Tavuklar Nasıl Orman Kuşuyken Uçamayan Kanatlı, Tapınılırken Yenilir Oldu?

Tavuklar Nasıl Orman Kuşuyken Uçamayan Kanatlı, Tapınılırken Yenilir Oldu?

Tavuklar Nasıl Orman Kuşuyken Uçamayan Kanatlı, Tapınılırken Yenilir Oldu?

Günümüzde tavuklar, çiftlik sektöründe dünyanın en çok yetiştirilen etlerinden biridir. Ancak yeni araştırmalar, her yerde bulunan bu kuşların, başlangıçta insanlar tarafından yenilmeyip tapınıldığını ve ölen bir kişiye refakatçi olarak saygı duyulduğunu gösteriyor. 

Uluslararası bir ekip, Türkiye, İngiltere, İtalya, Fas ve Tayland dahil olmak üzere 89 ülkede 600’den fazla bölgede bulunan tarihi tavuk kalıntılarını analiz etti. Sonuçlar, kuşun batıya yayılmadan önce sadece 3500 yıl önce güneydoğu Asya’da evcilleştirildiğini gösteriyor.

Evcilleştirme, MÖ 1500 yıllarında modern tavuğun atası olan yabani orman kuşlarını, ağaçlardan aşağı çeken kuru pirinç yetiştiriciliği ile tetiklendi. Bundan önce, tavuklar başka bir ülkeden geldikleri için ‘egzotik’ – olağandışı veya tropikal olarak kabul edildi.

Eski dönemde insanlar tavuklarla bile gömüldü, bu da kuşların ‘psikopompa’ yani insan ruhuna bir sonraki yaşama eşlik ettiği düşünülen yaratıklar olduğunu düşündürdü. 

Çeşitli tavuk örneklerinde tarsometatarsi'nin (alt bacaktaki uzun kemik) karşılaştırılması
Çeşitli tavuk örneklerinde tarsometatarsi’nin (alt bacaktaki uzun kemik) karşılaştırılması

Araştırma ekibi, MÖ 1500’den önce, tavukların eti için kesilemeyecek kadar nadir veya çok önemli kabul edildiğini söylüyor. Araştırmaları Antiquity and Proceedings dergisinde iki çalışmada yayınlandı. 

Profesör Naomi Sykes, “Tavuk yemek günümüzde o kadar yaygın ki, insanlar onların hiç yenilmediği bir dönemi düşünemiyor” dedi. “Kanıtlarımız, tavuklarla geçmişteki ilişkimizin çok daha karmaşık olduğunu ve yüzyıllar boyunca tavukların kutlu sayıldığını ve onlara hürmet edildiğini gösteriyor.” 

Önceki araştırmalar, tavukların 10.000 yıl öncesine kadar Çin, Güneydoğu Asya veya Hindistan’da evcilleştirildiğini ve tavukların Avrupa’da 7.000 yıl önce bulunduğunu iddia etmişti, ancak yeni araştırma evcilleştirmenin çok daha erken olduğunu gösteriyor.

Tavuğun (Gallus domesticus), Güneydoğu Asya’nın çoğuna yayılmış olan kızıl orman kuşlarından (Gallus gallus) türediği zaten bilinmektedir. 

Kırmızı orman kuşları (Gallus gallus, resimde) bugün hala yaşıyor ve Güneydoğu Asya'nın çoğuna yayılıyor.
Resimde, Kızıl orman kuşları (Gallus gallus) bugün hala yaşıyor ve Güneydoğu Asya’nın çoğuna yayılıyor.

Araştırmacılar, tavuğun evcilleştirilmesinin arkasındaki itici gücün, kızıl orman tavuğunun yaşadığı Güneydoğu Asya’da kuru pirinç çiftçiliğinin gelişiyle olduğunu söylüyor. 

Kuru pirinç tarımı, vahşi orman kuşlarını ağaçlardan aşağı çeken bir mıknatıs görevi görerek, insanlar ve orman tavuğu arasında daha yakın bir ilişki başlattı ve bu, nihai tavuklarla sonuçlandı. 

“İki ana tür pirinç tarımı vardır: ıslak pirinç ve kuru pirinç”

Islak pirinç tipik olarak su dolu çeltiklerde yetiştirilir; kuru pirinç, su gerektirmeyen farklı bir pirinç çeşididir ve insanların bu çeşidi yetiştirme ve hasat etme şekli farklı bir ekolojik ayak izi bırakır.

Güneydoğu Asya’da bir süre ıslak pirinç yetiştirildi, ancak tavukların ilk kanıtlarını ancak kuru pirinç yetiştiren insanlar geldiğinde gördük. Bu, kızıl orman tavuğunun kuru pirinç çiftçiliği uygulamasına ilgi duyduğunu ve bunun günümüz tavuklarına yol açan ilişkiyi başlattığını gösteriyor.”  

