Rusya’da İlk Kez Bir Hastaya Kanser Aşısı Uygulandı
Şaka değil: 1 Nisan’da Rusya Sağlık Bakanlığı’na bağlı Ulusal Radyoloji Tıp Araştırma Merkezi, yerli üretim kanser aşısı “Neooncovac”ın ilk hastasını kabul etti. Bu hasta, Kursk bölgesinden, beş yıldır korkunç bir hastalıkla mücadele eden 60 yaşında bir adamdı.
2021 yılında adama, sıklıkla metastaz yapan en ileri evre cilt kanseri türlerinden biri olan melanom teşhisi konuldu. Geçen yıl ise lenf düğümlerinde ilerleyici bir tutulum tespit edildi. Sonuç olarak, ameliyat yapılmasına ve yerli üretim bir kanser aşısının uygulanmasına karar verildi.
“Hasta şu anda immünoterapi tedavisi görüyor. Tedaviye rağmen, hastalığın daha da ilerleme riski yüksek ve standart tedavi seçenekleri son derece sınırlı. Bu koşullar altında, hastalığı kontrol altına almanın bir yolu olarak kişiselleştirilmiş bir mRNA aşısının kullanımı değerlendiriliyor.” Rusya Sağlık Bakanlığı’ndan yapılan bir basın açıklamasından.
Aşı, Rusya Sağlık Bakanlığı Ulusal Tıbbi Araştırma Merkezi tarafından Gamaleya Ulusal Epidemiyoloji ve Mikrobiyoloji Araştırma Merkezi ve Herzen Moskova Kanser Araştırma Enstitüsü ile işbirliği içinde geliştirildi. 30 melanom hastası üzerinde yapılan başarılı denemelerin ardından , Bakanlık geçen Kasım ayında ilacın klinik kullanımına resmi onay verdi.
Kişiselleştirilmiş yaklaşım
Neoncovac, kişiselleştirilmiş bir yaklaşım ve yapay zekâ kullanılarak geliştirilen yeni nesil biyoteknolojik ilaçları temsil ediyor. Yapay zekâ, belirli bir hastanın tümörünün özelliklerini inceliyor ve uzmanların aşı geliştirmek için kullandığı moleküler genetik bir “portre” oluşturuyor. Her şişenin üzerine, bilim insanları ilacı alan hastanın adını, tıbbi kayıt numarasını, üretim tarihini ve son kullanma tarihini ekliyor.
Yeni mRNA aşısı kanserin kendisini tedavi etmiyor; bağışıklık sistemini vücuttaki kötü huylu hücreleri tanımaya ve yok etmeye “eğitiyor”. İlk hasta şu anda aşı ile birlikte aşamalı bir rejimde immünoterapi görüyor: 1., 8. ve 15. günlerde artan dozlar ve daha sonra her üç haftada bir. Hasta ilacın 10 dozuna kadar alabilir.
Doktorların gündemindeki bir sonraki hedef, küçük hücreli akciğer kanseri için bir aşı. Dahası, gelecekte ilaç daha yaygın olarak kullanıldığında, hastaların bunun için ödeme yapmasına gerek kalmayacak.
Sağlık Bakanlığı, 2026 yılında Neooncovac’ı devlet garantili ücretsiz sağlık hizmeti programına dahil etmeyi planlıyor; bu da ilacın zorunlu sağlık sigortası poliçeleri aracılığıyla temin edilebileceği anlamına geliyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Rusya’da İlk Kez Bir Hastaya Kanser Aşısı Uygulandı