Alzheimer Hastalığı Başlamışsa İlerlemesini Yavaşlatacak 5 Sağlıklı Alışkanlık
Yaşam tarzı faktörleri hastalığı durduramaz veya tedavi edemez, ancak bozulmayı ve bağımsızlığın kaybını geciktirerek normal yaşam süresini uzatabilirler.
Avrupa Tıp Merkezi (EMC) nöroloji bölümü başkanı hastalığın seyrini yalnızca ilaçların değil, yaşam tarzının da etkilediğini söyledi.
Süreç başlamış olsa bile, hızı alışkanlıklara ve altta yatan durumların yönetimine bağlıdır. The Lancet’te yayınlanan uluslararası bir uzman grubuna göre, demans gelişimi ve daha da önemlisi ilerlemesi vakalarının %45’e kadarı değiştirilebilir faktörlerle ilişkilidir.
Demans gelişimi ve ilerlemesinin %45’e kadarı, sizin de etkileyebileceğiniz faktörlerle ilişkilidir.
Bazı faktörler için, bilim hafıza ve düşünme bozukluğu üzerindeki etkilerini öne sürecek yeterli veriyi toplamıştır. Diğerleri için ise daha az kanıt vardır ve bunlar daha çok destekleyici önlemler olarak görülebilir.
Hareket hayattır.
Doktorun belirttiğine göre, fiziksel aktivite beyin sağlığı üzerinde kanıtlanmış bir etkiye sahip önlemlerden biridir. Beyne giden kan akışını iyileştirir, kan basıncını, şekeri ve kiloyu kontrol etmeye yardımcı olur, ruh halini dengeler ve düşme riskini azaltır.
Yetişkinlerin haftada en az 150 dakika aktiviteye ihtiyacı vardır.
Araştırmalar, düzenli egzersizin hafızayı iyileştirdiğini ve beyin metabolizmasını artırdığını göstermektedir. Yetişkinler haftada en az 150 dakika aktivite yapmayı hedeflemelidir.
Elbette, rekabetçi sporlardan bahsetmiyoruz. Düzenli yürüyüşler, yüzme, bisiklet sürme, denge egzersizleri, hafif kuvvet antrenmanları ve kısacası daha az oturmak hepsi faydalı, diyor.
Beyin ve kan damarları için besin
Alzheimer hastalığı olan kişiler için bir diyet, kan damarları üzerindeki yükü azaltan ve beyin metabolizmasını destekleyen besinleri içermelidir. Kan basıncını, kolesterolü ve glikoz seviyelerini etkileyen her şey kritik öneme sahiptir.
Sağlıklı bir beslenme, sebzeler, baklagiller, tam tahıllar, balık (somon, uskumru ve sardalya gibi), kuruyemişler, tohumlar ve zeytinyağına dayanır. Şeker, yüksek oranda işlenmiş gıdalar ve doymuş yağlar azaltılmalıdır. Özellikle yaban mersini ve diğer koyu renkli meyveler olmak üzere, bilişsel desteğe katkıda bulunduğu düşünülen meyveler de beslenmeye dahil edilebilir.
Nörolog, bu diyetin Akdeniz diyeti modeline yakın olduğunu söylüyor. Hafıza kaybı hızına doğrudan etkisi henüz kanıtlanmamış olsa da, uzun vadeli gözlem verileri bu diyet ile hafıza ve düşünme yeteneğindeki yavaşlama arasında bir bağlantı olduğunu gösteriyor.
Öğren, öğren ve öğren
Sadece bulmaca çözmek hastalığı durdurmaz. Ancak çaba, dikkat ve yeni bir davranış biçimi gerektiren her şey beyin için faydalıdır: dil öğrenmek, müzik yapmak (çalma veya şarkı söyleme), strateji masa oyunları oynamak, okumak ve yeniden anlatmak, yeni yollar keşfetmek, hatta hatırlama ve karşılaştırma gerektiren konuşmalar bile.
