Orman Yangınları Küresel Isınmayı Azaltabilir
Orman yangınlarının küresel ısınmaya katkıda bulunduğu genel olarak kabul edilmektedir. Sera gazlarını arttırmakta ve toprağı tüketmektedirler. Ancak bilim insanları kutup bölgelerindeki ormanlarda çıkan yangınların bir “iklim yastığı” oluşturabileceğini keşfettiler.
Bilim insanlarının tahminlerine göre Rusya’da her yıl yaklaşık 1,5-3 milyon hektar alan yangınlar nedeniyle yok olmaktadır.
Tipik olarak yangınlar karbonu karbondioksite dönüştürür ve bu da atmosfere salınır.
Bu da küresel ısınmayı şiddetlendirmekte ve toprağı tüketmekte, toprağın iyileşmesi de on yıllar almaktadır.
Arktik ve subarktik bölgeler yangınlardan özellikle çok etkilenir. Buralarda yangın, ısı yalıtkanı görevi gören yosun- liken örtüsünü yok ederek toprağın ısınmasına neden olur.
Ayrıca, toprak yüzeyindeki kül nedeniyle karbon mineralizasyonu süreci başlar ve bu da gazın atmosfere salınımını geçici olarak arttırır.
Ancak, aralarında Tyumen Devlet Üniversitesi’nden bilim insanlarının da bulunduğu uluslararası bir grup bilim insanı, kutup bölgelerindeki orman yangınlarının küresel ısınmayı azaltan bir “iklim yastığı” oluşturduğunu tespit etti.
Araştırmacılar, son 38 yılda 12 bin kilometrekareden fazla alanın yandığı Batı Sibirya’daki yangınların sonuçlarını analiz etti. Böylece, yangından sonra toprakta kalan karbonun bir kısmının stabilize olduğu ve mikrobiyal oksidasyon için kullanılamaz hale geldiği tespit edildi.
Ekaterina Filimonenko “Bu tür süper kararlı karbon, aktif atmosferik döngüye geri dönmeden yüzlerce yıl toprakta kalabilir ve bu da atmosferdeki genel karbondioksit seviyesini azaltır” diyor.
Araştırmacılar orman yangınlarının sonuçlarının çelişkili olduğunu belirttiler. Bir yandan atmosferdeki karbondioksit miktarında geçici bir artışa neden oluyorlar. Öte yandan, gazı toprağa hapsederek küresel ısınmayı azaltıyorlar.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Orman Yangınları Küresel Isınmayı Azaltabilir
Dünya’nın Mantosundaki Gizemli Lekeler: Sıcak Noktaların Gerçek Sırrı Ne?
Dünya’nın Mantosundaki Gizemli Lekeler: Sıcak Noktaların Gerçek Sırrı Ne?
Yeni bir araştırmaya göre, dünyanın dört bir yanındaki sıcak noktalardan püsküren lavlar, aynı kökenli bir magmadan gelme olasılığı taşıyor. Bu çalışma, magma oluşumunun derin mantoda düşündüğümüzden daha homojen olduğunu öne sürüyor. Mantonun bileşimi, çeşitli kaya bileşimlerinin karışımından ziyade daha çok karıştırılmış bir smoothie gibi, her yerde benzer özellikler sergileyebilir.
Mantonun Sade Yapısı: Daha Basit Bir Model
British Columbia Üniversitesi’nde yer alan jeolog Matthijs Smit, “Bu, mantonun muhtemelen düşündüğümüzden çok daha basit olduğunu gösteriyor” dedi. Smit, derin manto içindeki yapısal farklılıkların aslında çeşitli kayaç türlerinin işaretleri değil, aynı tür kayaçların sıcaklık farklılıkları olabileceğini belirtti…