olağandışı hızlanmasından bu buz sorumluysa, sadece 62 yıl içinde yok olacaktır.
KY26 milyarlarca yaşında olabilir ancak yine de önemli bir uyarı var. Mevcut yörüngesini ne kadar süre işgal ettiği belli değil. Yani buzun olması hala mümkün; ancak bu sonuç ve KY26’nın potansiyel bir asteroit kuşağı kökenine kadar izini süren daha önceki bir makale arasında bu olasılık daralıyor.
Peki KY26’yı düz ve dar yoldan uzaklaştıran ne olabilir? Pekala, hâlâ eski akran baskısına bakabiliriz; eğer akran baskısı Güneş’ten gelen radyasyon baskısı anlamına geliyorsa. Güneş ışığı küçük ama potansiyel olarak yeterince güçlü bir kuvvet uyguluyor ve asteroitin görünürdeki kusurundan sorumlu olabilir.
Harika haber şu ki bunu çok yakında kesin olarak öğrenebiliriz. Japon uzay ajansının Hayabusa2 uzay aracı, siz bu satırları okurken bile Temmuz 2031’de yapılması planlanan randevuyla KY26’ya doğru ilerliyor.
KY26, istediğin kadar hızlan. Sonsuza kadar saklanamazsın.
Kaynak: https://www.sciencealert.com
Karanlık Kuyruklu Yıldızlar Nedir ve Su Hakkında Bildiğimiz Her Şeyi Değiştirebilirler mi?