Tehlikeli Doğumlar Neandertallerin Yok Oluşunda Rol Oynamış Olabilir
Neandertaller ortadan kayboldu, ancak Homo sapiens hayatta kaldı ve türler arasındaki bu ayrılığın nedeni sadece iklim ve rekabetten ibaret olmayabilir. Yeni bir araştırmaya göre, Neandertallerin yok olmasının nedenlerinden biri de yüksek oranda gebelik komplikasyonları olabilir.
Üreme İmmünolojisi Dergisi’nde yayınlanan yeni bir makalede , bilim insanları Neandertallerin sıklıkla preeklampsi ve eklampsi gibi, plasentanın anormal bağlanmasıyla ilişkili ciddi komplikasyonlardan muzdarip olmuş olabileceğini öne sürüyor.
Bu gibi durumlarda fetüs daha az kan ve oksijen alır ve annenin kan basıncında ani bir artış meydana gelir; bu da nöbetlere ve ölüme yol açabilir.
Günümüzde bu tür durumlar gebeliklerin yalnızca yüzde birkaçında görülmektedir. Modern tıbbın imkanlarıyla bile, bu durumlar her yıl dünya çapında on binlerce anne ve yüz binlerce perinatal ölüme yol açmaktadır.
Eşsiz bir insan sorunu
Binlerce memeli türü arasında, preeklampsi ve eklampsiye en yatkın olan tek tür insanlardır. Neandertallerin plasenta yerleşim mekanizmasının insanlara benzer olduğu görülüyor; bu da onların da bu risklere maruz kalmış olabileceği anlamına geliyor.
Homo sapiens muhtemelen koruyucu mekanizmalar geliştirmiştir: birçok durumda, plasenta gelişimindeki sorunlar anne için tehlikeli bir sendroma dönüşmez. Bu “güvenlik ağı” olmasaydı, ciddi komplikasyonların görülme sıklığı önemli ölçüde artabilirdi.
Risk genleri ve karma evlilikler
Neandertallerde bulunan bazı genetik varyantlar, hipertansiyon riskinin artması ve anne-fetüs bağışıklık etkileşimlerinde farklılıklarla ilişkilidir. Bunlar, plasentanın yüzeysel olarak yapışmasına ve komplikasyon riskinin artmasına katkıda bulunmuş olabilir.
Homo sapiens ile melezleşme sonrasında durum daha da kötüleşmiş olabilir. Oksijen taşınımı ve diğer süreçlerle ilgili genlerdeki farklılıklar, Neandertal anne ile melez fetüs arasında uyumsuzluklara yol açmış olabilir. Bu tür gebeliklerin daha sık trajik bir şekilde sonuçlanması, doğum oranını daha da düşürmüş olabilir.
Az sayıda insan, büyük sonuçlar
Anne ölüm oranlarında ve yenidoğan kayıplarında orta düzeyde bir artış bile küçük popülasyonlar için kritik olabilir. Soğuk iklimlerde, kaynaklar için rekabet ve düşük popülasyon büyüklükleri, bu tür biyolojik riskleri tüm türün hayatta kalmasında bir faktör haline getirir.
Yeni hipotez, Neandertallerin ortadan kaybolmasının diğer nedenlerini dışlamasa da önemli bir bağlantı ekliyor: gebeliğin evrimsel “ayarlanması”, Homo sapiens’in başarısı ve akrabaları için bir kırılganlık açısından belirleyici olmuş olabilir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Tehlikeli Doğumlar Neandertallerin Yok Oluşunda Rol Oynamış Olabilir
Bir Ayının İnsana Saldırısına Dair En Eski Kanıtı 28.000 Yıllık