Ekip, analizleri için boyut, şekil ve kesim işaretleri gibi faktörleri göz önünde bulundurarak binlerce tavuk kemiğinin hangi türden olduğunu ve bunların vahşi orman tavuğu mu yoksa evcil kuşlar mı olduğunu saptadı. 

Tavuklar Nasıl Orman Kuşuyken Uçamayan Kanatlı, Tapınılırken Yenilir Oldu?
Demir Çağı tavuğundan etiketlenmiş bir lades kemiği

Kesin bir evcil tavuğun en eski kemikleri, Tayland’ın merkezindeki Neolitik Ban Non Wat’ta bulundu ve MÖ 1.650 ile 1.250 arasına tarihlendi. Bu, evcil tavuğun yaklaşık 3.500 yıl öncesine, yani kuru pirinç tarımının ortaya çıktığı zamana tarihlenebileceğini gösteriyor. 

Araştırmacı Prof. Larson, “O kadar sıkı bir ilişki ki, bir nedensellik hipotezi kuruyoruz ve kuşun davranışları, yiyecek arama stratejileri ve kuru pirinç uygulamalarının ekolojisi hakkında bildiklerimiz düşünüldüğünde bu mantıklı.” diyor.

En eski tavukların birçoğu tek başına ve kesilmemiş olarak gömülü bulunurken, birçoğunun da insanlarla birlikte gömülü olarak bulunması, onların sevilen evcil hayvanlar olarak tutulduklarını düşündürdü. Mezardaki erkekler genellikle horozlarla, kadınlar ise tavuklarla gömülürdü.

Ekip ayrıca radyokarbon tarihleme kullanarak batı Avrasya ve kuzeybatı Afrika’da bulunan en erken tavukların 23 yaşında olduğunu belirledi. 

Tavuklar Nasıl Orman Kuşuyken Uçamayan Kanatlı, Tapınılırken Yenilir Oldu?
Ekip, binlerce tavuk kemiğinin hangi türden olduğunu belirledi.

Roma İmparatorluğu, MS ilk binyılda, tavuk ve yumurtaların yiyecek olarak popülerleşmesine yardımcı oldu.

Aslında araştırmacılar, tavukların MÖ 800 civarında Asya’dan Akdeniz bölgesine erken Yunan, Etrüsk ve Fenike deniz tüccarları tarafından kullanılan yollardan girene kadar Avrupa’ya gelmediğini söylüyorlar. 

Akdeniz bölgesine geldikten sonra, tavukların İskoçya, İrlanda, İskandinavya ve İzlanda’nın daha soğuk iklimlerinde yerleşmesi yaklaşık 1000 yıl daha aldı.

Araştırmacılar, geçmişin tavuk kemikleri ile günümüzün tavuk kemikleri arasında genel farklılıklar olduğunu söylüyor.

Araştırma yazarı Dr Julia Best, “Bugünün modern et kuşları, genellikle çok hızlı yetiştiriliyorlar, geleneksel olarak iskeletlerine taşımak zorunda olduklarından çok daha fazla ağırlık alıyorlar ve çok genç ölüyorlar” dedi. . 

“Bu, birkaç yıl yaşamış gibi görünen en eski tavuklarımızdan bazılarının, bir dereceye kadar özen gösterilen özel yaratıklar olarak muamele görmesinden çok farklı.” 

Araştırmacılar, ‘tavukları yalnızca besin proteini olarak algılama eğiliminin günümüze kadar hız kazandığı’ sonucuna varıyor.

‘Avrupa’daki en eski tavuklar nadirdi ve olgunluğun ötesinde bir ömür yaşarken, bugün bu genellikle tersine döndü’ diyorlar. 

‘Şu anda gezegendeki 70 milyardan fazla tavuğun çoğu, kısa ömürleri boyunca olağanüstü hızlı büyüyen, ticari olarak yetiştirilen piliçlerdir.’ Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesine göre, kesimdeki ortalama tavuk yaşı sadece 42 gündür.  

Derleyen: Feyza ÇETİNKOL

Kaliforniya Mahkemesi “Arıların Balık Olarak” Sınıflandırılabileceğine Karar Verdi

/Tavuklar Nasıl Orman Kuşuyken Uçamayan Kanatlı, Tapınılırken Yenilir Oldu?/Tavuklar Nasıl Orman Kuşuyken Uçamayan Kanatlı, Tapınılırken Yenilir Oldu?

    

 

One thought on “Tavuklar Nasıl Orman Kuşuyken Uçamayan Kanatlı, Tapınılırken Yenilir Oldu?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
23 + 4 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Çok Okunan Yazılar