Yıldız Oluşum Bölgelerinden Geçen Evrimleşmiş Yaşlı Yıldızlar Erken Dünya’yı Isıtmış Olabilir
Sheffield Üniversitesi ve Imperial College London’dan araştırmacılar, genç bir yıldız oluşum bölgesinden geçen ’emekli’ bir Asimptotik Dev Dal (AGB) yıldızı keşfettiler.
Galaksideki milyarlarca yıldızın konumlarını haritalayan 740 milyon Avroluk bir görev olan Gaia uydusunu kullanan araştırmacılar, etkileşimin güneş benzeri yıldızların oluşmuş olabileceği yerlerden birinde meydana geldiğini buldular.
Gaia’nın en son verileri olan Veri Yayını 3, araştırmacıların etkileşime giren yıldızları tanımlamalarını sağladı. Bu etkileşim yıldızları bölgede oluşmamıştı, ancak bölgeden yeni geçmişlerdi. Ekip daha önce genç yıldızlararası yıldızlar keşfetmişti, ancak bu kez bölgeden geçen AGB’ler olarak bilinen çok daha yaşlı, evrimleşmiş yıldızlar buldular.
Önceki çalışmalar, bu emekli AGB yıldızlarının büyük miktarlarda radyoaktif kararsız kimyasal elementler alüminyum 26 ve demir 60 ürettiğini göstermiştir. Alüminyum 26 ve demir 60, gezegen oluşumu sırasında güneş sistemine taşınmıştır ve Dünya’nın erken iç ısınmasına hakim olduğu düşünülmektedir.
Son olarak, Alüminyum 26 ve Demir 60, Dünya’nın levha tektoniğine dolaylı olarak katkıda bulunmuş ve gezegende nefes alınabilir bir atmosferin korunmasına yardımcı olmuş olabilir. Ekip, Güneş benzeri bir yıldız bir gezegen oluşturduğunda AGB’den ne kadar Alüminyum 26 ve Demir 60 alındığını hesapladı.
Sheffield Üniversitesi Fizik ve Astronomi Bölümü Astrofizik Öğretim Üyesi ve Astrophysical Journal Letters’da yayınlanan çalışmanın başyazarı Dr. Richard Parker şunları söyledi: “Şimdiye kadar araştırmacılar Şüpheci davrandılar. ‘Şimdiye kadar araştırmacılar bu yaşlı evrimleşmiş yıldızların genç gezegen oluşturan yıldızlarla karşılaşmasına şüpheyle yaklaşıyorlardı.
AGB yıldızlarının genç gezegen oluşturan sistemlerle karşılaşabileceğini göstererek, süper dev yıldız rüzgarları ve süpernova patlamaları gibi diğer Al-26 ve Fe-60 kaynaklarının güneş sistemindeki bu kimyasal elementlerin kökenini açıklamak için gerekli olmayabileceğini gösterdik.
Imperial College London Fizik Bölümü’nde astrofizikçi olan Dr. Christina Shetler, Gaia DR3 verilerinden AGB yıldızlarını tespit etti. Gaia, yıldızların nasıl oluştuğu ve galakside nasıl hareket ettiğine dair fikirlerimizde devrim yaratıyor. Gezegen oluşturan genç bir yıldızın yakınında evrim geçirmiş yaşlı bir yıldızın keşfi, bilimsel araştırmalarda şansın gücünün mükemmel bir örneğidir.”
Bu araştırmanın bir sonraki adımı, genç yıldız oluşum bölgelerinde başka evrimleşmiş yıldızlar aramak ve bu tür emekli yıldızların ne kadar yaygın olduğunu belirlemektir.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Yıldız Oluşum Bölgelerinden Geçen Evrimleşmiş Yaşlı Yıldızlar Erken Dünya’yı Isıtmış Olabilir