Yaklaşık 80 Yıl Önce Yaşanan Bir El Nino Antarktika’nın ‘Kıyamet Günü Buzulu’nun Çekilmesine Yol Açtı
Houston Üniversitesi önderliğindeki araştırma ekibi, Thwaites Buzulu ve Pine Island Buzulu çevresindeki yedi noktadan tortul kaya örnekleri topladı. Bu örnekler, buz sahanlıklarının geçmişini uyduların gözetiminden öncesine kadar geri götürüyor ve Thwaites Buzulu’nun geri çekilme tarihini belirlemede yardımcı oluyor.
Yaklaşık 120 kilometre genişliğindeki Thwaites Buzulu, Dünya’daki en büyük buzullardan biridir ve Antarktika’da geri dönüşü olmayan değişimlere yol açabilecek önemli bir unsurdur.
Karot örneklerinin özellikleri, buzulların çevresindeki büyük ölçekli değişimlerin incelenmesine olanak tanıyor ve araştırmacıların Antarktika’daki değişikliklerin geniş bir bağlamını anlamasına yardımcı oluyor.
Jeolog Rachel Clark, çalışmanın önemini şöyle açıklıyor: “Bu değişim sadece bir buzulü etkilemiyor, aynı zamanda iklim değişikliğinin daha büyük bir parçası. Buzulun geri çekilmesini izole bir olay olarak görmemek önemlidir.”
Araştırmacılar, 1939 ve 1942 yılları arasında gerçekleşen aşırı El Niño iklim modelinin, Batı Antarktika’da önemli bir buz sahanlığının geri çekilmesine neden olabileceğini düşünüyorlar.
Dış etkenlerin, buzun deniz tabanına bağlı olmaktan ziyade serbest yüzmeye başlamasına neden olduğu belirtiliyor. Bu geri çekilme, buzun daha fazla istikrarsızlığa ve erimeye yol açıyor.
Araştırmacılar, buzulun küçülmesinin, tetikleyici faktörler ortadan kalksa bile on yıllar boyunca devam edebileceğini öne sürüyorlar. Bu da buz erimesi üzerine çalışan bilim insanları için önemli bir bulgu.
Thwaites Buzulu, yüzyılın başından bu yana net olarak 1.000 milyar tondan fazla buz kaybına uğramıştır ve bu erimenin nasıl tetiklendiğini anlamak, gelecekteki sorunların ölçeğini belirlemede yardımcı olabilir.
Jeolog Julia Wellner, “Thwaites’in dengesinin bozulması, sadece deniz seviyesinin yükselmesine katkıda bulunmakla kalmaz, aynı zamanda arkasındaki geniş buz alanının stabilitesini de etkiler” diyor.
“Eğer Thwaites Buzulu dengesini kaybederse, Batı Antarktika’daki tüm buzların dengesi bozulabilir.”
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Yaklaşık 80 Yıl Önce Yaşanan Bir El Nino Antarktika’nın ‘Kıyamet Günü Buzulu’nun Çekilmesine Yol Açtı
Gökyüzünde Akan Dev ‘Nehirler’ İlk Kez Haritalandı
Yoğun nem nehirleri, tıpkı sıvı benzerlerinin karada yaptığı gibi atmosferimizde yol alır. Ne yazık ki gökyüzü akıntılarını görmek bizim için çok daha zordur.
Genellikle siklonların bir ürünü olan atmosferik nehirler, yoğun yağmurun nereye düşeceğini belirleyebilir ve görünürlük eksikliklerini bir sorun haline getirebilir. Isınan atmosferimiz daha da fazla miktarda suyu emerek bu hava su yollarının yönünü değiştirmeye zorladıkça bunları anlamak giderek daha da önem kazanıyor.