Tüm Dünya Takipte: Göbeklitepe Yakınında 11 Yeni Neolitik Tepe Keşfedildi
Türk hükümeti, bölgedeki Neolitik Çağ kültürünün incelenmesi üzerinde ciddi bir etkisi olabilecek büyük bir arkeolojik keşif duyurdu. 27 Haziran’da Türkiye’nin Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Ersoy, Türkiye’nin güneydoğusundaki Şanlıurfa kentinde toplanan gazetecilere, dünyanın en eski tarih öncesi taş anıt alanı olan Göbeklitepe çevresinde birkaç yeni yer bulunduğunu söyledi.
Ersoy, “Göbeklitepe çevresinde 100 kilometrelik hat üzerinde 11 büyük tepeyi daha keşfettik” diyen Ersoy, “Burada ilk kez detayları vereceğiz ve şimdi adını 12 tepe olarak koyacağız.” dedi. Aslında Ersoy, bu yeni sitelerde neler bulunduğuna dair birkaç ayrıntı verdi. “Büyük bir çalışmanın” tamamlanmak üzere olduğunu açıkladı ve bu çalışmanın sonuçlarının Eylül 2021’de açıklanacağını söyledi.
Ersoy, insanların yakında Şanlıurfa bölgesinde bulunan anıtları “Türkiye’nin güneydoğu piramitleri” olarak nitelendirebileceğini söyledi. Bu yeni alanlar Göbeklitepe’de ortaya çıkarılan muhteşem kalıntılarla aynı seviyedeyse, keşifleri Mezopotamya bölgesindeki tarih öncesi arkeolojide önemli bir kilometre taşını temsil edecektir.
“Mezopotamya’ya baktığınızda bu bölgenin kendine has bir kültürü var. Kendi tescilli gastronomisine sahip birçok ürünü var. Ve bunu eşsiz arkeolojik değeriyle birleştirdiğinizde harika bir şey” diye ekledi.
Türkiye Turizm Tanıtma ve Geliştirme Ajansı’nın 2019 yılında kurulduğuna değinen Ersoy, ajansın temel amacının “2023 yılına kadar turizmi Türkiye’de 81 ilimize yaymak” olduğunu söyledi.
Göbeklitepe, 2011 yılından bu yana UNESCO’nun Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alıyor. 1963 yılında İstanbul ve Chicago üniversitelerinden araştırmacıların şantiyede çalışmaları sırasında keşfedildi.
Alman Arkeoloji Enstitüsü ve Şanlıurfa Müzesi, 1995 yılından bu yana şantiyede yaptıkları ortak çalışmada, Neolitik çağdan üç ila altı metre yükseklikte ve 40-60 ton ağırlığında T şeklinde dikilitaşlar buldu. Kazılar sırasında, 65 santimetre yüksekliğindeki insan heykelcikleri gibi 12.000 yıllık çeşitli eserler de ortaya çıkarıldı.
Ekipler halinde çalışan neolitik avcı-toplayıcılar, belki de 1000 yıllık bir süre boyunca bu taş daireleri inşa edip yazıya geçirdiler. Göbeklitepe’deki en eski inşaat işi yaklaşık MÖ 9.000’e tarihleniyor, yani orada bulunan monolitlerin bir kısmı Stonehenge’deki kaya sütunlarından 6.000 yıl önce oyulmuş ve dikilmiş.
Bu başarının metal aletlere veya tekerlekli taşıma arabalarına erişimi olmayan kişiler tarafından gerçekleştirildiğini anlamak önemlidir. Yakındaki taş ocaklarından büyük kireçtaşı levhalarını oymak ve şekillendirmek için taş / çakmaktaşı el aletleri kullandılar. Masif sütunlar daha sonra taş ocağı kaya duvarlarındaki yerlerinden kaldırıldı ve bir şekilde Göbeklitepe şantiyesine çekilip, sürüklenip veya kaldırıldı.
Bazı durumlarda, inşaatçılar daireleri yan yana yerleştirdiler. Diğer durumlarda, alttaki daire gömüldükten sonra onları üst üste koydular. İnşaat durduktan bir süre sonra, tüm kompleks gömüldü ve 15 metre yüksekliğinde ve 300 metre çapında alçak tepeli yapay bir höyük veya tepe oluşturuldu.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Ersoy’un “12 tepe” ile ilgili açıklaması, benzer yapay höyüklerin altında yeni yekpare yerleşimlerin bulunduğunu ima ediyor. Bu yerlerde taş sütun halkaları ortaya çıkarılmışsa, bunların Göbeklitepe’deki dairelerle aynı özelliklerde ve aynı tarzda mı inşa edildikleri, yoksa onlar kadar eski mi (hatta daha eski) oldukları görülecektir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
5000 Yıllık İskelette Veba Salgınına Sebep Olan Bakterinin En Eski Türü Bulundu
5000 Yıllık İskelette Veba Salgınına Sebep Olan Bakterinin En Eski Türü Bulundu
/Tüm Dünya Takipte: Göbeklitepe Yakınında 11 Yeni Neolitik Tepe Keşfedildi/