Uzay-Zamanı Bozan Muhteşem Yeni Einstein Haçı Keşfedildi
Dev bir galaksi, uzak galaksilerden bize ulaşması milyarlarca yıl süren ışığın yolunda alışılmadık bir bozulma yarattı.
Einstein Haçı olarak adlandırılan bu durum, ön plandaki büyük bir nesnenin etrafındaki uzay-zaman eğriliğinin, arkasındaki ışığı bir haçın noktaları gibi dörde katlamasıdır. Einstein Haçı’nın doğrulanması ve analizi, Evren’deki daha uzak noktaları daha iyi anlamamıza yardımcı olabilecek bu tür olağandışı hizalanmalar kataloğuna giderek ekleniyor.
Bu sistemi detaylandıran bir makale Astrophysical Journal Letters tarafından kabul edilmiştir ve ön baskı kaynağı arXiv’de mevcuttur.
Uzay-zaman düz değildir. Uzay-zamanda seyahat eden ışık üzerinde ilginç etkileri olan yerçekimi tarafından bükülür ve kırışır. Çoğu durumda, kütleçekimsel merceklenme adı verilen bir olgu gözlemlenir.
Örneğin bir trambolini düşünün. Trambolinin üzerine ağır bir ağırlık konulduğunda, minder gerilir ve kıvrılır. Daha sonra minder üzerinde yuvarlanan nesneler gerilmiş ve kavisli şekli takip eder. Uzay-zamanda da benzer bir şey olur: eğer kütle yeterince büyükse, uzay-zaman onun etrafında bükülür ve kıvrılır.
Bu nedenle, bu uzay-zamanda seyahat eden ışık kavisli bir yol izler ve diğer tarafta oldukça farklı görünür. Ön plandaki kütle mercek benzeri büyük bir bozulma ve büyütme etkisi yaratır.
Arka plan ışığının nasıl göründüğü değişir: dağınık, ayna benzeri veya halka şeklinde olabilir. Ancak, hizalama doğruysa, ön plandaki nesnenin etrafına dört kopya yerleştirilir. Bu, hem alışılmadık hem de güzel olan Einstein Haçı’dır.
NSF NOIRLab astronomu Aleksandar Chikota liderliğindeki uluslararası bir bilim ekibi, Karanlık Enerji Spektroskopi Aracı (DESI) Eski Görüntüleme Araştırması verilerinden özellikle muhteşem bir örnek tespit etti.
Kütleçekimsel merceklenme ilk olarak 2021 yılında keşfedilmişti, ancak Cikota ve ekibi Çok Büyük Teleskop üzerindeki MUSE aracını kullanarak takip gözlemleri yaptı ve bunun bir Einstein Haçı olarak sınıflandırıldığını doğruladı.
Görüntüleri devasa bir kırmızı ön plan galaksisini gösteriyor. Bu galaksi, daha uzak mercek galaksilerinin yinelenen görüntüleri olan dört mavi ışıkla çevrilidir. Bu galaksiler birlikte DESI-253.2534+26.8843 olarak adlandırıldı.
Araştırmacılar ayrıca GIGA-Lens adlı yazılımı kullanarak galaksiyi modellediler. Sistemin özellikleri hızlı ve doğru bir şekilde hesaplanmış ve kaynak galaksinin toplam büyüklüğü 10.47 olarak bulunmuştur.
Zayıf mercekleme etkisine sahip ön plan galaksilerinin etkisi de araştırılabilmiştir.
Bu bilgi, uzak evrendeki mercek galaksilerinin doğasını araştırmak için önemlidir. Büyütme, galaksilerin daha ayrıntılı olarak görülmesini sağlar, ancak mercekleme etkilerinin içlerinden geçen ışık üzerindeki etkisinin kesin olarak anlaşılmasını gerektirir. Ekibin çalışması, modellemenin kütleçekimsel merceklenmenin özelliklerini daha önce olduğundan daha hızlı türetmek için kullanılabileceğini gösteriyor.
‘İki büyüklük mertebesinden daha fazla hızlanma elde ettik.
“Bu, önümüzdeki on yıl içinde keşfetmeyi beklediğimiz güçlü mercek sistemlerinin modellenmesinin çok umut verici bir geleceğe sahip olduğunu gösteriyor.”
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Uzay-Zamanı Bozan Muhteşem Yeni Einstein Haçı Keşfedildi
Zaman Yolcusu Kadim Patojenler Dünyadaki Mevcut Bakterileri Yok Edebilir