Tavuk mu Önce Geldi Yumurta mı?
Yeni araştırmalar, tavukların M.Ö. 400’den ortaçağa kadar güney Orta Asya’da yaygın olarak yetiştirildiğini ve yayılmalarının muhtemelen antik İpek Yolu tarafından kolaylaştırıldığını gösteriyor.
Tavuklar bugün dünyada ekonomik açıdan en önemli hayvanlardan biridir. Yine de, antik dünyada nasıl ortaya çıktıkları ve yayıldıklarının hikayesi büyük ölçüde belirsizliğini korumaktadır. Arkeolojik metodolojilerdeki son gelişmeler, bir zamanlar ilk tavukların kanıtı olduğuna inanılan çok sayıda kemik keşfinin aslında yabani kuşlara ait olduğunu ortaya çıkardı.
Şimdi, arkeologlar, tarihçiler ve biyomoleküler bilimcilerden oluşan uluslararası bir ekip, yeni bir yayında, yumurta üretimi için tavuk yetiştirilmesine dair en eski net kanıtları sunuyor ve mevsimsel yumurtlama kaybının, evcil tavukların Avrasya ve kuzeydoğu Afrika’ya yayılmasının ana itici gücü olduğunu savunuyor.
Keşif ve Analiz
Yaklaşık 1500 yıla yayılan 12 arkeolojik alandan toplanan yumurta kabuğu parçalarını kullanan araştırmacılar, tavukların Orta Asya’da yaklaşık MÖ 400’den MS 1000’e kadar yaygın olarak yetiştirildiğini ve muhtemelen antik İpek Yolu boyunca dağıldığını gösteriyor. Yumurta kabuklarının bolluğu, kuşların mevsim dışında yumurtladığını da gösteriyor. Araştırmacılara göre, evcil tavuğu eski halklar için bu kadar çekici kılan da bu üretken yumurtlama özelliğiydi.
Özbekistan’daki Taşbulak Ortaçağ yerleşmesinden antik bir yumurta kabuğu parçasının yüksek güçlü SEM büyütmesi altında nefes alma gözeneği. Bu nefes alma gözeneklerinin morfolojisi tanımlamaya yardımcı olmaktadır. Kredi: Robert Spengler
Bu sonuçlara ulaşmak için ekip, İpek Yolu’nun ana Orta Asya koridoru boyunca yer alan bölgelerden on binlerce yumurta kabuğu parçası topladı. Daha sonra yumurtaların kaynağını belirlemek için ZooMS adı verilen bir biyomoleküler analiz yöntemi kullandılar. ZooMS, genetik analize çok benzer şekilde kemik, deri ve kabuk gibi hayvan kalıntılarından tür tanımlamaları yapabiliyor, ancak DNA yerine protein sinyallerine dayanıyor. Bu da onu genetik analizden daha hızlı ve daha uygun maliyetli bir seçenek haline getiriyor.
Bulgular ve Çıkarımlar
Bu kabuk parçalarının tavuk olarak tanımlanması ve her bir alandaki tortu katmanlarında bol miktarda bulunması, araştırmacıları önemli bir sonuca götürdü: Kuşlar, yılda bir kez yuva yapan ve tipik olarak kavrama başına altı yumurta bırakan vahşi ataları kırmızı orman tavuğundan daha sık yumurtluyor olmalıydı.
Evcilleştirme ve Antropojenik Evrim araştırma grubunun lideri ve çalışmanın baş araştırmacısı Dr. Robert Spengler, “Bu, arkeolojik kayıtlarda tespit edilen mevsimsel yumurtlama kaybına dair en erken kanıt” diyor. “Bu, insanlar ve hayvanlar arasında evcilleştirme ile sonuçlanan mutualist ilişkileri daha iyi anlamak için önemli bir ipucu.”
Birlikte ele alındığında, yeni çalışma asırlık tavuk ve yumurta bilmecesine bir cevap öneriyor. Orta Asya’daki kanıtlar, tavuğu bugün bildiğimiz tavuk yapan şeyin çok sayıda yumurta bırakma yeteneği olduğunu gösteriyor – muazzam ekonomik öneme sahip küresel bir tür. Yazarlar bu çalışmanın, geçmişle ilgili uzun süredir devam eden soruları ele almak için yeni, uygun maliyetli yöntemlerin ve disiplinler arası işbirliğinin potansiyelini göstereceğini umuyor.
Kaynak: https://scitechdaily.com
Derleyen: Figen Berber
Tavuklar Nasıl Orman Kuşuyken Uçamayan Kanatlı, Tapınılırken Yenilir Oldu?