Süpervolkan Felaketi, 12 Milyon Yıllık Gergedan Sürülerini Gün Yüzüne Çıkardı
Miyosen döneminin ortalarında antik gergedanların başına gelen trajik bir kaza, bilim insanlarının bir zamanlar Kuzey Amerika’da yaşayan bu devasa memelilerin büyük süper sürüler halinde toplandıklarını tespit etmelerini sağladı.
Yaklaşık 12 milyon yıl önce, 100’den fazla tarih öncesi gergedan (Teleoceras major) bugün Nebraska’nın kuzeydoğusunda bulunan tek bir su birikintisinde toplandı. Bu tek boynuzlu hayvanların modern su aygırlarına oldukça benzeyen fıçı şeklinde bir gövdesi ve güdük bacakları vardı. Ayrıca, su aygırları gibi otlarla besleniyorlardı ve su kütlelerinin içinde ya da çevresinde uzun süreler geçirmiş olabilirler.
Aklınızda pitoresk bir görüntü olsa da, bu gergedanların yaşamları Yellowstone süper volkanının patlaması ve sonunda onları içine alan kül bulutlarını püskürtmesiyle kısa sürdü. Sonuç olarak, bu hayvanların ve diğer memeli türlerinin kalıntıları, günümüzde Ashfall Fosil Yatakları olarak bilinen yerde korunmuştur.
1971’deki keşiflerinden bu yana araştırmacılar, bu bölgede alışılmadık sayıda gergedan bulunduğunun farkındaydı. Bu durum, patlama sırasında neden bu kadar çok hayvanın bir araya toplandığına dair bazı spekülasyonlara yol açmıştır. Belki de patlamanın etkilerinden korunmak için çok uzaklardan mı gelmişlerdi, yoksa farklı bir nedenle mi bir araya gelmişlerdi? Yeni analizler başka bir şey olduğunu gösteriyor: hayvanlar bunun yerine büyük sürüler oluşturmuş olabilir.
Baş yazar ve Cincinnati Üniversitesi mezunu Clark Ward yaptığı açıklamada, “Çok fazla hareket etmediklerini gördük” dedi.
“Mevsimsel göçe dair bir kanıt ya da felakete verilen bir tepkiye dair herhangi bir kanıt bulamadık.”
Ward, Cincinnati Üniversitesi’nden Brooke Crowley ve Nebraska Üniversitesi’nden Profesör Ross Secord tarafından yönetilen yüksek lisans araştırma projesinin bir parçası olarak gergedanların dişlerindeki izotopları (aynı sayıda protona ancak farklı sayıda nötrona sahip elementler) analiz etti. Ekip birlikte, hayvanların antik coğrafyadaki hareketlerini değerlendirmek için dişlerdeki stronsiyum, oksijen ve karbon izotoplarının oranını inceledi.
Buna dayanarak hayvanların nerede dolaştığını nasıl anlayabilirsiniz? Ot ve yapraklar, yetiştikleri toprak ve ana kaya ile benzer izotoplara sahiptir. Dolayısıyla hayvanlar bu bitkileri yediklerinde bu izotopları da almış olurlar ve böylece araştırmacılar hayvanların nerede beslendiklerini belirleyebilirler. Bu analiz şekli, bitki örtüsü ve jeolojinin ne kadar değişken olduğuna bağlı olarak şaşırtıcı derecede kesin olabilir.
Bu teknik, karibu gibi geniş bir alana yayılmış hayvanların göçünü izlemeye yardımcı olabildiği için günümüzde yaban hayatının korunması için kullanılmaktadır. Ayrıca jaguarlar gibi diğer zor hayvanların habitat ihtiyaçlarının belirlenmesine de yardımcı olabilir.
Ward, “Hayvandaki karbonu inceleyerek, orada ne tür bitki örtüsünün yaşadığını anlamak için çevredeki karbonu yeniden yapılandırabiliriz” dedi.
Oksijen aynı zamanda bilim insanlarını çevredeki iklim, özellikle de yağışlar hakkında bilgilendirebilir.
Ward, “Bunu ortamın ne kadar ıslak veya kuru olduğunu yeniden yapılandırmak için kullanabiliriz” dedi. “Stronsiyum da bize hayvanın nerede yiyecek aradığını söylüyor çünkü izotopların oranı toprak ve destekleyici ana kaya ile ilişkili.”
T. major oldukça büyük ve tıknaz bir hayvandı, bu yüzden çok az doğal avcısı vardı. Ancak yavruları, özellikle kemik kıran köpeklerle (Borophagus hilli) karşı karşıya kaldıklarında savunmasızdı. Kül Düşüşü bölgesinde, patlamadan öldükten sonra yırtıcı hayvanların vücutlarının bazı kısımlarını yediğine dair kanıtlar bile var.
Vezüv patladığında ölen insanların aksine, bu bölgede terleyen gergedanlar süper yanardağ patladıktan sonra hızla ölmedi. Bunun yerine, rüzgarlarla yüzlerce mil boyunca ilerleyen kül akışına yavaş yavaş yenik düştüler.
Ward, “Bu kül her şeyi kaplamış olmalı: otları, yaprakları ve suyu,” diye ekledi. “Gergedanlar muhtemelen Pompeii’deki insanlar gibi hemen ölmedi. Bunun yerine, çok daha yavaş oldu. Külün içinde nefes alıyorlardı. Ve muhtemelen açlıktan ölmüşlerdir.”
Ashfall Fossil Beds State Historical Park’ta stajyer olarak çalışan Ward, şu anda Minnesota Üniversitesi’nde doktora araştırması yürütüyor.
Ward, “Bilimde ismimin bu alana verilmesinden onur ve ayrıcalık duyuyorum” dedi. “Çocukken Ashfall’a giden biri olarak, bu benim için bir dönüm noktası oldu” dedi.
Kaynak: https://www.iflscience.com