Yaşlanmayı Yavaşlatan İpucu Flamingolarda Saklı
Flamingolar üzerinde yapılan uzun vadeli bir çalışma, göç ve yaşlanma arasında beklenmedik bir bağlantı olduğunu ortaya koydu.
Yaşlanma gerçekten kaçınılmaz mı? Neredeyse tüm canlılar bunu deneyimlese de, bazı türler diğerlerinden çok daha yavaş bir gerileme hızı gösteriyor. Ulusal Bilim Akademisi Bildirileri’nde yakın zamanda yayınlanan bir çalışma, ilgi çekici bir fikri ortaya atıyor: Göç, yaşlanma hızımızı etkileyebilir mi?
Bunu araştırmak için araştırmacılar, Güney Fransa’daki Camargue sulak alanlarıyla güçlü bir şekilde ilişkilendirilen zarif bir göçmen kuş olan pembe flamingoyu (Phoenicopterus roseus) incelediler. Tour du Valat araştırma enstitüsü tarafından kırk yılı aşkın süredir yürütülen uzun vadeli bir flamingo izleme programından elde edilen veriler, beklenmedik bir şeyi ortaya koydu. Göç eden flamingolar, tek bir yerde kalanlara göre daha yavaş yaşlanıyor.
Tür içinde iki strateji mevcut. Bazı kuşlar yaşamları boyunca Camargue’da kalırken (bunlara “yerleşikler” denir), diğerleri Akdeniz çevresinde yıllık yolculuklar yapar (bunlara “göçmenler” denir). Yetişkinliğin erken dönemlerinde, yerleşik kuşlar avantajlı görünmektedir. Kış aylarında kıyı lagünlerine rahatça yerleşen bu kuşlar, göçmen türlerine kıyasla daha yüksek hayatta kalma ve üreme oranlarına ulaşmaktadır.
Ancak bu erken başarının bir bedeli var. Yaşlandıkça, düşüşleri daha da keskinleşiyor. Göçmenlere kıyasla üremeleri daha hızlı azalıyor ve ölüm riski daha erken artıyor; yaklaşık %40 daha hızlı yaşlanıyorlar. Buna karşılık, kışlarını İtalya, İspanya veya Kuzey Afrika’da geçiren göçmen flamingolar, daha yüksek ölüm oranları ve azalan üreme oranları gibi erken dönemlerde ciddi maliyetlerle karşı karşıya kalıyorlar. Ancak hayatta kalanlar, ileri yaşlara ulaştıklarında daha yavaş yaşlanma deneyimleyerek uzun vadeli faydalar elde ediyor gibi görünüyor.
Bu nedenle, yaşlanma sürecinin başlangıcı, göçmenlere (21,9 yıl) göre yerleşiklerde (ortalama 20,4 yıl) daha erken gerçekleşiyor.
Göç: Yaşlanmayı Etkileyen Bir Hayvan Davranışı
Bu çalışma, milyarlarca hayvanın sergilediği bir davranış olan mevsimsel göçün yaşlanma oranını etkileyebileceğini gösteriyor. Flamingolarda, göç etmemeye karar vermek, ileri yaşta hızlanan yaşlanmayla ilişkili erken yaşta avantajlar sunuyor.
CNRS araştırmacısı ve çalışmanın ortak yazarı Sébastien Roques, “Bu durum muhtemelen gençlikteki performans ile yaşlılıktaki sağlık arasında bir uzlaşmaya bağlı,” diye açıklıyor. “Sakinler başlangıçta yoğun bir hayat yaşıyor, ancak bu temponun bedelini sonradan ödüyorlar. Öte yandan göçmenler daha yavaş yaşlanıyor gibi görünüyor.”
Fransa, Camargue’deki Fangassier göletinde yavrularıyla birlikte bir flamingo kolonisi. Fotoğraf: Colonie poussins: © C.Perrot / Tour du Valat.
Uzun ömürleri (bazıları 50 yaşın üzerinde yaşar!) ve davranışsal çeşitlilikleriyle flamingolar, Camargue’ın simgesel bir hayvanından çok daha fazlasıdır. Aynı zamanda hayvanlarda yaşlanmayı anlamak için ideal bir model sunarlar.
“Bu çalışmayı uzun vadede sürdürmemizin asıl amacı da buydu. 1977’de Camargue’da flamingoları teleskopla uzaktan okunabilen halkalarla etiketleyerek başlatılan bu program, o yıl etiketlenen flamingoları hâlâ gözlemlememizi sağlıyor,” diye açıklıyor Tour du Valat araştırma direktörleri ve çalışmanın ortak yazarları Arnaud Béchet ve Jocelyn Champagnon. “Bu, hayvan popülasyonlarında yaşlanma mekanizmalarını anlamak için paha biçilmez olduğunu kanıtlayan eşsiz bir veri seti.”
Yaşlanmanın sırlarını çözmek, bilimsel ve varoluşsal bir arayış
Bu keşif, heyecan verici bir araştırma alanının parçası: yaşlanma veya biyolojik yaşlanma.
Çalışmanın ortak yazarlarından ve Oxford Üniversitesi’nde araştırmacı olan Hugo Cayuela, “Yaşlanma oranındaki değişikliklerin nedenlerini anlamak, antik çağlardan beri araştırmacıları ve bilgin filozofları meşgul eden bir sorundur.” diyor.
Cayula şöyle devam ediyor: “Uzun bir süre bu farklılıkların esas olarak türler arasında meydana geldiğini düşündük. Ancak son zamanlarda soruna ilişkin algımız değişti. Aynı tür içinde bireylerin genetik, davranışsal ve çevresel farklılıklar nedeniyle genellikle aynı hızda yaşlanmadığını gösteren kanıtlar topluyoruz.”
Bilim insanları, belirli hayvanların nasıl doğduğunu, ürediğini ve öldüğünü inceleyerek yaşlanmanın sırlarını çözmeyi umuyor… Bunu yaparken, biyolojideki en varoluşsal ve temel sorulardan birine cevap bulmaya çalışıyorlar: Neden ve nasıl ölüyoruz?
Kaynak: https://scitechdaily.com
Tanzanya’daki Bu Kırmızı Göl, Flamingolar Hariç Hayvanları Taşa Dönüştürüyor