Peru Volkanlarından Çıkarılan Yüzyıllar Öncesine Ait Kurbanların Korkunç Detayları
Yaklaşık 500 yıl önce, Güney Amerika’da dört genç kız, korkunç bir İnka ritüelinde kafalarına darbe indirilerek kurban edildi.
Araştırmacılar, daha önce günümüz Peru’sundaki Ampato ve Sara Sara volkanlarının yükseklerinde bulunan mumyalanmış kalıntıların bilgisayarlı tomografi (CT) taramalarını gerçekleştirdiler.
Ocak ayında Journal of Archaeological Science: Reports dergisinde yayınlanan bir çalışmada açıklanan ekibin arkeolojik sonuçları, tüyler ürpertici ritüele dair nadir doğrudan kanıtlar sunuyor.
İnka İmparatorluğu , en çok Machu Picchu’nun inşasıyla bilinen, Güney Amerika’nın güçlü Kolomb öncesi uygarlığıydı. İmparatorluk 1200’lerin sonundan 1572’ye kadar sürdü ve günümüzdeki birçok Perulu bu yerli halkın soyundan gelmektedir.
Socha ve meslektaşlarının çalışmada yazdığına göre, dört çocuk İnka İmparatorluğu’nun en önemli törensel ritüellerinden biri olan capacocha adı verilen bir İnka ritüelinde kurban edildi. Bu ritüel, imparatorluk sarayı, doğal afetler, mevsimsel kutlamalar ve etnik yer değiştirmelerle ilişkilendiriliyordu. Araştırmacılar, ” Capacocha çocukları, tanrıların önünde yaşadıkları toplulukların temsilcileri olarak hizmet ediyordu” diye eklediler.
Kafa yaralanmaları
Tarihi kaynaklar bu ritüelleri tasvir etse de, capacocha kurbanlarından çok azı gün yüzüne çıkmıştır. Bu nedenle, dört çocuğun (Ampato #1, Ampato #2, Ampato #4 ve Sara Sara – her biri bulundukları volkanın adını taşıyor) kalıntıları, doğrudan bir araştırma için nadir bir fırsat sunmanın yanı sıra bu tarihi metinleri doğrulama olasılığını da ortaya koymaktadır.
Ampato Leydisi olarak da bilinen Ampato #1’in bilgisayarlı tomografi (BT) taramaları, kafatasında, pelvis ve göğüs bölgelerinde yaralanmalar olduğunu ortaya çıkardı . Baş ve pelvis bölgesindeki travma ölümcül olmuş olmalıydı. Yaklaşık 14 yaşında öldü ve vücudu dondurucu koşullar nedeniyle doğal olarak mumyalaştı. Kalıntıları, küçük mısır torbaları, çömlek parçaları ve figürinlerle birlikte bulundu.
Ampato #2, yaklaşık sekiz yaşındayken, yine korkunç bir kafa travması sonucu ritüel sonuna ulaştı. Dikkat çekici bir şekilde, BT analizleri, kurban edilen çocukların türlerini belirten tarihi metinlere meydan okuyarak, kalıcı sağlık sorunları yaşadığını gösterdi.
Varşova Üniversitesi And Araştırmaları Merkezi’nde biyolojik arkeolog ve çalışmanın ortak yazarı Dagmara Socha, Gizmodo’ya verdiği demeçte, “Bulgularımız, tarihçilerin anlatımlarına ihtiyatla yaklaşılması gerektiğini gösteriyor. Tarihsel kaynaklar çocukları fiziksel olarak kusursuz ve hatasız olarak tanımlasa da, modern bilimsel analizler çok farklı bir gerçeği ortaya koyuyor” diyor. “Bu, İnka İmparatorluğu içindeki genel yaşam koşullarını yansıtıyor olabilir, ancak aynı zamanda Avrupalı tarihçilerin İnkaların ‘ideal’ olarak kabul ettiklerini tam olarak anlamadıklarını da gösterebilir.”
Kasıtlı değişiklik
Yaklaşık 10 yaşında (tahmin edebileceğiniz gibi) ölümcül bir kafa travmasından ölen Ampato #4, şaşırtıcı bir şeyi de ortaya çıkardı: Görünüşe göre vücudu öldükten sonra kasıtlı olarak değiştirilmiş ve hatta iki kez gömülmüş olabilir. Ekip, karın boşluğunda taşlar ve tekstil parçaları ile bazı eksik kemikler tespit etti. Bu da Ampato #4’ü bilim tarafından bilinen ilk kasıtlı olarak mumyalanmış kapakoka kurbanı yapıyor.
Ancak kronikler bazı şeyleri doğru aktarmış gibi görünüyor. Ampato #4’ün bir yerde öldürülüp daha sonra başka bir yere taşınması, tarihsel kaynaklardan bildiğimiz İnka İmparatorluğu’nun nüfus yeniden yerleşim geleneğiyle örtüşüyor. Bu yer değiştirilen gruplar, atalarının mumyaları da dahil olmak üzere ritüel açıdan önemli eşyaları yanlarında taşıyorlardı ve Ampato #4 bu önemli eşyalardan biri olabilir.
Çalışma, “capacocha ritüelinde kurban edilen çocukların rolünün ölümleriyle sona ermediğine dair ilk doğrudan kanıtı sunuyor. Şimdiye kadar benzer bilgiler, çoğunlukla ölen yöneticilerin ve aristokratların mumyalarını anlatan sömürge kroniklerinden biliniyordu. Örneğin, Pedro Pizarro [bir fatih ], yaşayan insanların evlilik için onay almak üzere [mumyaları] ziyaret ettiğini yazmıştı,” diye açıkladı Socha. Ampato #4’ün mumyalanması, “capacocha sırasında kurban edilen çocukların taşra topluluklarının dini yaşamında benzer bir rol oynamış olabileceğini gösteriyor.”
Sara Sara mumyasına gelince, yaklaşık 14 yaşındaydı ve Ampato #1’e benzer kafa travmaları geçirmişti; bu da muhtemelen onun da bir kapakoka kurbanı olduğu anlamına geliyor . Kalıntıları doğal olarak mumyalaşmıştı ve Ampato #2’ye benzer sağlık sorunları ortaya koymuştu.
Bu çalışma, bilgisi çoğunlukla dolaylı yoldan bize ulaşan bir uygulamaya ışık tutarak, doğrudan arkeolojik kanıtların önemini vurguluyor. 500 yıl önceki yazarlar da, tıpkı günümüzdekiler gibi, hata yapabilirler. Sadece düzeltme yapmaları daha zordur.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Peru Volkanlarından Çıkarılan Yüzyıllar Öncesine Ait Kurbanların Korkunç Detayları
Tarih Öncesi Zafer Kutlamaları Sandığımızdan Çok Daha Acımasızdı