Webb Teleskobu, Gizli Bir Galaksiyi Ortaya Çıkaran Muhteşem Einstein Halkasını Görüntüledi
James Webb Uzay Teleskobu’ndan alınan çarpıcı yeni bir görüntü, uzak bir galaksinin ışığının daha yakın bir galaksinin yerçekimi tarafından mükemmel bir daireye büküldüğü, Einstein halkası olarak bilinen kozmik bir serap ortaya koyuyor.
Bu nadir hizalanma, bilim insanlarına milyarlarca ışık yılı uzaklıktaki galaksileri incelemek için doğal bir büyüteç sunuyor. Webb’in güçlü aletleri ve Hubble’dan gelen destek sayesinde gökbilimciler galaksi kümelerine bakabilir ve evrenin evrimini benzeri görülmemiş ayrıntılarla inceleyebilirler.
Kozmik Bir Optik İllüzyon: Einstein Halkası
James Webb Uzay Teleskobu’ndan alınan bu yeni Ayın Fotoğrafı, Einstein halkası olarak bilinen nadir ve çarpıcı bir kozmik fenomeni sergiliyor. İlk bakışta, görüntü tek, garip şekilli bir galaksi gibi görünebilir; ancak aslında çok büyük bir mesafeyle ayrılmış iki galaksidir. Daha yakın galaksi görüntünün merkezinde yer alırken, daha uzak bir galaksiden gelen ışık onun etrafında bükülmüş ve parlayan bir halka oluşturmuştur.
Einstein halkaları, kütleçekimsel merceklenme adı verilen bir süreç nedeniyle oluşur. Bu süreçte, uzak bir nesneden gelen ışık, kendisi ile gözlemci arasında bulunan büyük bir nesnenin çekimi tarafından bükülür. Bunun nedeni, evrenin dokusu olan uzay-zamanın kütle tarafından bükülmesi ve ışığın bu eğrileri takip etmesidir. Bu bükülme günlük ölçeklerde fark edilemeyecek kadar ince olsa da, bir galaksiden gelen ışık başka bir galaksinin veya bir galaksi kümesinin yanından geçtiğinde olduğu gibi astronomik ölçeklerde dramatik hale gelir.
Teleskobumuzla uzak bir galaksiyi gözlemlediğimizde, ışığı bize doğru gelen başka bir galaksiyle karşılaşabilir. Ön plandaki galaksi, kütle çekimi nedeniyle hareket eden ışık ışınlarını büken bir büyüteç gibi davranır. Buna kütle çekimsel merceklenme denir. Arka plandaki galaksi, merceklenen galaksi ve teleskop mükemmel bir şekilde hizalanırsa, görüntü bir halka olarak görünür – buna Einstein halkası denir. Einstein halkalarının varlığı ilk olarak Einstein tarafından genel görelilik teorisinde teorize edilmiştir. Kaynak: ESA
Mükemmel Hizalama Halkayı Oluşturur
Arka plan galaksisi, mercek galaksisi ve gözlemci neredeyse mükemmel bir şekilde hizalandığında, bu mercek etkisi neredeyse tamamlanmış bir ışık çemberi yaratır: bir Einstein halkası. Hizalamanın ne kadar hassas olduğuna bağlı olarak, halka burada olduğu gibi tam veya sadece kısmen tamamlanmış görünebilir. Bu nadir hizalamalar doğal büyüteç mercekleri gibi davranarak gökbilimcilerin aksi takdirde görünmez olacak son derece uzak ve sönük galaksileri incelemelerine olanak tanır.
Bu Einstein halkasının merkezindeki mercek galaksisi, galaksinin parlak çekirdeğinden ve pürüzsüz, özelliksiz gövdesinden görülebileceği gibi eliptik bir galaksidir. Bu galaksi, SMACSJ0028.2-7537 adlı bir galaksi kümesine aittir. Eliptik galaksinin etrafına sarılan mercek galaksisi bir sarmal galaksidir. Işığı galaksinin etrafında yol alırken görüntüsü çarpıtılmış olsa da, bireysel yıldız kümeleri ve gaz yapıları açıkça görülebilir.
Webb ve Hubble ile Evreni Haritalamak
Bu görüntü için veriler, Belçika’daki Liège Üniversitesi’nden Guillaume Mahler liderliğindeki Güçlü Mercek ve Küme Evrimi (SLICE) araştırmasının (program 5594) bir parçası olarak toplandı. Proje, uluslararası astronomlardan oluşan bir ekibi içeriyor ve galaksi kümelerinin son 8 milyar yılda nasıl evrimleştiğini incelemek için Webb Teleskobu’nun Yakın-Kızılötesi Kamerası’nı (NIRCam) kullanıyor. Araştırma toplamda 182 galaksi kümesini gözlemliyor. Bu görüntü ayrıca NASA/ESA Hubble Uzay Teleskobu’ndaki iki cihazdan gelen verileri de içeriyor: Geniş Alan Kamerası 3 ve Araştırmalar için Gelişmiş Kamera.
Kaynak: https://scitechdaily.com
‘Einstein Halkası’ Sayesinde Dokuz Milyar Yıldan Daha Yaşlı Bir Galaksi İncelendi