Yaşlı Yıldızların Sessiz Evrimi: Eski Yıldızlar Yaşam İçin En İyi Yerdir

Yaşlı Yıldızların Sessiz Evrimi: Eski Yıldızlar Yaşam İçin En İyi Yerdir

Yaşlı Yıldızların Sessiz Evrimi: Eski Yıldızlar Yaşam İçin En İyi Yerdir

Gök bilimcilerden oluşan uluslararası bir ekip, Güneş gibi yıldızların yaşamında, Güneşimizin yaşına denk gelen bir an olduğunu gösterdi. Bu noktada yıldızın dönüşü önemli ölçüde yavaşlar ve manyetik alanı zayıflar. Yıldız “olgunlaşır” ve sakinleşir, daha az patlama olur ve sistemindeki gezegenlerde yaşamın gelişmesi için iyi bir zamandır.

Güneş’in sakin olduğu bir zamanda yaşıyoruz. Sadece birkaç yüz milyon yıl önce yaşamış olsaydık, son derece zor zamanlar geçirirdik.
1995 yılında İsviçreli gök bilimciler Michael Major ve Didier Kelo, güneş sistemimizin dışında bir gezegenin ilk keşfini duyurdular.

Bu gezegen 51 Pegasus olarak bilinen güneş benzeri uzak bir yıldızın yörüngesinde dönmektedir. O zamandan bu yana galaksimizdeki diğer yıldızların yörüngesinde 5.500’den fazla ötegezegen keşfedildi. Major ve Kelo 2019 yılında Nobel Ödülü’ne layık görüldü.

Uluslararası bir gök bilimci ekibi 51 Pegasus yıldızına ilişkin yeni gözlemler yayınladı. Gök bilimciler, yıldızın etrafındaki manyetik ortamın karmaşık yaşamın gelişimi için özellikle elverişli olabileceğini öne sürdüler.

Güneş benzeri yıldızlar hızla dönerek doğarlar ve bu da güçlü bir manyetik alan yaratır. Bu tür yıldızlar gezegen sistemlerini yüklü parçacıklar ve sert radyasyonla bombardıman ederler. Milyarlarca yıl boyunca yıldızın dönüşü yavaşlar. Manyetik alanı zayıflar. Bu süreç manyetik yavaşlama olarak bilinir.

Yakın zamana kadar gök bilimciler manyetik yavaşlamanın kademeli olarak yavaşladığını varsayıyordu, ancak yeni gözlemler bu varsayıma meydan okudu: Güneşimiz gibi yıldızlar kabaca Güneşimizle aynı yaşa ulaştığında, dönüşlerini aniden yavaşlatmaları, manyetik alanlarını zayıflatmaları ve daha sakin ve daha güvenli hale gelmeleri muhtemeldir.

51 Pegasus

Большой бинокулярный телескоп на горе Грейам, штат Аризона

ABD ve Avrupa’dan gök bilimcilerden oluşan bir ekip, NASA’nın Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) tarafından 51 Pegasus yıldızının gözlemlerini, Potsdam Eschel Polarimetrik ve Spektroskopik Teleskop (PEPSI) kullanılarak Arizona’daki Büyük Binoküler Teleskop’ta (LBT) manyetik alanının en son ölçümleriyle birleştirdi.

51 Pegasus, TESS gözlemlerinde asterosismoloji olarak bilinen bir teknikle yıldızın yarıçapını, kütlesini ve yaşını ölçmek için kullanılabilecek ince parlaklık değişimleri göstermektedir.

PEPSI, LBT verilerini Zeeman-Doppler görüntüleme olarak bilinen bir teknikle yıldızın dönüşü sırasında yüzeyinin manyetik haritasını oluşturmak için kullandı. Bu ölçümler birlikte, ekibin yıldızın etrafındaki mevcut manyetik ortamı tahmin etmesini sağladı.

Gök bilimciler beklenmedik bir sonuca vardılar: Güneş’ten biraz daha genç olan yıldızlardaki manyetik engelleme aniden değişiyor, kısa sürede 10 kat zayıflıyor ve ardından yıldızlar yaşlandıkça kademeli olarak azalmaya devam ediyor.

Yaşamın evrimleşmesi için iyi bir yer

51 Пегаса и ее планета 51 Пегаса b. Масштаб сохранен. Размер 51 Пегаса — примерно 1,2 размера Солнца. Размер планеты — около половины Юпитера. Жизнь на этой планете крайне маловероятна, там слишком жарко — около 1200 градусов Цельсия. Звезда уже спокойная, но она слишком близко.

Ekip, dönüşteki yavaşlamayı manyetik alanın gücü ve karmaşıklığındaki dramatik bir değişime ve bu değişimin yıldız rüzgârı üzerindeki etkisine bağladı.

Pegasus 51’in manyetik alanıyla ilgili yeni ölçümler, Güneşimiz gibi bu yıldızın da bu geçişi çoktan yaşadığını, manyetik alanının zayıfladığını ve dönüşünün yavaşladığını gösterdi.

Güneş sistemimizde yaşamın okyanuslardan karaya geçişi birkaç yüz milyon yıl önce gerçekleşmiştir. Bu, Güneş’teki manyetik frenlemenin zayıfladığı zamana denk gelir.

Genç yıldızlar gezegenlerini karmaşık yaşamın gelişimine düşman olan radyasyon ve yüklü parçacıklarla bombardımana tutarken, yaşlı yıldızların daha istikrarlı bir ortam sağladığı görülüyor.

Gök bilimcilerin elde ettiği sonuçlar, güneş sistemimizin dışında yaşam aramak için en iyi yerlerin orta yaşlı ve daha yaşlı yıldızların gezegen sistemlerinde olabileceğini gösteriyor.

Derleyen: Feyza ÇETİNKOL

Kaynak: Yaşlı Yıldızların Sessiz Evrimi: Eski Yıldızlar Yaşam İçin En İyi Yerdir

“Oksijen darboğazı” uzaylıları ilkel teknolojiyle baş başa bırakabilir

Bir yanıt yazın

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Çok Okunan Yazılar