Yemek Zamanlaması Sağlıklı Yaşlanma ve Uzun Ömürle Bağlantılı
Yaşlandıkça nasıl ve ne zaman yediğimiz değişir, ancak bunun sağlığımız üzerindeki etkisi tam olarak anlaşılamamıştır. Ancak yeni bir araştırma, orta yaş ve sonrasında belirli bir öğünü günün ilerleyen saatlerinde yemenin erken ölüm riskinin daha yüksek olmasıyla bağlantılı olduğunu ortaya koydu.
21. yüzyılın en başarılı pazarlama kampanyalarından biri ve savaş sonrası iş gücündeki değişim sayesinde, nesiller “kahvaltının günün en önemli öğünü” olduğunu duyarak büyüdü. Bu konudaki veriler henüz kesin olmasa da, araştırmaların çoğu şimdiye kadar çocuklara veya genç yetişkinlere odaklandı.
Araştırmacılar, yeni bir çalışmada, beslenme düzenlerinin yaşa bağlı sağlık sorunlarıyla bağlantılı olup olmadığını daha iyi anlamak için dikkatlerini orta yaş ve üzeri yaşlı yetişkinlere çevirdi . Bu demografik grup, krono-beslenme (ne zaman yediğimize) bilimi söz konusu olduğunda büyük ölçüde göz ardı edildi.
Massachusetts Genel Hastanesi’nde beslenme bilimcisi ve sirkadiyen biyolog olan baş yazar Dr. Hassan Dashti, “Şimdiye kadar, öğün zamanlamasının yaşamın ilerleyen dönemlerinde nasıl değiştiği ve bu değişimin genel sağlık ve uzun ömürle nasıl ilişkili olduğu konusunda sınırlı bir anlayışa sahiptik” diyor.
Araştırmacılar, 1983 ile 2017 yılları arasında yemek zamanlaması ve sağlık konusunda en fazla beş değerlendirmeye tabi tutulan 42-94 yaş aralığındaki 2.945 toplumda yaşayan yetişkinin kan kayıtları da dahil olmak üzere verilerini inceledi.
Bu değerlendirmeler, her bir birey hakkında sağlık durumu, yaşam tarzı davranışları, kilo, uyku kalitesi ve yemek hazırlamaya harcanan zaman dahil olmak üzere ayrıntılı bilgiler topladı.
Bulguları, fiziksel engellilikten ağız hijyenine kadar birçok nedenden dolayı yaşlı yetişkinlerin genellikle daha geç kahvaltı yaptıkları, gün içinde daha geç bir yeme noktasına sahip oldukları ve genel olarak daha kısa bir yeme penceresine sahip olduklarıydı.
Araştırmacılar, “Daha geç kahvaltı zamanlaması, daha fazla fiziksel ve psikolojik hastalık, çoklu hastalık, akşam kronotip genetik profilleri ve artan ölüm riskiyle ilişkilidir,” diye belirtti. “Bu bulgular, yemek zamanlamasındaki değişikliklerin yaşlı yetişkinlerde altta yatan sağlık ve yaşlanma süreçlerini yansıtabileceğini düşündürmektedir.”
Nature dergisinde ayrıntılı olarak açıklanan karmaşık modellemeler sayesinde araştırmacılar, daha geç kahvaltı yapmanın takip değerlendirmeleri sırasında ölüm riskini artırdığını buldular.
“Gece kuşu” olma özelliklerine genetik olarak yatkın olanlar da daha geç saatlerde yemek yeme eğilimindeydi. İstatistiksel olarak, öğle ve akşam yemeklerindeki değişikliklerle bağlantılı önemli bir sağlık sorunu yoktu, sadece kahvaltıyla ilgiliydi.
Araştırmacılar, “Daha geç kahvaltı yapmanın da artan ölüm oranıyla ilişkili olduğunu” belirtti. “Öğün zamanlaması eğilimlerinin gizli sınıf analizi, erken ve geç yeme gruplarını belirledi ve geç yeme grubunda 10 yıllık sağkalım oranı %86,7 iken, erken yeme grubunda bu oran %89,5 oldu.”
Bu, tavuk-yumurta senaryosu gibi görünse de, bu bulgular geç kahvaltı ile artan ölüm riski arasında bir ilişki olduğunu ortaya koyuyor ve bu, yaşlı yetişkinlerde erken müdahale ve tedavi için önemli bir sağlık belirteci olarak kullanılabilir.
Dashti, “Araştırmamız, yaşlı yetişkinlerin yemek yeme alışkanlıklarındaki değişikliklerin, özellikle de kahvaltı zamanlamalarının, genel sağlık durumlarının kolayca izlenebilen bir göstergesi olabileceğini gösteriyor,” dedi.
Hastalar ve klinisyenler, yemek zamanı rutinlerindeki değişiklikleri, altta yatan fiziksel ve ruhsal sağlık sorunlarını araştırmak için erken bir uyarı işareti olarak kullanabilirler.
“Ayrıca, yaşlı yetişkinlerin düzenli yemek programları yapmalarını teşvik etmek, sağlıklı yaşlanmayı ve uzun ömürlülüğü teşvik etmeye yönelik daha geniş stratejilerin bir parçası haline gelebilir” diye ekledi.
Bu türdeki her çalışmada olduğu gibi, birçok sınırlama mevcut: Araştırmacılar günlük değişkenliği, gün boyunca atlanan öğünleri veya atıştırmalıkları incelememiş, kahvaltı, öğle ve akşam yemeklerinde tüketilenlere de odaklanmamışlar .
Çalışmanın modelleri birkaç karıştırıcı faktörü (örneğin sigara içmek) hesaba katsa da, fiziksel aktivite gibi diğer belirteçleri hesaba katmamış. Ayrıca, öğün verilerinin çoğu, kendi içinde yanlışlıkları olan öz bildirimlere dayanıyor.
Bununla birlikte, bugüne kadar krononütrisyon çalışmalarında yeterince temsil edilmeyen bir popülasyonda sağlık ve yemek vakitleri arasında bağlantılar kuruyor. Sağlık değerlendirmeleri sırasında yemek vakitlerinin hesaba katılması, erken müdahaleye yardımcı olabilir ve erken ölüm riskini azaltabilir.
Dashti, “Bulgularımız, özellikle kahvaltının geciktirilmesinin yaşlı yetişkinlerde hem sağlık sorunlarıyla hem de artan ölüm riskiyle bağlantılı olduğunu göstererek bu boşluğu doldurmaya yardımcı oluyor,” diye ekledi. “Bu sonuçlar, özellikle yaşlı bireyler için ‘kahvaltı günün en önemli öğünüdür’ sözüne yeni bir anlam katıyor.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Yemek Zamanlaması Sağlıklı Yaşlanma ve Uzun Ömürle Bağlantılı
Her Gün Sadece Bir Dakikanızı Ayırmanız Hayatınıza Yıllar Katabilir