Paleoantropologlar Bir Denisovalı’nın Yüzünü Yeniden Oluşturdu
Yeni bir araştırmaya göre, alçak ve eğimli bir alın, iri bir kaş kemiği, dikdörtgen göz çukurları, düz elmacık kemikleri ve orta derecede çıkıntılı bir burun köprüsü; Denisovanların görünümü buydu.
Çinli bilim insanları, antik proteinleri analiz ederek, 1970’lerde Çin’in kuzeyindeki Xujiayao’da keşfedilen fosillerin bu gizemli antik insanlara ait olduğunu belirledi. Araştırmacılar daha sonra anatomilerini ayrıntılı olarak tanımladılar.
Denisovanlar soyu tükenmiş bir medeniyet olsa da, genomlarının bir kısmı bizde yaşamaya devam ediyor. Tibetlilerde, vücudun 4.000 metrenin üzerindeki rakımlarda düşük oksijen seviyelerine dayanmasına yardımcı olan EPAS1 geninin yaygın bir varyantı bulunuyor.
2014 yılında genetikçiler, Tibetlilerin bu varyantı Denisovanlardan miras aldığını gösterdi. Günümüz Papua halkı ve Avustralya yerlileri arasında, Denisovan mirası genomlarının %6’sına kadarını oluşturuyor.
Denisovanlar 2010 yılında tanımlandı. Genetikçiler, Altay Dağları’ndaki Denisova Mağarası’nda bulunan bir parmak kemiğinden alınan DNA’yı analiz ederek bunun ne Homo sapiens’e ne de Neandertallere ait olmadığını tespit ettiler.
Daha sonra, Harbin’den neredeyse tamamen korunmuş bir kafatası da dahil olmak üzere diğer Asya buluntuları da eski proteinlere dayanarak Denisovanlara atfedildi. Bu, bilim insanlarının bu insanların nasıl göründüğünü ilk kez hayal etmelerini sağladı.
Şimdi tablo daha ayrıntılı hale geldi. Xujiayao koleksiyonu, en az 130.000 yıl öncesine ait yaklaşık 20 adet kafatası, diş ve çene parçasından oluşuyor. Hayvan kemikleri ve aletleriyle birlikte bulunmuştu, ancak uzun süre kimliği belirsiz kaldı ve bu da ayrı bir tür olan Homo juluensis olarak sınıflandırılmasına yol açtı.
Pekin’deki Omurgalı Paleontolojisi ve Paleoantropoloji Enstitüsü’nden genetikçi Fu Qiaomei liderliğindeki bir grup, iki kemikten kısa protein parçaları (peptitler) çıkardı ve bunları insan ve Neandertal protein parçalarıyla karşılaştırdı. Birkaç peptit aynı amino asit değişimini içeriyordu.
Bu, Denisovanların bilinen bir belirteci olup, ne insanlarda ne de Neandertallerde bulunmaz. Proteinler DNA’dan daha uzun süre kalır ve daha az bilgi sağlasalar da, soy ağacını belirlemek için kullanılabilirler. Çalışma Nature dergisinde yayınlandı .
Parçalar halinde portre
Kafatasının üst ve arka kısımları, kubbe de dahil olmak üzere, Homo erectus’unkine benzer şekilde alçak ve genişti. Örneğin, şakak kemiğinin (kulak açıklığının üzerindeki ince, düz plaka) kemerli skuaması, Neandertaller ve modern insanlardakine benzer.
Ayrıca belirgin Denisovan özellikleri de vardır: düzleştirilmiş, uzun bir kafatası ve başın arkasında neredeyse dikey, plaka benzeri bir kemik. Fu’ya göre, bu özellikler, henüz sınıflandırılmamış fosiller arasında Denisovanları tanımlamaya yardımcı olacaktır.
Kopenhag Üniversitesi’nden paleoantropolog Fabrice Demaert, çalışmayı büyük bir ilerleme olarak nitelendiriyor , ancak bulguları tek bir türe atfetmek için yalnızca anatominin yeterli olmadığı konusunda uyarıda bulunuyor.
Bazı özellikler ortak bir atadan gelmiş olabilirken, diğerleri bağımsız olarak ortaya çıkmış olabilir. Dahası, Denisovanlar yüz binlerce yıl boyunca geniş bir bölgede yaşamışlardır ve çeşitlilikleri az sayıda fosile dayanarak kolayca hafife alınabilir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Paleoantropologlar Bir Denisovalı’nın Yüzünü Yeniden Oluşturdu
Parmak İzleri Sayesinde Antik Çin’de Terracotta Ordusu’nu Kimin Yaptığı Ortaya Konuldu