Şempanzeler Ceset Kokusuna Duyarlıdır: Yavrusunu Kaybeden Anneler Hariç
Bazı şempanzeler, hayatını kaybeden bir bebeği yanlarında taşırlar, onların cesetlerde koku oluşturan kimyasal bileşiklere karşı duyarlı olmaları, araştırmacıların hayret etmesine neden olmuştur.
Şempanzeler, tıpkı bizim yaptığımız gibi, ölü bedenlerin kokusundan uzak dururlar. Bu koku, şempanze anneleri yavrularının yasını tuttuklarında önemli bir işlev görebilir.
İnsanların ve diğer hayvanların, onları hastalıktan veya leş yiyicilerin istilasından korumak için çürüyen bedenlerle ilgili kimyasal koku bileşiği olan putresin için tiksinti geliştirdiğine inanılıyor.
Ancak Japonya’daki Kyoto Üniversitesi’nden James Anderson, şempanzelerin ölüm kokusuna duyarlı olup olmadığını kimsenin incelemediğini söylüyor.
O ve meslektaşları bunu, Kyoto Üniversitesi’nin Kumamoto Tapınağı’nda barındırılan, yaşları 24 ila 48 arasında olan iki dişi ve 4 erkek şempanze üzerinde araştırdı.
Altı haftalık bir sürede haftada bir gece, şempanzeler barınakta dolaştıktan sonra kafeslerine geri dönerek kafeslerinin dışında mukavva kutuya konulmuş ölü bir tavuk ve yine mukavva kutuya konulmuş bir eldiven buldular.
Araştırmacılar, putresin(proteinlerin bozunumu sırasında ortaya çıkan biyojen amin sınıfından bir organik bileşik- varlığı çürüme ve kokuşma belirtisidir), su veya farklı maddelerin kokularını yaymak için bir fan kullanarak kokuları bir kovadan dağıttı.
Anderson, şempanzelerin, tavuk mu yoksa eldiven mi olduğuna bakılmaksızın, putresin kokusu duyulduğunda nesneden rahatsız olduklarını söylüyor.
“Putresin yüzünden şempanzelerin oradan uzaklaşmak istedikleri açıktı” diyor. Yaşları 46 ve 48 olan en yaşlı iki kişi, putresin kokusundan en az iğrenenler oldu.
Şempanze anneler genellikle ölü bebeklerini haftalarca veya aylarca taşırlar. Araştırmacılar bu tür anneleri kontrol etmediler, ancak bu maymunların bebeklerine bağlılıkları nedeniyle kokulara alıştıklarını veya kokuya alışabileceklerini düşünüyorlar.
Anderson, doğum sonrası şempanzelerin koku alma duyusunda azalma olabileceğini, ancak bunu kontrol etmek için araştırma yapmak istenebileceğini söylüyor.
Anderson, “Sonunda, tipik olarak, putresin kokusunun en güçlü olabileceği bir zamanda, ölümden iki ila 4 gün sonra, şempanze anneleri ölü bebeklerini terk ediyor” diyor.
Putresin, annelerin kaldığı yerden yaşamlarına devam etmesine yardımcı olan bir ipucu olabilir, diyor. “Bu birey hayattayken duygusal bir bağ kurmuş olsanız bile, hayata devam etmelisiniz; çünkü orada bir hastalığa yakalanma veya yakında ortaya çıkabilecek oldukça tehlikeli hayvanlarla yolların kesişme tehlikesi vardır.” diyor.
Şempanze annelerin, bebekleri öldükten sonra bir şekilde devam etmek için çürüme kokusunun üstesinden geldikleri yadsınamaz gerçeği, tutsak koşullarda saygı duyulması gereken davranışsal bir isteği akla getiriyor.
“Artık daha fazla hayvanat bahçesinin, yaslı annelerin ölü bebekleriyle bir veya iki gün kalmasına izin verdiğini fark ettik, hayvan bakıcıları cesedi hemen ortadan kaldırmıyor, böylece anneler bu travmatik ayrılığı yaşamak yerine, kayıplarının üstesinden gelebiliyorlar.” diyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Yanında Olmasanız da Kediniz Zihinsel Olarak Konumunuzu Haritalandırabiliyor
/Şempanzeler Ceset Kokusuna Duyarlıdır: Yavrusunu Kaybeden Anneler Hariç /