Vücudumuzun Başka Yerlerinde de Tat Alıcıları Var mı
Tat reseptörleri dilin ötesinde bulunmuştur, ancak tadı algılamaya yardımcı olurlar mı yoksa ağzımızdakiler gibi mi çalışırlar?
Vücudunuzdaki hücre tiplerinin çoğu birçok yerde görülür – örneğin, insanlar sadece gözlerimizde değil, sinir sistemlerimizde de fotoreseptörlere sahiptir. Bu yüzden tat reseptörlerinin sadece dilde bulunması garip görünüyor.
Miami Üniversitesi Miller Tıp Fakültesi’nde fizyoloji ve biyofizik profesörü olan Nirupa Chaudhari, aslında vücudunuzun her yerinde tat reseptörlerine sahip olduğunuzu; sadece onların tattıklarını tadamadığınızı söyledi.
Yapılan çalışmalarda, tat tomurcuklarını bulabileceğiniz tek yerin ağız olduğunu ve bunun için de iki şeye ihtiyaç duyulduğunu söylendi: bir hücre kümesi ve onu beynin tadı algılayan bölgesine bağlayan sinirler.
Tat tomurcukları, yiyeceklerdeki besin maddelerini algılayan ve bunlar hakkında beynin tat merkezi olan tat korteksine mesajlar gönderen tat reseptörleri kümeleridir. Bu da tadı algılamanızı sağlar.
Birçok organınızdaki tat reseptörleri de besinleri algılar; ancak kendi başlarına var olurlar ve beynin tat merkezine bağlanmazlar.
Ama eğer onların tattığı şeyin tadını alamıyorsak, neden buna “tat” diyelim ki?
Ohio State Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde biyolojik kimya ve farmakoloji yardımcı doçenti olan George Kyriazis, “Cevap çok basit,” diyor. “Yeni bir işlevi olan yeni bir molekülü keşfeden kişi o moleküle isim verir. Ve tabii ki bunu keşfeden insanlar ilk olarak dil üzerinde keşfettiler. Bu yüzden ‘tat reseptörü’ adını verdiler.”
Ancak tat reseptörleri sonunda dilin ötesinde bulundu. Bilim insanları bağırsakları kaplayan hücrelerin sindirimi düzenlemek için belirli kimyasalları tespit ettiğini biliyorlardı, bu yüzden sorumlu belirli hücreleri aramaya başladılar ve dillerimizde bulunan tat reseptörlerinin aynısını buldular.
Dil ve bağırsak, sindirim sisteminin bir parçasıdır ve bu hücrelerin her ikisi de epitelde veya organları kaplayan hücre katmanlarında bulunur, bu yüzden bu çok şaşırtıcı değildi. Ancak daha sonra araştırmacılar daha ileri gitmeye başladı.
Örneğin, Kyriazis’in laboratuvarı pankreasın beta hücrelerinde insülinin düzenlenmesine yardımcı olan tatlı tat reseptörleri keşfetti.
Yine, çığır açıcı olması gerekmiyor: dil, bağırsak ve pankreas kimyasal sinyallere yanıt olarak bir şeyler salgılayan hücrelerle dolu. Diğer keşifler de bu temayı takip etti.
“Kyriazis Live Science’a verdiği demeçte, “İlk 15 yıl boyunca, dünyanın dört bir yanındaki birkaç laboratuvar, tat reseptörlerinin daha çok epitelyal veya salgı hücreleriyle ilgili işlevlerini tanımladı. “Şimdi işler değişti.”
Kyriazis ve diğerleri o zamandan beri hiç beklemediğiniz yerlerde tat reseptörleri buldular: vücut yağı, kalp kası, iskelet kası, mesane ve hatta beyin, “bu da onların daha geniş besin sensörleri olduklarını ve tek bir hücre tipi veya belirli bir işlevle sınırlı olmadıklarını gösteriyor” dedi.
Chaudhari, bir başka örnek olarak, tat reseptörlerinin doğuştan gelen bağışıklığımızda rol oynadıkları trakea ve bronşlarda bulunduğunu belirtti. Farelerde, solunum yollarındaki acı tat reseptörleri de solunum düzenlemesiyle ilişkilendirilmiştir.
Acı ve umami tat reseptörleri testislerde bile bulunmuştur. Bilim insanları farelerin testislerindeki acı tat reseptörlerini devre dışı bıraktığında, sperm hacminde bir azalmaya yol açmıştır.
Tat reseptörlerinin insan vücudunda ne kadar yaygın olduğunu ve tüm farklı işlevlerini yeni yeni anlamaya başladığımız göz önüne alındığında, bunların daha önce hayal kırıklığı yaratan bazı soruların cevabı olması mümkündür.
Chaudhari’ye göre belki de yapay tatlandırıcılar kilo vermede düşündüğümüz kadar etkili değildir çünkü bağırsaklarımızdaki tat alıcıları bunlara şekermiş gibi tepki veriyordur. Durumun böyle olup olmadığını bilmiyoruz, ancak bağırsaktaki tat reseptörlerinin yapay tatlandırıcıları algıladığını biliyoruz, dedi.
Kyrazis, “Tanım gereği, şu ya da bu şekilde kanda artan bir yapay tatlandırıcınız varsa, bunun tat reseptörlerini hedeflemede bir etkisi olabilir” dedi. “Ancak bunun çok iyi tanımlandığına ikna olmadım… Bu konuda daha fazla araştırmaya ihtiyacımız var.”
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Vücudumuzun Başka Yerlerinde de Tat Alıcıları Var mı?
Kulak Çınlamasına Ne Sebep Olur Ve Tedavi Edilebilir mi
Vücudumuzun Başka Yerlerinde de Tat Alıcıları Var mı?