Piri Reis Haritası: Antik Dünyanın Sırlarına Gizemli Yolculuk
Harita bazı komplo teorisyenleri arasında popüler hale gelmiş olsa da, onu dikkat çekici kılan şeylerin uzaylılar ya da kayıp uygarlıklarla hiçbir ilgisi yok.
1929 yılında bir Alman bilim insanı İstanbul’daki Topkapı Sarayı kütüphanesinde belge ve antikaları incelerken şaşırtıcı bir şey keşfeder. İlahiyatçı, 16. yüzyılın başlarında ceylan derisi parşömen üzerine basılmış bir harita bulmuştu. Dikkat çekici olan, bu gizemli haritanın Güney Amerika’nın bir bölümünü göstermesinin yanı sıra Kristof Kolomb’un okyanus yolculuklarının en eski kartografik kaydı olmasıydı. Ancak harita uzun süredir tartışmaların odağında yer alıyor çünkü o dönemde kimsenin bilmemesi gereken şeyleri tasvir ettiğine inananlar var. Peki bu ayrıntılı belge aslında neyi gösteriyor?
Piri Reis haritası nedir?
Piri Reis haritası, daha çok Piri Reis olarak bilinen Hacı Ahmed Muhiddin Piri adlı bir Osmanlı denizcisi ve haritacısı tarafından 1513 yılında derlenmiştir. Bazen liman bulma haritaları, pusula haritaları veya çekül haritaları olarak da adlandırılan bu harita, Orta Çağ boyunca navigasyon için kullanılan bir portolan haritasıdır. Bu haritalar özellikle bir limandan diğerine yayılan çekül çizgilerini kullanarak rotaları belirler. Bu özel harita son derece ayrıntılıdır, ancak hasar görmüştür – sadece üçte biri günümüze kadar ulaşmıştır.
Antik belgeyle birlikte bulunan el yazısı bir nota göre, Piri Reis bu haritayı diğer birçok harita ve çizelgeyi birincil kaynak olarak kullanarak derlemiştir. Bunlar arasında sekiz Ptolemaios haritası, dört Portekiz haritası, bir Arap haritası ve Kristof Kolomb tarafından çizilen bir harita bulunmaktadır.
Harita Avrupa, Afrika ve iki Amerika kıtasını tasvir etmektedir. Afrika ve Güney Amerika’nın Atlantik kıyılarının çoğu doğru görünse de, Karayipler ve Kuzey Amerika’nın bazı kısımlarının tasvirinde çarpıklıklar ve hatalar var. Örneğin, bazı Karayip adaları eksiktir, ancak Antillia adlı efsanevi bir ada dahil edilmiştir.
Keşfedildiğinden bu yana harita diğer bazı olağandışı özellikleriyle de dikkat çekmiştir. Bunların başında, bazı insanların Antarktika olarak tanımladığı bir kara parçasının görünmesi gelmektedir ki eğer durum buysa, bu kara parçası keşfedilmeden yaklaşık 300 yıl önce Reis tarafından haritalanmıştır. Daha da endişe verici olanı, eğer bu kıta güney kıtasıysa, aynı zamanda buzdan arınmış olarak tasvir edilmiş olmasıdır ki bu durum 6,000 yılı aşkın bir süredir söz konusu değildir.
Tartışmalar
Geleneksel anlatılara göre, Antarktika 19. yüzyılın başlarına kadar keşfedilmemiştir (her ne kadar akademisyenler burayı ilk fark eden kişinin kim olduğunu tartışsalar da). Dolayısıyla eğer Piri Reis haritası bu kara parçasını tasvir ediyorsa, o zaman yaratıcısının sonraki kaşiflerin sahip olmadığı içgörülere sahip olduğunu düşündürmektedir. Bazılarına göre bu, dünyayı herkesten çok önce olağanüstü ayrıntılarla haritalandırabilen kayıp ileri bir uygarlığın kanıtı iken, diğerleri bunun uzaylıların gezegeni uzaydan incelerken haritayı oluşturduklarının bir işareti olduğuna inanmaktadır.
Haritanın Antarktika’yı tasvir ettiği fikri, haritayı birkaç öğrencisiyle birlikte inceleyen Profesör Charles Hapgood tarafından 1965 tarihli Antik Deniz Krallarının Haritaları adlı kitabında popüler hale getirildi. Hapgood’a göre Antarktika’nın görünümü, haritanın bilinen tüm haritalardan çok daha eski bir şeye dayandığının işaretiydi. Bu fikir, tarih öncesi bir uygarlığın denizleri inanılmaz derecede doğru bir şekilde haritalandıracak teknolojik ve navigasyon becerisine sahip olduğunu düşündürmektedir.
Hatta Hapgood, haritada görünen ayrıntılar göz önüne alındığında, bu kayıp uygarlığın kıtayı havadan da görmesi gerektiğine inanıyordu. Yani onlar hem denizlerde hem de gökyüzünde gezinebilen, şimdiye kadar bilinmeyen bir uygarlıktı. Tabii ki, bu spekülasyonları destekleyecek gerçek bir kanıt olmamasına rağmen, birçok kişi artık bunun gerçekliğine ikna olmuş durumda.
Gerçekte, kara parçasının Antarktika olmaması daha muhtemeldir. Bir açıklama, anormal kıtanın aslında orada var olduğu varsayılan bir kıta olduğudur – Terra Australis Incognita adlı bir kıta. Birçok çağdaş harita, gerçekte var olduğu varsayılan efsanevi bölgelerle doludur. Bunlar arasında Cennet Bahçesi, El Dorado ve Prester John’un toprakları sayılabilir.
Daha tuhaf teorileri eleştirenler, Güney Amerika’nın oldukça iyi temsil edildiğini, dolayısıyla gizemli kıta Antarktika ise, bir zamanlar Uruguay’da Güney Amerika’ya bağlanmış olması gerektiğini belirtmişlerdir. Dahası, haritanın oluşturulduğu dönemde Arjantin’in var olmadığı görülmektedir. Sadece bu bile, Antarktika’nın bu kadar uzun zaman önce eski bir uygarlık ya da uzaylı etkisi tarafından haritalandırıldığına inanmayı zorlaştırıyor.
Bu haritadan çıkarabileceğimiz sonuç, genellikle yaygın olarak varsayılanın aksine, Osmanlıların çağdaş navigasyon bilgisine ve haritalarına erişebildikleri ve muhtemelen denizleri Avrupalılar kadar iyi keşfedebildikleridir.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
Piri Reis Haritası – 16. Yüzyıla Ait Bir Harita Antartika’yı Buzsuz Bir Şekilde Nasıl Gösterebilir?