Burada önemli olan rekor değil, ilkedir: görev yönetilebilir olmalı, ancak otomatik olmamalıdır. Hareket, dikkat, konuşma, hafıza ve duygu gibi birden fazla sistemi aynı anda harekete geçiren aktiviteler daha etkilidir. Bu nedenle, grup dersleri, ikili aktiviteler veya tai chi gibi uygulamalar gibi yeni ve ilgi çekici formatlar, hızla rutinleşen tekrarlayan görevlerden daha verimli olma eğilimindedir.
Hayati öneme sahip: uyku, işitme, iletişim
Eğer bir kişi yeterince uyumuyorsa, konuşmanın yarısını duymuyorsa ve başkalarıyla giderek daha az iletişim kuruyorsa, ne kadar beyin egzersizi yaparsa yapsın, istenen etkiyi göstermeyecektir. Hafıza ve düşünme yeteneğindeki bozulma oranı sadece egzersizden değil, uyku, ruh hali, aktivite düzeyi ve sosyal etkileşimler gibi temel faktörlerden de etkilenir.
Uyku sırasında beynin detoksifikasyon sistemi aktifleşir ve kronik uyku yoksunluğu, beta-amiloid de dahil olmak üzere metabolik atık ürünlerinin birikimini hızlandırır, diye açıklıyor Vitaly Akimov: “Bu nedenle, uykuyu normalleştirmek ve gerekirse apne ve diğer bozuklukları tedavi etmek, bilişsel işlevi desteklemenin önemli bir parçasıdır.”
Depresif belirtiler ve kaygı ayrı bir konudur. Bunlar, durumun kötüleşmesini hızlandıran bir faktör olabileceği gibi, hastalığın kendisinin bir belirtisi de olabilir. Her durumda, günlük işlevselliği, katılımı ve yaşam kalitesini doğrudan etkiledikleri için bunları fark etmek ve ele almak önemlidir.
İşitme özel bir ilgiyi hak ediyor. Büyük bir araştırmada, bilişsel gerileme riski yüksek olan yaşlı yetişkinlerin işitme cihazı kullanmaya başlamalarının ardından üç yıl içinde bilişsel işlevlerinde yaklaşık %50 daha yavaş bir gerileme gözlemlendi. “Bu, Alzheimer hastalığı için bir tedavi değil, ancak görünüşte küçük bir sorunu düzeltmenin beyin fonksiyonunu korumaya nasıl yardımcı olabileceğinin açık bir örneği” diye açıklıyor.
“Uyku düzenini normalleştirmek ve gerekirse uyku apnesi ve diğer bozuklukları tedavi etmek, bilişsel işlevleri desteklemenin önemli bir parçasıdır.”
Sağlıklı alışkanlıkları birleştirin ve kötü alışkanlıklardan kurtulun
Gerileme başladıktan sonra, önemli olan tek bir faktör değil, bunların birleşimidir. Temel unsurlar arasında günlük egzersiz, yeterli uyku, kan basıncı, şeker ve kolesterol kontrolü, yeterli beslenme, işitme ve görme düzeltmesi, yönetilebilir zihinsel aktivite, sosyal etkileşim ve istikrarlı bir günlük rutin yer alır.
Sigarayı bırakmak ve alkol tüketimini azaltmak son derece önemlidir; bu alışkanlıklar doğrudan kan damarlarının sağlığını ve dolayısıyla beyin fonksiyonlarını etkiler.
Tek başına alınan önlemler hastalığı durduramaz, ancak birlikte ele alındığında beynin işlevini daha uzun süre koruyabileceği koşullar yaratırlar: “Günümüzde, giderek artan sayıda veri, terapi ve yaşam tarzının bir kombinasyonunun bozulmayı yavaşlatabileceğini ve bağımsızlığı ve yaşam kalitesini daha uzun süre koruyabileceğini gösteriyor,” diyor doktor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Alzheimer Hastalığı Başlamışsa İlerlemesini Yavaşlatacak 5 Sağlıklı Alışkanlık