Şimdiye Kadar Yapılmış En Büyük 3D Evren Haritası: Bilim İnsanları 14 Milyon Galaksiyi Bir Araya Getiriyor
93 milyar ışık yılı çapındaki evren, o kadar büyük ki hayal etmek bile zorlayıcı olabilir. Ancak, Avrupa Uzay Ajansı’ndan (ESA) bilim insanları, şimdiye kadar yapılmış en büyük 3D evren haritasını bir araya getirmeye başladılar.
ESA’nın Euclid teleskobu, bu ‘kozmik atlas’ın ilk parçasını oluşturacak nefes kesici ilk görüntülerini ortaya çıkardı.
ESA’nın belirttiğine göre, ‘devasa mozaik’, güney gökyüzünde dolunayın alanının 500 katından daha fazla bir alanı kaplayan 208 gigapiksel görüntü verisinden oluşuyor. Yaklaşık 14 milyon galaksi içeren bu görüntüler, Euclid’in altı yıl sürecek geniş gökyüzü araştırmasının yüzde birini oluşturuyor. Bu araştırma, evrenin iki büyük gizemini çözmeye yardımcı olacak: karanlık enerji ve karanlık madde.
Karanlık madde, ışık emmeyen, yansıtmayan veya yaymayan parçacıklardan oluşurken, karanlık enerjinin ise galaksileri birbirinden uzaklaştırarak evrenin genişlemesini hızlandırdığına inanılıyor.
ESA’da Euclid projesi bilim insanı olan Valeria Pettorino, şunları söyledi: “Bu etkileyici görüntü, altı yıl içinde gökyüzünün üçte birinden fazlasını ortaya çıkaracak bir haritanın ilk parçası. Bu haritanın sadece yüzde biri ve yine de bilim insanlarının evreni yeni yollarla tanımlamayı keşfetmesine yardımcı olacak birçok kaynağı içeriyor.”
ESA, mozaikte görülebilecek ‘özel bir özellik’ olarak, uzaydaki siyah arka plana karşı açık mavi renkte görünen ve Samanyolu’ndaki yıldızlar arasında yer alan soluk bulutları belirtti.
Bu bulutlar gaz ve toz karışımından oluşuyor ve ‘galaktik cirrus’ olarak adlandırılıyor çünkü sirüs bulutlarına benziyorlar.
Bilim insanları, Euclid’in bu bulutları Samanyolu’ndan gelen optik ışığı yansıttıkları için son derece hassas kamerası sayesinde görebildiğini söyledi.
Optik kamera, VIS olarak adlandırılıyor ve Londra Üniversitesi Koleji’nden (UCL) araştırmacılar tarafından yönetilen uluslararası bir ekip tarafından tasarlanıp inşa edildi. Açık Üniversite’nin (OU) Elektronik Görüntüleme Merkezi (CEI) ise VIS cihazı için dedektörlerin geliştirilmesine yardımcı oldu.
OU’da araştırma görevlisi olan Dr. Jesper Skottfelt şunları söyledi: “Euclid misyonu, karanlık evrenin anlaşılmasında büyük bir adımdır. Euclid’in yakaladığı görüntüler, karanlık madde ve karanlık enerji gizemlerini çözmemize yardımcı olacak bilgi hazineleri.”
Londra Üniversitesi Koleji Mullard Uzay Bilimleri Laboratuvarı’nda görevli ve VIS kameranın mevcut lideri olan Profesör Mat Page ise şunları ekledi: “Euclid’den önce, bu kadar büyük bir gökyüzü alanının bu kadar yüksek çözünürlükte bir görüntüsü hiç yapılmamıştı. Yakınlaştırılmış görüntüler bile Euclid’in muhteşem VIS kamerasının tam çözünürlüğünü gösteremiyor.”
“Euclid’den önce, Samanyolu’ndaki soluk cirrus bulutlarını bu kadar yüksek çözünürlükte görmek ve onları aydınlatan her bir yıldızı ayırt etmek mümkün değildi. Ve bu, Euclid’in inceleyeceği tam alanın sadece küçük bir kısmı, bu nedenle sonunda gerçek bir astronomik keşif hasadı yapacağız.”
Temmuz 2023’te fırlatılan Euclid misyonu, iki milyar galaksiyi gözlemleyerek evrenin 3D haritasını oluşturmayı ve bilim insanlarının kozmik tarihini anlamalarına yardımcı olmayı amaçlıyor.
Euclid, evrenin nasıl genişlediğini ve kozmik tarih boyunca yapının nasıl oluştuğunu araştıracak, yerçekiminin rolü ve karanlık enerji ile karanlık maddenin doğası hakkında daha fazla bilgi verecek.
Karanlık madde, galaksilerin ve galaksi kümelerinin kütlesinin çoğunu oluşturur ve galaksilerin büyük ölçeklerde nasıl organize olduğundan sorumludur.
Öte yandan karanlık enerji, evrenin hızlanan genişlemesini sağlayan gizemli etkendir.
Kaynak: https://www.dailymail.co.uk
1.5 Milyardan Fazla Nesneyle Galaksimizin En Ayrıntılı Kızılötesi Haritası Yayınlandı