İnsanlar Yeryüzünde Hangi Mineral ve Metalleri Tüketebilir?
İster altın, ister demir, ister renyum ya da selenyum olsun, 21. yüzyılın altyapısı ve yaşam tarzları için temel olan bazı mineral ve metal kaynaklarını tamamen tüketmemiz mümkün mü?
Basitçe söylemek gerekirse, insanlar mineralleri yenilenebileceklerinden daha hızlı tüketiyor. Jeolojik süreçlerin maden yataklarını oluşturması binlerce, belki de milyonlarca yıl alıyor, ancak biz rezervlerimizi sanki sonsuz bir temelden besleniyormuş gibi tüketiyoruz.
Bazı tahminlere göre – ki bunlar tartışmalı olmaya devam ediyor – bazı metalleri doymak bilmez bir şekilde tüketmemiz, arzın 50 yıl veya daha kısa bir süre içinde tükeneceği anlamına gelebilir.
Demir, yerkabuğunda en çok bulunan dördüncü element olmasına rağmen, büyük bir kısmı derinlerde kilitli durumda ve sadece bir kısmına demir cevheri şeklinde erişilebiliyor. 2022 yılında, Dünya’da yaklaşık 180 milyar metrik ton ham demir cevheri bulunduğu ve toplam demir içeriğinin yaklaşık 85 milyar metrik ton olduğu tahmin edilmektedir. Kulağa çok gibi gelebilir ama sonsuza kadar sürmeyecek.
PLAN B 3.0 kitabını yazarken: Uygarlığı Kurtarmak için Seferber Olmak [PDF] kitabını yazan Lester Brown, demir cevherinin 2062 yılına kadar tükenebileceği gibi büyük bir iddiada bulundu. Aynı şekilde, kurşun ve bakır gibi diğer önemli maden rezervlerinin de önümüzdeki on yıllarda tükenebileceğini savunuyor.
Brown 2008 yılında şunları yazmıştır: “Çıkarma işleminde yıllık yüzde 2’lik bir büyüme varsayıldığında, ekonomik olarak geri kazanılabilir rezervlere ilişkin ABD Jeolojik Araştırma verileri, dünyanın kurşun için 17 yıllık, kalay için 19 yıllık, bakır için 25 yıllık, demir cevheri için 54 yıllık ve boksit için 68 yıllık rezervi kaldığını göstermektedir.”
Ancak bu, tartışmanın en uç noktasını oluşturmaktadır. Diğer çalışmalar metallerin tükenme olasılığının Brown’ın sansasyonel tahminlerinden çok daha düşük olduğu sonucuna varmıştır. Elbette demirin ve çelik gibi türevlerinin geri dönüşümü de mümkün, yani kabuğa bağlı rezervler her şey demek değil.
2021 yılında yapılan bir çalışma, 100 yıl içinde tamamen tükenme riski taşıyan ana metalin bakır olduğunu savunuyor. Diğer altı kaynağın 100 ila 200 yıl arasında tükenmesi muhtemeldir: antimon, altın, bor, gümüş, bizmut ve molibden; dokuz kaynağın tükenme süresi ise 200 ila 1000 yıl arasındadır: indiyum, krom, çinko, nikel, tungsten, kalay, renyum, selenyum ve kadmiyum.
Diğer bilim insanları ise mineral tükenmesinin geceleri uykunuzu kaçıracak bir endişe kaynağı olmadığını savunuyor. Bazıları, Dünya’nın mineral kaynaklarının yüzeyini tam anlamıyla çizdiğimize inanıyor. Çıkarılan maden yataklarının büyük çoğunluğu yer kabuğunun sadece 300 metre (984 feet) derinliğinde bulunmuştur, ancak yatakların çok daha derinlerde bulunabileceği açıktır.
Teknoloji ilerledikçe, bu derin rezervlerden yararlanmamız da mümkün olacaktır. Ancak sorun, bunları gezegene ya da insanlara zarar vermeyecek bir şekilde elde edip edemeyeceğimizdir. Sonuçta madencilik, gezegeni koruma konusunda pek de iyi bir sicile sahip değil.
“Yeryüzünde var olan maden kaynaklarını, tespit edilmiş, miktarı belirlenmiş ve ekonomik olarak işletilebilecek maden kaynakları olan rezervlerle karıştırmayın. Gelecekte kıtlık yaşanacağını öngören bazı çalışmalar, yalnızca rezervleri, yani var olan yatakların çok küçük bir kısmını dikkate alan istatistiklere dayanmaktadır” diyen Cenevre Üniversitesi Yer Bilimleri Bölümü Profesörü Lluis Fontboté, 2017 yılında bu konuyu inceleyen bir açıklamada bulundu.
Profesör Fontboté, “Asıl sorun kaynakların tükenmesi değil, madencilik faaliyetlerinin çevresel ve toplumsal etkileridir” diye ekledi.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
Dünya Okyanusları Katrilyon Dolar Değerinde Altın Barındırıyor