On Bin Yıl Önce Dünya’dan Fırladı Şimdi Geri Düştü: İlk Kez Bumerang Gök Taşı Keşfedildi
Gök bilimciler, Dünya’dan çıkıp uzaya fırlayan ve daha sonra geri dönen bir kaya olan ilk ‘bumerang gök taşı’nın keşfini duyurdular.
NWA 13188 adlı gök taşı Sahra Çölü’nde bulundu ve bilim insanları yeni bir analiz yaparak gezegenimizin özelliklerini taşıdığını buldular.
Nesne, Dünya’nın kabuğunda ve volkanik kayada bulunan bir bileşime sahiptir, ancak aynı zamanda yalnızca uzayda enerjik kozmik ışınlara maruz kaldığında ortaya çıkan elementlere sahiptir. Araştırmacılar, kayanın yaklaşık 10.000 yıl önce bir asteroit çarpmasıyla uzaya fırlatıldığına inanıyor.
Meteorit avcılarının söz konusu kayayı 2018’de Fas’ta ortaya çıkarması, bilim insanlarının kayaya Kuzeybatı Afrika (KBA) adını vermelerini sağladı. Aanaliz, kayanın dünya genelinde volkanik kayalarda bulunan ‘genel bir bazaltik andezit bileşimine’ sahip olduğunu belirledi.
Aynı zamanda, alüminyum içeren bir mineral olan plajiyoklaz ve koyu renkli bir oluşum minerali olan piroksen de hakimdir ve bilim insanlarının söylediğine göre bu ‘uzay kayası’nın bir gök taşı olmadığı tartışmasını gündeme getirmiştir.
Bununla birlikte, bazı elementler, ancak kayanın uzayda kozmik ışınlarla etkileşime girmesiyle mümkün olan hafif formlara dönüştürülmüştür.
Kayanın uzaydan Dünya’ya geri döndüğüne dair bir ipucu, izotoplar olarak bilinen bu değiştirilmiş elementlerin ölçülen konsantrasyonlarının, Dünya’ya bağlı süreçlerle açıklanamayacak kadar yüksek olmasıdır.
Space.com’un bildirdiğine göre Gattacceca ve ekibi, NWA 13188’de berilyum-3, helyum-10 ve neon-21 gibi saptanabilir izotopik baskılar buldu.
Araştırmacılar ayrıca kaya üzerinde, gök taşları Dünya atmosferinde uçup yere indiğinde oluşan bir füzyon kabuk kaplaması belirlediler.
Gattacceca yaptığı açıklamada, “Bu nedenle, NWA 13188’i Dünya’dan fırlatılan ve daha sonra yeniden yüzeye çıkan bir gök taşı olarak görüyoruz” dedi.
“Bu senaryo, meteorların en son tanımına uyuyor: “Güneş veya başka bir gök cismi etrafında bağımsız bir yörüngeye ulaşan ve sonunda orijinal cisim tarafından yeniden toplanan bir gök cisminden fırlatılan malzeme bir gök taşı olarak düşünülmelidir.
“Elbette zorluk, bunun olduğunu kanıtlamakta olacaktır, ancak kozmik ışınlara maruz kalan ve iyi gelişmiş bir füzyon kabuğuna sahip bir karasal kaya, olası bir karasal gök taşı olarak düşünülmelidir.” diye ekledi.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: On Bin Yıl Önce Dünya’dan Fırladı Şimdi Geri Düştü: İlk Kez Bumerang Gök Taşı Keşfedildi