Antik Felaketin Sırrı Çözülüyor: Taş Devri Nüfusunun 8.000 Yıl Önce Büyük Bir Tsunami Tarafından Yok Edildiği Ortaya Çıktı
Ölüm oranlarının yüzde 100’e kadar çıktığı tahmin edilmektedir.
Yeni bir araştırmanın sonuçlarına göre, 8.000 yıldan daha uzun bir süre önce Kuzey Avrupa’yı kasıp kavuran devasa tsunami, Kuzey Britanya’nın Taş Devri sakinlerini yok etmiş olabilir. Storegga tsunamisi olarak bilinen felaket, yerel nüfusta ani bir düşüşle aynı zamana denk gelse de, şimdiye kadar bu düşüş felaketle hiç ilişkilendirilmemişti.
Mezolitik dönemde – ya da Orta Taş Çağı’nda – kuzey Britanya’nın nüfusu oldukça azdı ve bölgede sadece yaklaşık 1.000 kişinin yaşadığı tahmin ediliyordu. Bu tarih öncesi İngilizlerin büyük çoğunluğu küçük kıyı yerleşimlerinde yaşıyordu ve bu da onları doğrudan devasa gelgit dalgalarının yoluna yerleştiriyordu.
Arkeolojik kayıtlar, yaklaşık 8.200 yıl önce kuzeybatı Avrupa’daki yerleşim yerlerinin sayısının aniden düştüğünü göstermektedir. Bazı araştırmacılar kıyı topluluklarının bu iklimsel olaydan etkilenmemiş olabileceğini savunsa da, bu durum geçici olarak kıta genelinde sıcaklıkların sürekli düşmesiyle ilişkilendirilmiştir.
İlginç bir şekilde, Storegga tsunamisi de 8.120 ila 8.175 yıl önce meydana gelen bu kitlesel ölümle aynı zamana denk geliyor. Norveç kıyılarındaki muazzam bir su altı heyelanının tetiklediği bu olay, İskoç anakarasının kuzeyinde yer alan Shetland Adaları’nı 20 metreden (65 feet) büyük dev dalgaların vurmasına neden olmuştur.
Daha güneyde, kuzey İngiltere’de dalgalar 3 ila 6 metre (10 ila 20 feet) yüksekliğe ulaşmış olabilir. Tsunaminin yerel nüfusu yok edip edemeyeceğini araştırmak için çalışmanın yazarları, İngiltere’nin kuzeydoğusundaki Northumberland’da bulunan Howick adlı önemli bir Mezolitik bölgede dalganın bilgisayar simülasyonlarını oluşturdu.
Burada, tsunami zamanına tarihlenen tortu çekirdekleri bulundu ve bu da bölgenin felaket sırasında sular altında kalmış olabileceğini düşündürüyor. Bununla birlikte, çekirdekler büyük ölçüde kaba molozlarla doludur ve bu da tipik olarak tsunamiler tarafından biriktirilen ince kumlu tortulardan farklıdır. Bu durum, Storegga dalgasının Howick’e gerçekten ulaşıp ulaşmadığı konusunda bazı anlaşmazlıklara neden olmuştur.
Araştırmacılar, dalgayı iki farklı deniz seviyesi değişikliği senaryosu altında simüle ettiler ve her iki durumda da tsunaminin Howick’e kadar ulaşmadığını buldular – gelgit sırasında vurmadığı sürece. Araştırmacılar, “Eğer bir tsunami yüksek gelgitte meydana gelirse, su yüksekliğindeki artış nedeniyle daha büyük bir su altında kalma mesafesine sahip olacaktır” diye açıklıyorlar.
Yazarlar, “Yüksek gelgitin… modele dahil edilmesi, ilk dalganın Howick’teki A tortu çekirdeğini sular altında bırakmasıyla birlikte su altında kalma alanını genişletti” diye devam ediyor. “Ayrıca, üretilen dalga… iri çakılları taşımak için yeterliydi,” bu da bu çekirdeğin gerçekten de tsunami tarafından bırakılmış olabileceğini gösteriyor.
Eğer durum böyle olsaydı, sonuçları felaket olurdu; araştırmacılar “Howick’te ölüm tahminleri değişkenlik göstermekle birlikte, kaynak açısından zengin gelgit bölgesi içinde yüzde 100’e kadar çıkmıştır” açıklamasını yapmıştır. Dalga, yoluna çıkan herkesi öldürmenin yanı sıra, besin kaynaklarını da yok etmiş ve böylece kuzeybatı Avrupa’da büyük bir nüfus azalmasına katkıda bulunmuş olabilir.
Yazarlar, “Bu durum, tsunaminin meydana geldiği 8.200 [yıl önce] yılından sonraki dönemde Kuzey Britanya’daki nüfus düşüşüne tsunaminin katkıda bulunmuş olabileceğini düşündüren kanıtlar sunmaktadır” sonucuna varıyor.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Antik Felaketin Sırrı Çözülüyor: Taş Devri Nüfusunun 8.000 Yıl Önce Büyük Bir Tsunami Tarafından Yok Edildiği Ortaya Çıktı
Tarih Öncesi Dönemdeki İlk Turner Sendromlu İnsan: DNA’nın Sırları Çözülüyor