Bilim İnsanları Evrendeki Tüm Altının Kaynağını Buldu
Jena’daki Helmholtz Enstitüsü’nde doktora sonrası araştırmacı olan Andrey Bondarev ve meslektaşları, kilonova AT2017gfo’nun spektrumlarını inceliyorlar.
Bu, ağır elementlerin – altın, platin, uranyum ve diğerleri – oluşmasının bir sonucu olan güçlü bir patlamadır. Bilim insanları kilonova spektrumunda kalay buldular. Ağır elementlerin neredeyse yalnızca kilonova patlamalarında oluşması muhtemeldir.
Mücevherinizin yapıldığı altın, milyonlarca veya milyarlarca ışıkyılı uzaklıktaki nötron yıldızlarının kozmik çarpışmalarında dövülmüş olmalı.
Evrende, altın, platin, uranyum da dahil olmak üzere evrendeki en ağır elementleri yaratmaya yetecek kadar aşırı koşullar yaratma yeteneğine sahip, onaylanmış tek bir nesne vardır ve bu, nötron yıldızlarının birleşmesidir.
Bu birleşmeler, bu tür işlemler için gereken inanılmaz yoğunlukları ve sıcaklıkları yaratabilen bugüne kadar gözlemlenen tek olaydır.
Bunun için bir süpernova patlaması bile yeterli değil. Nöral yıldızların çarpışması sırasındaki en güçlü patlamalara kilonova denir.
Jena’daki Helmholtz Enstitüsü’nde doktora sonrası araştırmacı olan Andrey Bondarev ve meslektaşları, yasak geçişlerinin neden olduğu spektral özellikleri analiz ederek kalay varlığını doğrulamak için kilonova AT2017gfo’nun spektrumlarını inceliyorlar.
Bondarev, “Doğru atomik verilerin kilonova analizi için, özellikle de birçok element için bilinmeyen yasaklanmış manyetik dipol ve elektrik dörtlü kutup geçişleri için önemli olduğunu gösterdik ” diyor. “Tek iyonize kalayda çok sayıda enerji seviyesi ve bunlar arasındaki çok kutuplu geçişlerin oranlarını hesaplayarak, gelecekteki astrofiziksel analizler için kullanılabilecek bir dizi atomik veri elde ettik.”
Nötron yıldızları ağır elementleri nasıl oluşturur?
Ekibin çalışması, tek başına iyonize kalayın temel durum çiftinin seviyeleri arasındaki manyetik dipol geçişinin, kilonova emisyon spektrumlarında fark edilir ve gözlemlenebilir bir özelliğe yol açtığını gösterdi.
Ortak yazar James Gillanders şöyle diyor: “Pozitif olarak tanımlanabilen daha fazla element, bu inanılmaz kozmik patlamaları anlamaya daha da yaklaşacağız.”
Yazarlar, kiloon olaylarının oldukça yakın zamanda gözlemlenmeye başladığını belirtiyor: ilk spektroskopik gözlemler yalnızca 2017’de elde edildi. Bu çalışmada sunulanlar gibi daha kesin atomik veriler, nötron yıldızı birleşmeleriyle ilişkili patlayıcı çarpışmaların daha iyi anlaşılmasına yönelik uzun bir yol kat edecektir.
Gillanders, “Çalışmamızın, evrendeki en ağır elementlerin oluştuğu sürecin daha derin bir şekilde anlaşılmasına katkıda bulunacağını umuyoruz. Bu olaylara ilişkin anlayışımızı geliştirmemizi sağlayacak yeni kilonova ve ilgili yeni gözlem setlerini keşfetmeyi dört gözle bekliyoruz.” diyerek sözlerini sonlandırıyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Bilim İnsanları Evrendeki Tüm Altının Kaynağını Buldu
Gezegenlerin Doğuşu Caltech Dünya’nın Oluşumuna Dair Yeni Kanıtlar Buldu