Vistegutten ile Tanışın: Yapay Zeka Norveç’te Bulunan Taş Devri Gencinin Yüzünü Yeniden Canlandırdı
1907 yılında, Norveç’in batı kıyısındaki Randaberg’de bulunan Mezolitik bir mağarada 8.300 yıl önce yaşamış bir gencin kalıntıları keşfedildi. “Norveç’te şimdiye kadar bulunan en eski iskeletlerden biri” olarak adlandırılan ve Vistegutten olarak bilinen çocuğun büyüleyici rekonstrüksiyonu kısa bir süre önce Hå Gamle Prestegard Müzesinde görücüye çıktı.
Yeni bir rekonstrüksiyon tekniğinin kullanıldığı bu çalışma, “alışılmadık bir kafatasına” sahip olmasıyla hatırlanan 15 yaşındaki çocuğa yeni bir soluk getirdi. Rekonstrüksiyon aynı zamanda bir Taş Devri gencinin yaşamına bir bakış sağladı ve bölgenin tarihini anlamamıza katkıda bulundu.
Vistegutten’in iskelet kalıntıları bir zamanlar Mezolitik avcı-toplayıcılar tarafından kullanılan bir mağarada bulundu. Gencin iskeleti Stavanger’deki Arkeoloji Müzesinde sergileniyor.
Vistegutten’in Yüzünü Yeniden İnşa Etmek için Yapay Zeka Kullanılıyor
Vistegutten ya da “Viste’li çocuk”, yaşına ve dönemine göre kısaydı, boyu sadece 1 fit 125 cm idi. Ayrıca kafatasının yana doğru değil de geriye doğru büyümesine neden olan ve ona alışılmadık bir görünüm veren skafosefali olarak bilinen bir rahatsızlığı vardı. Herhangi bir gelişimsel bozukluk ya da zihinsel engelden muzdarip değildi ve her şey düşünüldüğünde sağlıklı bir çocuktu.
Çocuğun benzerini yaratan İsveçli adli tıp sanatçısı Oscar Nilsson, “Ya öldükten sonra bu şekilde yerleştirildi ya da gerçekten bu pozisyonda öldü.” dedi. Nilsson, Live Science’a gönderdiği e-postada, “Bu, arkadaşlarının ve ailesinin gelmesini boşuna bekleyen yalnız bir çocuk izlenimi verebilir ancak nasıl öldüğü hakkında hiçbir şey bilmiyoruz.” dedi.
Yapay Zeka (AI) sanatı, son zamanlarda görsel sanatlar alanında yaygınlaşıyor ve popüler olarak AI portre üretimi gibi şeyler için kullanılıyor ancak son zamanlarda tarihçiler ve arkeologlar bu teknolojiyi tarihi figürleri ve yüzleri yeniden inşa etmek için kullanıyorlar. Bu, Vistegutten örneğinde olduğu gibi, elde edilen kanıtların geleneksel rekonstrüksiyon tekniklerini takip etmek için yeterli olmadığı durumlarda özellikle kullanışlı olmuştur.
Adli tıp sanatçısı Oscar Nilsson, çocuğun kafatasına dayanarak Vistegutten’in rekonstrüksiyonunu oluşturmak için aylarca çalıştı.
Rekonstrüksiyon Vistegutten’in Yüzünü Oluşturmak İçin Sanatsal Yargıyı Kullanıyor
Örneğin, birkaç ay önce İsveçli adli tıp uzmanları ve sanatçılardan oluşan bir ekip, 4.000 yıllık bir Taş Devri kadınının yüzünü yeniden yapılandırmak için birlikte çalıştı. 8.000 yıl önce yaşamış bir adamın yüzü ise daha önce yeniden yapılandırılmıştı. Science Post’un haberine göre, araştırmacılar kısa bir süre önce de erkek olduğu düşünülen bir kadının yüzünü yeniden yapılandırmaya çalıştılar.
Nilsson daha önce de antik bireylerin başka yüz rekonstrüksiyonları üzerinde çalışmıştı. Vistegutten’in yüzünü yeniden yapılandırmak için yapılan çalışma, bu Taş Devri gencinin nasıl görünmüş olabileceğine dair bir fikir veriyor ve modern izleyicilerin binlerce yıl önce yaşamış bir insanla bağlantı kurmasına olanak tanıyor.
