Perseverance’ın Bulduğu Beyaz Taşlar: Mars’ın Geçmişi Hakkında Ne Söylüyor?
“Mars’ta binlerce tuhaf beyaz taş bulundu. Hiç Dünya’ya getirilebilecekler mi?
“Bunlar çok sıra dışı kayalar ve neler olup bittiğini anlamaya çalışıyoruz.”
Mars’ın paslı kırmızı yüzeyi ona ünlü “Kızıl Gezegen” statüsünü kazandırmış olabilir, ancak aynı zamanda binlerce beyaz kayanın Mars zeminine garip bir şekilde serpiştirildiği de görülüyor. NASA’nın 2021’in başlarından bu yana Jezero Krateri’ni araştıran robotik jeolog Perseverance keşif aracı, krater zeminine dağılmış 4.000’den fazla açık tonlu, çakıl taşı büyüklüğünde kayanın görüntülerini teslim ettiğinde bilim insanlarını şaşırttı.
Indiana’daki Purdue Üniversitesi’nde gezegen bilimci ve Mars 2020 bilim ekibinin bir üyesi olan Candice Bedford, geçen ay Ay ve Gezegen Bilimi Konferansı’nda (LPSC) yaptığı açıklamada, “Bunlar çok sıra dışı kayalar ve neler olup bittiğini anlamaya çalışıyoruz” dedi.
Duyuru, NASA’nın, ajansın iddialı Mars Örnek Dönüşü (MSR) programının bir parçası olarak Mars kayalarını Dünya’ya geri getirmenin mimari incelemesini tamamladığı sırada geldi.
Görüntülenen beyaz kayalar, bilim insanlarının “yüzer” olarak adlandırdığı, yani orijinal yaşam alanlarından çıkarılmış ve taşınmış kayalardır; bazıları çukurlarla pürüzsüzken, diğerleri birden fazla katmanın birleşimi gibi görünmektedir. Perseverance’ın yerleşik aletleriyle yapılan ilk analizler, kayaların sadece su içeriği bakımından değil, demir, magnezyum, kalsiyum ve sodyum gibi diğer mineraller bakımından da susuz kaldığını ortaya koydu. Bedford, “Bunlar pek çok şey açısından oldukça tükenmiş durumda” dedi.
Ekip özellikle bu olağandışı kayaların kökenleriyle ilgileniyor çünkü kaynakları Kızıl Gezegen’in geçmişi hakkında, bugün kurak bir kara parçası olarak gördüğümüz Jezero kraterini tam olarak ne zaman su basmış olabileceği de dahil olmak üzere ipuçları verebilir. Perseverance, bu türden 4.000’den fazla kaya tespit etmesine rağmen, kayalarla ilgili “mostra” olarak bilinen ve esasen Mars yüzeyinden dışarı çıkan benzer özelliklere sahip bir ana kaya olan bir ipucu bile görmeyi başaramadı.
Bedford, kayaların susuz doğasının, ya lav akıntıları ya da Mars’ın başka bir yerindeki asteroit etkileri tarafından ısıtılıp başkalaştırıldığını ve daha sonra krater tabanına atıldığını gösterdiğini söyledi. Süreç ne olursa olsun, Bedford ve ekibi Jezero Krateri’nin jeolojik tarihi açısından bunun nispeten yakın bir zamanda gerçekleşmiş olabileceğinden şüpheleniyor.
Mars’a varışından bu yana 15 milden (24,8 kilometre) fazla yol alan Perseverance keşif aracı, geçtiğimiz Aralık ayında 1.000 günlük bilim gününü kutladı ve bu aynı zamanda başlangıçta yapmak üzere tasarlandığı görevin resmi olarak tamamlandığına işaret etti. Görev ekibi üyeleri LPSC’de yaptıkları açıklamada, 43 Mars kaya örneği tüpünden 26’sını doldurduklarını belirttiler. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde gezegen bilimleri profesörü ve Mars 2020 ekibinin bir üyesi olan Benjamin Weiss, “Her örnekte potansiyel olarak sonsuza kadar inceleyebileceğimiz sayısız tane var” dedi.
Bedford, bu bahar başlayan bonus görevin bir parçası olarak Perseverance’ın Jezero Krateri kenarına doğru ilerlemeye başladığını ve uzun mesafe kamerasının o bölgeye dağılmış daha açık tonlu kayaları da görüntülediğini söyledi.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Perseverance’ın Bulduğu Beyaz Taşlar: Mars’ın Geçmişi Hakkında Ne Söylüyor?
Çok Yabancı Bir Dünyanın Gökyüzünde Beklenmedik Bir Fenomen Tespit Edildi
Çok Yabancı Bir Dünyanın Gökyüzünde Beklenmedik Bir Fenomen Tespit Edildi