Yorgunluk Sandığınız Şey Aslında Mini Felç Belirtisi mi?
Geçici iskemik atak veya GİA -genellikle mini inme olarak adlandırılır- tipik olarak beyne giden kan akışında kısa süreli bir tıkanma olarak görülür. Konuşma bozukluğu veya kol güçsüzlüğü gibi belirtiler genellikle bir gün içinde kaybolur. Ancak yeni araştırma, etkinin beklenenden çok daha uzun sürebileceğini öne sürüyor.
Amerikan Nöroloji Akademisi’nin dergisi Neurology’de 14 Mayıs 2025 tarihinde yayınlanan bir çalışmada, GİA geçiren birçok kişinin bir yıla kadar devam edebilen kalıcı yorgunluk bildirdiği tespit edildi. Çalışma, mini inmenin doğrudan yorgunluğa neden olduğunu kanıtlamasa da, ikisi arasında güçlü bir bağlantı olduğunu ortaya koyuyor.
Bir Günlük Bir Olaydan Daha Fazlası
Danimarka’daki Aalborg Üniversitesi Hastanesi’nden çalışma yazarı Boris Modrau, “Geçici iskemik atak geçiren kişilerde yüz sarkması, kol güçsüzlüğü veya konuşma bozukluğu gibi semptomlar görülebilir ve bunlar bir gün içinde düzelir” dedi. “Bununla birlikte, bazıları yaşam kalitesinin düşmesi, düşünme sorunları, depresyon, anksiyete ve yorgunluk gibi zorlukların devam ettiğini bildirmiştir. Çalışmamız, bazı kişiler için yorgunluğun geçici iskemik ataktan bir yıl sonrasına kadar süren yaygın bir semptom olduğunu ortaya koymuştur.”
Araştırmacılar, yaş ortalaması 70 olan ve mini felç geçiren 354 kişiyi takip etti. Her katılımcı, iyileşmelerini izlemek için tam bir yıl boyunca takip edildi.
Yorgunluk seviyelerini ölçmek için katılımcılar inmeden sonraki iki hafta içinde ve üç, altı ve on iki ay sonra tekrar ayrıntılı anketler doldurdular.
Yorgunluğun Beş Yüzü
Bir ankette genel yorgunluk, fiziksel yorgunluk, aktivite azalması, motivasyon azalması ve zihinsel yorgunluk olmak üzere beş farklı yorgunluk türü incelenmiştir. Puanlar dört ila 20 arasında değişmekte olup, daha yüksek puanlar daha fazla yorgunluğa işaret etmektedir. Katılımcılar çalışmanın başında ortalama 12,3 puan almıştır. Üç ayda ortalama puan hafif bir düşüşle 11.9’a, altı ayda 11.4’e ve on iki ayda 11.1’e gerilemiştir.
Araştırmacılar, kaç katılımcının 12 veya daha yüksek bir puan olarak tanımlanan yorgunluk yaşadığına baktı. Katılımcıların %61’i mini inmeden iki hafta sonra yorgunluk yaşarken, %54’ü üç, altı ve 12 aylık diğer üç test zaman diliminin her birinde yorgunluk yaşamıştır.
Beyin Taramaları Bunu Açıklamıyor
Katılımcıların beyin taramaları da yapıldı. Araştırmacılar, taramada bir leke pıhtısının varlığının uzun süreli yorgunluğu olan ve olmayan kişiler arasında eşit olduğunu, bu nedenle bunun yorgunluk seviyesinin nedenini açıklamadığını buldular.
Araştırmacılar, uzun süreli yorgunluk bildiren katılımcılarda önceki anksiyete veya depresyonun iki kat daha yaygın olduğunu bulmuşlardır.
Sürekli İzleme Neden Önemlidir?
Modrau, “Çalışma grubumuzda uzun süreli yorgunluk yaygındı ve insanların hastaneden ayrıldıktan sonraki iki hafta içinde yorgunluk yaşamaları halinde, bir yıla kadar yorgunluk yaşamaya devam etmelerinin muhtemel olduğunu gördük” dedi. “Gelecekte yapılacak çalışmalarda, geçici iskemik atak teşhisi konan kişiler takip eden haftalarda ve aylarda takip edilerek yorgunluğun devam edip etmediği değerlendirilmelidir. Bu, kimlerin uzun vadede yorgunlukla mücadele edebileceğini ve daha fazla bakıma ihtiyaç duyabileceğini daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir.”
Çalışmanın bir sınırlaması, katılımcılardan anketleri kendilerinin doldurması istenmiş olsa da, bazı yanıtların akrabaların veya bakıcıların yardımıyla doldurulmuş olabileceği ve bunun yorgunlukla ilgili olanlar da dahil olmak üzere yanıtları etkilemiş olabileceğidir.
Kaynak: https://scitechdaily.com