Samanyolu’nun Kalbine Doğru Akan Gizli Gaz Nehri Ortaya Çıktı
Yeni tanımlanan Orta Nokta Bulutu, yıldız oluşumu ve galaktik materyalin Samanyolu’nun merkezine doğru hareketi hakkında nadir bilgiler sunuyor.
Dünyanın dört bir yanından bir grup gökbilimci, Samanyolu’nun yeterince keşfedilmemiş bir bölümünde geniş bir gaz ve toz bulutu tespit etti. Dev Moleküler Bulut (GMC) olarak sınıflandırılan bu yapı, yaklaşık 60 parsek veya yaklaşık 200 ışık yılı uzunluğundadır.
Astrophsical Journal’da yayınlanan yeni bir makalede açıklanan ekip, Orta Nokta Bulutu olarak da bilinen M4.7-0.8 olarak adlandırılan bir moleküler bulutu incelemek için ABD Ulusal Bilim Vakfı’nın Green Bank Teleskobu’nu (NSF GBT) kullandı. Bulguları, yeni yıldızların oluşma eşiğinde olabilecek bölgelere sahip oldukça aktif bir ortamı ortaya koyuyor.
Devasa bir yapının doğrulanması
“Makalenin en büyük keşiflerinden biri GMC’nin kendisiydi. Gökyüzündeki bu konuma bakıp yoğun gaz bulana kadar kimse bu bulutun varlığından haberdar değildi. Boyut, kütle ve yoğunluk ölçümleri sayesinde bunun dev bir moleküler bulut olduğunu doğruladık,” diyor NSF Ulusal Radyo Astronomi Gözlemevi (NSF NRAO) bilim insanı ve bu makalenin baş yazarı Natalie Butterfield.
“Bu toz şeritleri, galaksimizin merkezine malzeme taşıyan gizli gaz ve toz nehirleri gibi,” diye açıklıyor Butterfield. “Orta Nokta bulutu, galaksinin diskinden gelen malzemenin galaktik merkezin daha uç ortamına geçiş yaptığı bir yer ve galaksimizin merkezinde birikmeden önce ilk gaz koşullarını incelemek için eşsiz bir fırsat sunuyor.”
Samanyolu Galaksisi’ndeki bu araştırmanın odak noktasının konumu, daha önce bilinmeyen bir maserle birlikte yukarıda gösterilmiştir. Kaynak: Yukarıda belirtilen görselin telif hakkı, NSF/AUI/NSF NRAO/P.Vosteen tarafından oluşturulan kolaj.
Moleküler İzleyicilerden İpuçları
NSF Green Bank Teleskobu’nu (NSF GBT) kullanan araştırmacılar, gözlemlerini amonyak (NH₃) ve siyanobütadiyen (HC₅N) gibi moleküller üzerinde yoğunlaştırdılar; her ikisi de yoğun yıldızlararası gazın güvenilir göstergeleridir. Elde ettikleri veriler, Samanyolu’nun içe doğru hareket eden toz şeritlerinden birinde daha önce tespit edilmemiş Orta Nokta bulutunu ortaya çıkarmakla kalmadı, aynı zamanda birkaç önemli özelliği de ortaya çıkardı:
Yeni tespit edilen bir maser: Ekip, amonyak gazıyla bağlantılı, daha önce bilinmeyen bir maser (doğal olarak oluşan yoğun bir mikrodalga radyasyonu kaynağı) tespit etti. Bu sinyaller genellikle yıldızların aktif olarak oluştuğu bölgelerle ilişkilendirilir.
Potansiyel yıldız oluşum bölgeleri: Bulutun içinde, araştırmacılar yakında yeni yıldızlara yol açabilecek yoğun gaz ve toz kümeleri tespit ettiler. Düğüm E olarak adlandırılan bu kümelerden biri, yakındaki yıldızlardan gelen radyasyonla yavaş yavaş aşınarak yok olan yoğun bir nesne olan frEGG (serbest yüzen buharlaşan gaz küreciği) olabilir. Yıldız geri bildiriminin belirtileri: Bulutun içindeki kabuk benzeri yapı, ölen yıldızların etrafa madde püskürtmesi gibi enerjik olayların sonucu olabilir.
Yüksek gaz türbülansı: Bulutun gazı, galaksinin merkez bölgelerinde gözlemlenenlere benzer şekilde yoğun bir türbülans sergiler. Bu kaotik hareket, toz şeritlerinden gelen madde akışından veya yakındaki diğer bulutlarla etkileşimlerden kaynaklanıyor olabilir.
NSF Green Bank Gözlemevi’nde (NSF GBO) bilim insanı olan Larry Morgan, “Galaktik çubuklardaki yıldız oluşumu biraz kafa karıştırıcı,” dedi. “Bu bölgelerdeki güçlü kuvvetler yıldız oluşumunu gerçekten baskılayabilir. Ancak, Orta Nokta’nın bulunduğu yer gibi bu çubukların ön kenarları yoğun gaz biriktirebilir ve yeni yıldız oluşumunu tetikleyebilir.”
Ekibin bulguları, Orta Nokta Bulutu’nun Samanyolu diskinden merkeze doğru malzeme akışında kritik bir bağlantı noktası olduğunu gösteriyor. Gökbilimciler, bu bölgeyi inceleyerek, galaksilerin merkez yapılarını nasıl oluşturdukları ve aşırı ortamlarda nasıl yeni yıldızlar oluşturdukları hakkında daha fazla bilgi edinebilirler.
Kaynak: https://scitechdaily.com
Samanyolu Andromeda ile Hiç Çarpışacak mı? Yeni Simülasyonlar “Belki de Değil” Diyor.