Sessiz Tehlike: 7.300 Yıl Önceki Dev Volkanik Patlama
Kayıtlı tarihin en büyük volkanik patlaması olan Kikai-Akahoya patlaması, 7.300 yıl önce Japonya’nın güneybatı kıyılarına 80 mil küpten fazla volkanik kaya ve kül püskürttü.
Bilim insanları, kayıtlı tarihin en büyük volkanik patlamasını tespit etti. 7.300 yıl önce meydana gelen patlama, 1815 yılında Endonezya’daki Tambora Dağı’nda meydana gelen ve rekor kıran patlamanın iki katından daha fazla kaya ve kül püskürttü.
Kikai-Akahoya patlaması olarak bilinen dünyayı sarsan patlama, Filipin tektonik plakasının Avrasya plakasının altına kaydığı Japonya’nın Kyushu adasının güneyinde meydana geldi. Journal of Volcanology and Geothermal Research dergisinde 1 Şubat’ta online olarak yayınlanan bir çalışmaya göre, su altındaki Kikai yanardağının son 140.000 yılda üç büyük patlama ürettiği biliniyor ve bunların en sonuncusu Kikai-Akahoya patlamasıydı.
Bilim insanları bu antik volkanik patlamayı zaten biliyorlardı, ancak yeni araştırma bu patlamanın rekor boyutunu ortaya çıkardı ve mevcut jeolojik çağın en büyük patlaması olarak belirledi.
Bilim insanları daha önce su altı yanardağına erişimdeki doğal zorluk nedeniyle patlamanın boyutunu ve patlamayı neyin tetiklediğini tespit etmekte zorlanmışlardı.
Yeni çalışmada araştırmacılar sismik verileri toplayarak yanardağ çevresindeki deniz tabanının ayrıntılı bir haritasını çıkardı. Harita, ekibin uzaktan kumandalı bir robotla çeşitli yerlerde deniz tabanını delerek ve tortu çekirdeklerini çıkararak örneklediği geniş su altı birikintilerini ortaya çıkardı.
Yüzeye çıkarılan tortu, Kikai-Akahoya patlamasının bileşimine ve zamanlamasına uyan volkanik cam içeren 1.740 mil karelik (4.500 kilometrekare) bir katman ortaya çıkardı. Cam ve diğer volkanik kalıntılar, patlamayla denize fırlatılan yaklaşık 17 mil küp (71 kilometre küp) malzemeye tekabül etmektedir ki bu da önceki araştırmalarda yayınlanan tahminlerin neredeyse iki katıdır.
Araştırmacılar bu bulguları, patlamadan kaynaklanan ve karada biriken volkanik enkazın mevcut tahminleriyle birleştirdi. Büyük patlamanın toplam 80 ila 110 mil küp (332 ila 457 km küp) hacminde malzeme püskürttüğünü, bunun da ABD’nin batısındaki Tahoe Gölü’nü iki kat daha fazla doldurmaya yeteceğini tespit ettiler.
Araştırmacılar, yeni tahminin Kikai-Akahoya patlamasının “muhtemelen Holosen’in en büyük patlaması” olduğu anlamına geldiğini belirtiyor. Holosen Dönemi, 12.000 ila 11.500 yıl önce son buzul çağının sonunda başlayan ve bugün hala içinde yaşadığımız jeolojik bir dönemdir.
Druitt, “Bunun en büyük Holosen patlaması olduğuna dair vardıkları sonuç geçerli,” dedi. “Santorini’deki Minos patlaması da en büyük Holosen patlaması olarak öne sürülmüştü, ancak artık öyle olmadığı biliniyor.”
Kikai-Akahoya patlaması, 74.000 yıl önce Sumatra’daki Toba süper volkanında meydana gelen ve tahmini 1.200 mil küp (5.000 km küp) magma püskürten dehşet verici patlama gibi daha eski patlamalarla kıyaslandığında hala sönük kalmaktadır.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Sessiz Tehlike: 7.300 Yıl Önceki Dev Volkanik Patlama