Yüz Rekonstrüksiyonu Sürecinin Bilim ve Sanatı
Nilsson ayrıca gencin alt çenesinin ortalamadan daha küçük olduğunu ve dişlerinin nispeten iyi durumda olduğunu belirtti. Çocuğun saç rengi, göz rengi ve cilt tonu bilinmediği için Nilsson, müze sergisinde yersiz görünmeyecek “nötr ve inandırıcı” bir yüz yapmak için sanatsal yargısını kullandı. Rekonstrüksiyonda kısa, kıvırcık saçlı ve ciddi bir ifadeye sahip olan çocuğun başı, düşüncelere dalmış gibi hafifçe aşağıya doğru eğilmiş.
Çocuğun kalıntılarının bir mağara duvarına yaslanmış halde bulunması, bazılarının yalnız öldüğünü düşünmesine yol açmıştır. Ancak bu teoriyi destekleyecek hiçbir kanıt yoktur ve nasıl öldüğü kesin olarak bilinmemektedir. Bu teorilerden biri, ölümünün oldukça trajik olduğunu ve bir oltayı tutarken dengesini kaybettiğini öne sürmektedir.
Vistegutten olarak bilinen gencin kalıntıları Norveç’in batısındaki bir mağarada bulundu.
Vistegutten’in Son Dinlenme Yeri Mezolitik Yaşama Bir Bakış Sunuyor
Çocuğun fiziği ve alandaki kalıntılar bol miktarda yiyecek olduğunu gösteriyor. Norveç’teki Stavanger Üniversitesi Arkeoloji Müzesinde iskeletin analizine yardımcı olan Osteolog Sean Dexter Denham, “Alanda bulunan hayvan kalıntılarının çokluğu da bol miktarda yiyecek tedarik edildiğini gösteriyor.” dedi.
Mağara; mutfak atıkları, kemik süs eşyaları ve kancalar, zıpkınlar ve dikenli kemik uçlar gibi çeşitli balıkçılık aletleri de dahil olmak üzere eski insan faaliyetlerine dair kanıtlarla doludur. Bu da mağaranın insanların yaşadığı, çalıştığı, yemek pişirdiği ve uyuduğu bir yerleşim ve faaliyet alanı olduğunu göstermektedir.
Adli tıp sanatçısı, Vistegutten’e gerçekten hayat vermek için ayrıntılara çok dikkat etti.
Mağarada bulunan eserler, Mezolitik dönemdeki eski insanların günlük yaşamlarına ve uygulamalarına bir bakış sunuyor. Örneğin, balıkçılık aletlerinin varlığı, balıkçılığın mağarada yaşayan insanlar için önemli bir besin kaynağı olduğunu göstermektedir. Öte yandan kemik süs eşyaları, bu insanların estetik bir takdir duygusuna sahip olduklarını ve kişisel süslemeleri kendilerini ifade etme veya sosyal statü aracı olarak kullanmış olabileceklerini göstermektedir.
Yapay Zeka Dünyayı Fırtınaya Sürüklüyor
Yapay zeka bildiğimiz dünyayı değiştiriyor. ChatGPT, yapay zekalı görüntü oluşturucular ve metinden konuşmaya araçlar gibi yenilikler baş döndürücü bir hızla ilerliyor ve tarih ve arkeoloji alanı da bir istisna değil. Yapay zeka artık eserleri analiz etmek ve yorumlamak, eski yazıları çözmek, arkeolojik alanları dijital olarak yeniden yapılandırmak ve eski atalarımızın bir zamanlar neye benzediğini bir araya getirmek için kullanılıyor.
Bir kez daha, gelişmiş yüz rekonstrüksiyonu antik tarihe, bu kez Vistegutten olarak bilinen Norveçli çocuğun dünyasına açılan bir pencere sağladı. Sonuç olarak, hem mağaranın hem de çocuğun keşfi, modern dünyadan çok farklı bir dünyada yaşamış olsalar da geçmişteki insanların çağdaş zamanlardaki insanlara çok benzediğini hatırlatıyor. Bu arada yüzünün yeniden yapılandırılması, Vistegutten ile daha önce mümkün olmayan bir şekilde yüz yüze gelmemizi sağlıyor.
Kaynak: https://www.ancient-origins.net
Derleyen: Simge Kara