Samanyolu Eğer Dönüyorsa Neyin Etrafında Dönüyor?
Uzaydaki her şey bir şeyin etrafında dönüyor gibi görünüyor. Uydular, gezegenlerin etrafında; gezegenler yıldızlarının etrafında. Yıldızlar galaksilerin merkezlerinin etrafında. Peki Samanyolu gibi galaksilerin kendileri de dönüyor mu, dönmüyor mu?
Samanyolu yüz milyarlarca yıldızdan oluşuyor. Ancak galaksimiz hala bir bütün olarak hareket eden bir yapıdır. Nerede hareket ediyor?
Birbirinin yörüngesinde dönen iki cisme bakalım. Bu iki cisim yer çekimi ile birbirine bağlıdır. Cisimler ortak bir kütle merkezi etrafında dönerler.
Eğer böyle iki cisimli bir sistemi sıkıştırabilseydik, kütle merkezi sadece kendi ekseni etrafında dönen bir nokta olurdu. Güneş sistemi ya da Dünya-Ay sistemi söz konusu olduğunda, cisimlerden biri diğerinden çok daha büyüktür.
Kütle merkezi büyük cismin içinde yer alır, bu nedenle büyük cisim neredeyse hiç hareket etmez ve daha küçük cisimler Güneş etrafındaki gezegenler gibi kabaca dairesel bir yörüngede onun etrafında hareket eder.
Yerel galaksi kümesi
Daha büyük ölçeklerde, her şey bir yandan daha karmaşık hale gelirken, diğer yandan daha da basitleşir. Galaksimiz, Yerel Galaksi Grubu adı verilen bir galaksi grubunun parçasıdır.
Samanyolu, Andromeda Galaksisi, Üçgen adı verilen spiral bir galaksi ve Büyük ve Küçük Macellan Bulutları da dahil olmak üzere birkaç cüce galaksiyi içerir.
Samanyolu ve Andromeda, Yerel Grup’taki en büyük iki nesnedir. Gök bilimci Sangmo Tony Zon’a göre, yakınlarda bu galaksilerden önemli ölçüde daha büyük bir şey olmadığından, sadece birbirlerinden etkilenerek hareket edeceklerdir.
Samanyolu’nun yörüngesi güneş sistemindeki gezegenlerin yörüngeleri gibi ne dairesel ne de eliptiktir. Gök bilimci Chris Mihos, “Samanyolu ve Andromeda basitçe birbirlerine doğru hareket ediyorlar” diyor.
Doğru, mükemmel bir düz çizgide hareket etmiyorlar; iki galaksi arasında hafif bir yanal hareket var, diyor Mihos. Ancak bu yine de Samanyolu ve Andromeda’nın yaklaşık 4,5 milyar yıl içinde çarpışacağı anlamına geliyor.
Tek tek yıldızların, aralarındaki büyük mesafeler nedeniyle birbirleriyle çarpışmaları olası değildir, bu nedenle galaksiler birbirlerinin içinden geçecek ve tekrar ayrılacaklar, ancak uzun sürmeyecek.
“Sonra galaksiler tekrar bir araya gelecek. Ve yüz milyonlarca ya da milyarlarca yıl içinde tek bir büyük galakside birleşecekler.” Bu galaksiye bazen Milcomeda da deniyor.
Milcomeda, Samanyolu ve Andromeda’nın bugün olduğu gibi spiral yerine muhtemelen eliptik hale gelecektir. Sangmo Tony Zon’a göre bu birleşme, her bir galaksinin spiral kolları boyunca uzanan gazı yeni yıldızlar oluşturmaya yetecek kadar ısıtabilir.
Galaksi gruplarından daha büyük ölçeklerdeki yörüngeler hala daha az kesindir, ancak Mihos “Yerel Grubun hareket ettiğini kesinlikle biliyoruz” dedi.
Yerel Grup, birkaç yüz galaksi içeren ve yaklaşık 65 milyon ışık yılı uzaklıktaki Virgo kümesine doğru çekilmektedir. Ancak Mihos, Yerel Grup’un oraya asla ulaşamayacağını, çünkü evrenin genişlemesinin Samanyolu’nu Başak kümesinin çekim gücünden daha hızlı uzaklaştırdığını söyledi.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Samanyolu Eğer Dönüyorsa Neyin Etrafında Dönüyor?
Sadece 40 Işık Yılı Uzakta Potansiyel Olarak Yaşanabilir Dünya Boyutunda Bir Dünya Keşfedildi