Bir Havanın Ardına Saklandı Ama Yetmedi: Yapay Zekanın Yeniden Canlandırdığı Vezüv Kurbanlarının Trajik Hikâyesi
Yapay zeka, Vezüv Yanardağı patlaması kurbanlarından birinin son anlarını yeniden canlandırdı. Kurban, pişmiş toprak bir havanın arkasına saklanmaya çalışmıştı.
Arkeologlar, Vezüv Yanardağı’nın patlamasında sadece iki saat arayla ölen iki adamın kalıntılarını keşfetti. Biri, kavurucu kayalardan kilden bir havanla korunmaya çalışırken, diğeri zehirli gazlara maruz kaldı.
Pompeii’de yapılan yeni bir keşif, Vezüv Yanardağı’nın patlamasından kaçmaya çalışan insanların son anlarını kelimenin tam anlamıyla yeniden canlandırıyor.
Arkeologlar Pompeii şehir surlarının yakınındaki Porta Stabia nekropolünde iki iskelet keşfetti. Her iki birey de MS 79 yılının 25 Ağustos sabahı, yani volkanik patlamanın ikinci gününde ölmüştü. Görünüşe göre, felaketten kaçmak için kıyıya ulaşmaya çalışıyorlardı.
İlk kurban yaklaşık 18-20 yaşlarında genç bir adamdı. Kalıntıları volkanik kül tabakasının üzerinde bulundu; bu da onun piroklastik akıntı kurbanı olduğunu gösteriyor. Piroklastik akıntı, yoluna çıkan her şeyi anında öldüren aşırı ısınmış bir gaz ve kül bulutudur.
Kurtarmayı başaramayan kalkan
İkinci adam daha yaşlıydı; yaklaşık 30 yaşındaydı. İskeleti daha derine, lapilli tabakasının altına gömülmüştü; lapilli, şehre “ateş yağmuru” gibi yağan sıcak kayalar ve lav parçalarından oluşuyordu.
Ölüm anında elinde pişmiş topraktan bir havan tutuyordu, muhtemelen onu korunma aracı olarak kullanmaya çalışıyordu. Ancak darbenin etkisiyle havan çatladı ve adam muhtemelen kavurucu moloz yağmuru altında can verdi.
Karanlıkta geçen son saatler
Katmanların analizi, yaşlı adamın daha erken, sabah 5 ile 6 arasında öldüğünü ortaya çıkardı. Genç adam ise yaklaşık iki saat sonra öldü. Bu sırada şehir yoğun bir kül bulutuyla kaplıydı ve güneş henüz doğmamıştı.
İlk ceset bir yağ lambasıyla bulundu; neredeyse kör gibi hareket ediyordu. Yakınlarda bir demir yüzük ve on bronz sikke de bulundu.
Bilim Trajediyi Nasıl Hayata Geçiriyor?
Kazı verilerini ve yapay zeka tekniklerini kullanan araştırmacılar, kurbanlardan birinin son anlarını yeniden canlandırdı. Yeniden canlandırmada, kurban yarı karanlıkta koşarken başını düşen kayalardan koruyor.
Yanardağ patlamasına tanık olan Genç Pliny de benzer sahneleri anlatmış ve insanların denize ulaşmaya çalışırken yastıklar da dahil olmak üzere doğaçlama nesnelerle kendilerini savunduklarını yazmıştır.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Bir Havanın Ardına Saklandı Ama Yetmedi: Yapay Zekanın Yeniden Canlandırdığı Vezüv Kurbanlarının Trajik Hikâyesi
İmparatorluk Gitti, Düzen Geldi: Roma Sonrası Yaşam DNA’da Gizli