Şimdiye Kadar Gözlemlenen En Büyük ‘Kara Delik Jeti’ Keşfedildi
Gökbilimciler tarafından yürütülen bir çalışmada, bu zamana kadar gözlemlenen en büyük kara delik jeti keşfedildi. Jetin, galaksinin kendisinden 50 kat daha büyük olduğu bilgisi paylaşıldı
Avustralya Batı Sydney Üniversitesindeki gökbilimciler, Avustralya Kare Kilometre Dizisi Yol Bulucu (ASKAP) kullanarak yaklaşık 93 milyon ışık yılı uzaklıktaki “NGC 2663” galaksisini inceledi.
GALAKSİSİNDEN 50 KAT DAHA BÜYÜK
Çalışmada, galaksinin merkezinde radyo dalgaları tespit edilerek, kara delik jetine ulaşıldı. Jetin bir milyon ışık yılı uzağa kadar yayıldığı belirtildi. Kara deliğin uzaya saçtığı partiküllerden oluşan jetin, galaksinin kendisinden 50 kat daha büyük olduğu bilgisi paylaşıldı.
Avusturalya Batı Sydney Üniversitesinden Velibor Velovic, bu zamana kadar gözlemlenen en büyük karadelik jetine rastlandığını açıkladı.
“MADDENİN, JETİ GERİ İTTİĞİNİN KANITI”
Velovic, “Gökyüzünde ASKAP teleskopunu sayım yapmak için kullanacak olan Evrenin Evrim Haritası (EMU) projemiz, galaksiler arasındaki maddenin jetin kenarlarını geri ittiğinin kanıtlarını gösteriyor” ifadesini kullandı.
Çalışmanın, Kraliyet Astronomi Derneğinin Aylık Bildirimleri’nde yayımlanmak üzere onay aldığı bildirildi.
Kaynak: Şimdiye Kadar Gözlemlenen En Büyük ‘Kara Delik Jeti’ Keşfedildi
Yıldızların Kaderini Kara Delikler Belirliyor Olabilir
Süper kütleli kara deliklerden yayılan güçlü jetler, galaksilerin bazı bölümlerinde yıldız oluşumunun hızlanmasını sağlayabilirken, diğerlerini durdurabiliyor
Çoğu galaksinin merkezinde yer aldığına inanılan süper kütleli kara delikler, galaksilerindeki yıldızların (bazıları doğarken, bazıları hiç var olmuyor) kaderine de hakim olabilir.
Bu, Dünya’dan yaklaşık 156 milyon ışık yılı uzaklıktaki IC 5063 galaksisinin merkezindeki süper kütleli kara deliği inceleyen Avrupalı gökbilimci ekibinin Nature Astronomy adlı bilimsel dergide yayımladığı yeni makalenin bulgusu. Süper kütleli karadelikler, etraflarında dönen gaz ve toz diskleriyle besleniyor. Madde karadeliğe düşmeden hemen önce sıkıştırılıp bastırıldığında açığa çıkan enerji, güçlü enerji jetleri üretiyor.
Birçok karadelik jeti, madde ve enerjiyi galaksilerinin düzlemine dik biçimde dışarı atarken, IC 5063’ün merkezindeki karadelikten kaynaklanan jetler, molekül gaz bulutlarını dönüşümlü biçimde sıkıştırıp dağıtarak galaksinin düzlemine göre fırlatılıyor gibi görünüyor. Sıkıştırılmış bulutlar daha fazla yıldız oluştururken, dağılmış bulutlar daha az yıldıza yol açıyor.
Yunanistan’daki Atina Üniversitesi’nde görev alan gökbilimci ve çalışmanın yazarı Kalliopi Dasyra, yaptığı açıklamada, “Sonuçlarımız süper kütleli karadeliklerin galaksilerin merkezinde yer alsalar bile, yıldız oluşumunu galaksi çapında etkileyebileceğini gösteriyor” dedi.