Araştırmacılar galaksimizdeki ilkel bir yıldızda lityum tespit ettiler. Gözlemler VLT’de, Şili’deki ESO Paranal Gözlemevinde yapıldı.
Astrofizikte, hidrojenden ve helyumdan daha ağır olan herhangi bir elemente “metal” denir ve lityum bu metallerin en hafiflerindendir.IAC ve Cambridge Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, ilkel bir yıldızda lityum tespit edebildi. Bu yıldız, bir yıl önce Gran Telescopio Canarias (GTC) ve Observatorio del Roque de los Muchachos’daki William Herschel Teleskopu (WHT) ile aynı bilim adamları tarafından keşfedilen J0023 + 0307 yıldızıdır.
Bu keşif, Büyük Patlama’da atom çekirdeğinin (“nükleosentez”) oluşturulması hakkında çok önemli bilgiler verebilir.
“Bu ilkel yıldız bizi yüksek lityum içeriği ve Büyük Patlama’da oluşturulan ilkel lityum ile olası ilişkisi için şaşırtıyor” diyor Cambridge Üniversitesi’nden ve daha önce IAC / ULL’den doktora öğrencisinden biri olan David Aguado.
Bu yıldız bizim güneşimize benzer, ancak çok daha fakir bir metal içeriğiyle, güneş metalikliğinin binde birinden daha az. mataliktir. Bu kompozisyon, evrenin ilk 300 milyon yılında, galaksimizdeki ilk büyük yıldızların son aşamalarını belirleyen süpernovadan hemen sonra oluşan bir yıldızla uğraştığımız anlamına geliyor.
Jonay González, “Bu ilkel yıldızın lityum içeriği, galaksimizin halindeki diğer metal fakir yıldızlarınkine benzer ve kabaca, yıldızın metal içeriğinin değerinden bağımsız olarak sabit bir değer tanımlar” diyor.
Büyük Patlama’da sentezlenen lityum, 2,5 milyon derece veya daha yüksek bir sıcaklıkta nükleer reaksiyonlarla yıldızların içlerinde kolayca tahrip olan çok kırılgan bir metaldir. Bu tür metal-fakir yıldızların atmosferinin temeli bu sıcaklığa ulaşmadığından, lityum pratik olarak tüm yaşamları için onların içinde kalır.
J0023 + 0307 hala ana dizide, yıldızların hayatlarının büyük kısmını harcadıkları evre ve yaşı neredeyse evreninki.“Yıldızımız J0023 + 0307, bu sabit lityum içeriğini çok düşük metalikliğe sahip bir yıldızda tutar ve bu nedenle lityumun evrenin evriminde daha erken bir evrede oluşması gerektiğini anlıyoruz” diyor IAC araştırmacısı Carlos Allende kağıt üzerinde başka bir yazar.
Bu ölçümler Şili’deki ESO Paranal Gözlemevinde 8,2m Çok Büyük Teleskopu (VLT) içeren teleskoplardan birinde yüksek çözünürlüklü spektroskopi kullanılarak yapılmıştır.
Yıldız, WHT’deki ISIS (4,2m) ve GTC’deki OSIRIS (10,4m) ile spektroskopi kullanılarak hem IAC’nin Roque de los Muchachos Gözlemevi’nde (Garafía, La Palma) keşfedildi.
Kaynak: https://www.bizsiziz.com/journey-to-the-big-bang-through-the-lithium-of-a-milky-way-star/
Çeviri: Abdullah Talha Akpur