Tüm Dünyayı Saran, 999 Trilyon Km Uzunluğunda Bir Mantar Miselyum Ağı Bulunmaktadır
Yeni bir küresel haritalama projesi, Dünya’nın üst toprak katmanlarında yaşayan arbuskuler mikorizal mantarların yeraltı ağlarının muazzam ölçeğini ilk kez görselleştirdi.
SPUN örgütü tarafından yapılan araştırmalar, bu taşıma yollarının toplam uzunluğunun 999 trilyon kilometreyi aştığını ve içerdikleri karbon kütlesinin tüm insanlığın ağırlığından birkaç kat daha fazla olduğunu ortaya koydu.
Bu gizli taşıma sistemi, gezegendeki yaşamı desteklemede ve karasal bitkilerin büyük çoğunluğuna besin sağlamada önemli bir rol oynuyor.
Arbusküler mikorizal mantarlar, karasal floranın en eski ortaklarıdır. Paleontolojik verilere göre, bu simbiyoz 400 milyon yıl önce, ilk bitkilerin karayı kolonize etmeye başladığı dönemde ortaya çıkmıştır.
Bitkilerin gelişmiş bir kök sistemi yoktu ve kök görevi gören, kayalık zeminden mineralleri çıkaran mantar hifleriydi. Bu yeraltı ağı olmadan, karada yaşamın ortaya çıkması ve modern ekosistemlerin oluşumu imkansız olurdu.
Yeraltı mantar miselyumlarından oluşan bir dünya tüm karasal alanları kaplayarak birçok karasal bitki türüyle istikrarlı bir simbiyoz oluşturur. Geniş, dallı ağları aracılığıyla mantarlar bitkilere su ve değerli besinler sağlarken karşılığında karbon alırlar. Sağlıklı koşullar altında, bu yapılar bitki köklerinin besin arama alanını yüz kat artırarak onlara hayati önem taşıyan fosforun büyük bir kısmını sağlayabilir.
Analiz, bu olayın şaşırtıcı boyutunu ortaya koydu: yaklaşık 300 megaton karbon, toprağın üst katmanlarındaki miselyal ipliklerde hapsolmuş durumda. Bu hacimleri hayal etmek zor, çünkü bu yolların toplam uzunluğu, Dünya ile Güneş arasındaki mesafeyi neredeyse bir milyar kat aşıyor. Çalışma Science dergisinde yayınlandı .
Bilim insanları, bu yapılardaki iç süreçlerin şaşırtıcı hızına dikkat çekiyor. Ağlar içindeki akış hızı saniyede 120 mikrometreye ulaşıyor ki bu, insan boyutlarına göre ölçeklendirildiğinde bir spor arabanın hızına eşdeğer.
Bu organizmalar her yıl milyarlarca ton karbondioksiti toprağa taşıyarak insan kaynaklı emisyonların önemli bir bölümünü biriktiriyor. Çalışmanın ortak yazarı Justin Stewart, “Bu mantarların önemini abartmak zor. Bir çay kaşığı toprak, 10 metreye kadar mikorizal ağ içerebilir” diyor .
Görünmez ağlara yönelik tehdit
Matematiksel modellemeye göre, mantar altyapısının en yüksek yoğunluğu (yaklaşık %40) Tibet Platosu ve Güney Sudan gibi bölgeler de dahil olmak üzere otlak ekosistemlerinde yoğunlaşmıştır.
Bununla birlikte, projenin yazarları bu bölgelerin kritik derecede kırılgan olduğuna dikkat çekiyor. Otlak ovaları ve savanlar gezegendeki en az korunan alanlar olmaya devam ediyor.
Bu alanların tarım arazisine dönüştürülme oranı, ormansızlaşma oranından birkaç kat daha yüksektir. Tarım ve yoğun tarım altında, bu eşsiz yeraltı ulaşım ağları yaklaşık yarı yarıya azalmaktadır.
Haritalama çalışmaları, kritik mantar ağlarının büyük çoğunluğunun koruma altındaki alanların dışında bulunduğunu ortaya koyuyor. Bu sistemlerin coğrafyasını anlamak, biyosferi korumak için hayati önem taşıyor.
Biyolog Merlin Sheldrake şu vurguyu yapıyor: “Mikorizal mantarlar, yüz milyonlarca yıldır Dünya’daki yaşamı şekillendiriyor, ancak bu canlı taşıma sistemlerinin altyapısının gezegen genelinde nasıl dağıldığı hakkında hala çok az şey biliyoruz.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Tüm Dünyayı Saran, 999 Trilyon Km Uzunluğunda Bir Mantar Miselyum Ağı Bulunmaktadır
Sınır Tanımayan Hücreler: Kanserin En Sinsi Proteini Bağışıklık Sistemini Nasıl Kör Ediyor?