Vahşi Doğada Et Kuleleri İnşa Eden Solucanlar Yakalandı
Bugün yayınlanan araştırma, yabani ortamda nematodların yeni yerlere ulaşmak için kuleler inşa ettiklerini belgeleyen ilk araştırmadır.
Bilim insanları, çoğumuzun muhtemelen hiç bilmese de sorun olmayacak bir şey keşfettiler: Yabani nematodlar, yani yuvarlak kurtlar, birbirlerinin üzerine tırmanarak etli, kıvrımlı kuleler inşa etmeyi seviyorlar.
Vahşi doğada yaşayan ve bu canlı solucan kuleleri oluşturan birkaç nematod türünü buldular ve videoya kaydettiler. Bu fenomen daha önce sadece laboratuvarda görülmüştü. Bulgular, mikroskobik solucanların bu yapıları, onları başka yerlere taşıyabilecek hayvanların veya nesnelerin üzerine tırmanmak için kullandıklarını da gösteriyor, ancak bu uygulama hakkında hala birçok soru işareti var.
Serena Ding’e göre, kuleler solucan bilimi camiasında pek de gizli bir bilgi değil. Ancak bu davranış, hiç kimse bunu vahşi nematodlarda belgelemediği için bir tür efsanevi statüye ulaşmıştı. Bu, solucanların sadece laboratuvar koşullarında kule inşa etmeye mecbur oldukları anlamına gelebilir ve bu da davranışla ilgili araştırmaların yararını sınırlayabilirdi.
“Bu beni her zaman rahatsız eden bir şeydi. Yani, evet, kulede ve diğer ortamlarda nematodların toplu davranışlarını inceliyoruz, ama bu gerçek mi?” diyor Ding. “Dört yıl önce araştırma programıma başladığımda, gerçekten yüksek yoğunlukta ve yüksek sayılarda bu davranışı sergileyen nematodları bulmaya odaklandım. Ve sonunda başarılı olduk.”
Ding’in meslektaşları, özellikle de ortak yazar Ryan Greenway, Konstanz Üniversitesi yakınlarındaki meyve bahçelerine dağılmış çürümüş meyvelerde doğal solucan kulesi oluşumlarını bulup kaydetmek için aylarca uğraştı (Enstitü’nün bulunduğu üç yerden biri).
Kuleler bulunduktan sonra, araştırmacılar daha ayrıntılı inceleme için bazılarını laboratuvara getirdi. Ayrıca, araştırmalarda sıklıkla kullanılan bir tür olan Caenorhabditis elegans ile laboratuvarda solucan kulelerinin oluşumunu teşvik ettiler ve incelediler.
Ding, “Önemli bir bulgu var: ‘Evet, bunlar gerçekten var. ’ Ancak ikinci bulgu, kulelerin aynı zamanda bireyleri dağıtmaya da hizmet edebileceğini doğrulamamızdır” dedi. “Bu her zaman bir yayılma davranışı olarak düşünülmüştü, ancak kimse bunu gerçekten doğrulamamıştı.”
Araştırmacılar, bu kulelerde bulunan solucanların, örneğin yanlarından geçen meyve sinekleri gibi hayvanlara yapıştığını veya ulaşılamaz boşlukları geçmek için bir tür köprü olarak kullandığını gözlemlediler. Ayrıca, kuleler dokunulma gibi uyaranlara toplu olarak tepki veriyor gibi görünüyordu.
Meyveler çok sayıda nematod içeriyordu, ancak kuleler her zaman tek bir türden oluşuyordu. Tüm bunlar, bu canlı yapıların, sümüksü mantarlar veya bazı karıncalar gibi geçici “süperorganizmalar” olarak görülmesi gerektiğini gösteriyor.
Ding ve ekibi, doğada solucan kuleleri bulmayı umuyor ve bekliyorlardı, ancak başka şekillerde de şaşırdılar.
Araştırmacılar, laboratuvar solucanlarının kule içinde farklı roller üstlendiğine dair hiçbir kanıt bulamadılar. Solucanlar eşit derecede hareketliydi ve hiçbiri kulenin başı olmak için (yani bu davranıştan en çok yararlanan kısım) diğerlerine göre bir avantaja sahip görünmüyordu.
Ancak bu solucanlar klonaldır, yani genetik olarak birbirleriyle neredeyse aynıdırlar. Ve vahşi doğada daha uzak akrabalık bağı olan solucanlar arasında ilişkiler bu kadar dostane olmayabilir.
“Bunlar şu anda takip etmeye çalıştığımız aktif yönlerdir, çünkü herkes dağılma şansına sahip değildir. Peki kimler dağılabilir? Birbirlerine yardım ediyorlar mı? Hile yapıyorlar mı?” dedi Ding.
Bu kulelerle ilgili cevaplanması gereken başka sorular da var. Ekibin laboratuvar deneyleri, C. elegans solucanlarının yetişkinlik dahil olmak üzere yaşamları boyunca kuleler inşa edebildiklerini gösterdi. Önceki araştırmalar, bu davranışın sadece dauer solucanlar tarafından sergilendiğini öne sürmüştü.
Dauer solucanlar, bazı solucanların daha zorlu ortamlarda hayatta kalmak için benimsedikleri bir larva aşamasıdır. Aynı zamanda, buldukları doğal kuleler sadece dauer solucanlardan oluşuyordu, bu yüzden belki de bu davranışı o yaşam aşamasında daha yaygın hale getiren başka bir şey vardır.
Bu araştırma, Ding ve ekibi için sadece bir başlangıç, çünkü bu gizemleri daha da derinlemesine araştırmayı planlıyorlar. Ancak Ding, ekibinin çalışmalarının, özellikle diğer solucan araştırmacıları için değerli bir ders olmasını umuyor.
C. elegans gibi solucanların laboratuvarda sıklıkla değiştirildiğini ve bilim insanlarının belirli davranışların moleküler düzeyde nasıl işlediğini izleyebildiğini belirtiyor. Ancak gerçek dünyada onları inceleyerek öğrenilecek çok daha fazla şey olduğunu savunuyor.
“Benim yapmaya çalıştığım şey, çok iyi bilinen organizmaları daha doğal bir perspektiften incelemek. Davranışın nasıl ortaya çıktığını anlamakla kalmayıp, davranışın hayvan için ekolojik ve evrimsel açıdan ne anlama geldiğini de anlamak istiyorum,” diyor.
“En azından benim için bu, bir solucan uzmanı olarak tek bir mutant kullanmadan bir çalışma yayınlayabileceğim ve sadece davranışları ve bu davranışların ne anlama geldiğini inceleyebileceğim önemli bir çalışma. Benim için bu çok heyecan verici.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Vahşi Doğada Et Kuleleri İnşa Eden Solucanlar Yakalandı