Okçuluğun And Dağları’nda Ortaya Çıkışı Bütün Bir Medeniyeti Değiştirdi
Eski bir Amerikan deyişi vardır: Tanrı insanları yarattı ve Colt onları eşit yaptı. (Samuel Colt, tek dolumla çok sayıda kurşun atabilen altıpatlar cinsi tabancayı icat ederek silah sanayisinde çığır açmış ve silah kullanımını yaygınlaştırmıştır. ) Yay, 5.000 yıl önce Tiwanaku uygarlığında, on dokuzuncu yüzyıl Amerika’sındaki tabancayla hemen hemen aynı rolü oynuyordu.
Bilim insanları, yaklaşık 5000 yıl önce Tiwanaku antik uygarlığının teknolojik bir atılım gerçekleştirdiğini gösterdi: yaylar ve oklar yaratıldı.
Okçuluk Amerika’da ne zaman ortaya çıktı? Ve bu teknolojinin toplum üzerinde nasıl bir etkisi oldu? Bu sorular antropologlar ve arkeologlar arasında uzun süredir tartışılıyor. Yeni bir çalışma bu sorulara yanıt veriyor.
Bilim insanları And Dağları’ndaki Titicaca Gölü havzasına odaklandı. Tiwanaku uygarlığı bu bölgede 10.000 yıldan fazla bir süre boyunca gelişti. Antropologlar 1.179 taş silah ucunu analiz etti ve okçuluğun burada yaklaşık 5.000 yıl önce ortaya çıktığını buldu.
Bu dönemde uçların boyutu hızla küçülmüş, yani mızrak uçları ok uçlarına dönüşmüştür.
Yeni çalışma, okçuluk teknolojisinin kullanılmaya başlanmasının hızlı bir sosyal değişimle aynı döneme denk geldiğini gösteriyor: ticaret ağlarının genişlemesi ve yerleşimlerin sağlamlaşması.
Ekip, 10.000 yıl boyunca yaratılmış binden fazla el aletini inceledi. Bu aletlerin tamamı Titicaca Gölü havzasında üretildi. Araştırmanın eş yazarı Luis Flores-Blanco, Titicaca Gölü’nün deniz seviyesinden yaklaşık 4.000 metre yükseklikte yer almasıyla, buranın tarihte insanların yaşadığı en yüksek platolardan biri olduğunu söylüyor.
“Titicaca Gölü kıyısında yaşayan insanlar birçok gerçek keşifte bulundu. Örneğin bugün hala yediğimiz patatesleri yetiştirmeye başladılar” diyor bilim insanı.
“Tiwanaku uygarlığı en büyük And uygarlıklarından biriydi. İnka İmparatorluğu bile bölgenin kendi efsanevi atalarının vatanı olduğunu iddia ediyordu. Araştırmamız daha derinlere, bu büyük And uygarlığının köklerine iniyor.”
Araştırmacılar erken Arkaik dönemden Geç Arkaik döneme kadar eski uçların daha büyük olduğunu gözlemlemişlerdir. Arkaik dönemin sonunda – yaklaşık 5.000 yıl önce – uç boyutunda önemli ve oldukça hızlı bir düşüş meydana geldi.
Ekip, boyuttaki bu değişimin silah kullanımında bir değişime işaret ettiğini varsaydı: mızraklar hala yapılıyor olsa da okçuluk ortaya çıkmıştı.
Ekip, uç verilerini bölgedeki yerleşimlerin büyüklüğü, değerli hammaddelerin (özellikle obsidiyen) mevcudiyeti ve kafatası travması verilerine ilişkin arkeolojik verilerle karşılaştırdı.
Araştırmacılara göre, Arkaik Çağ’ın sonlarında yerleşim büyüklükleri artmış ve toplam yerleşim sayısı azalmıştır. Ve topluluklar sosyal baskı ve şiddet belirtisi göstermiyor. Sosyal olarak oldukça homojendirler.
Flores-Blanco, “Verilerimize dayanarak, ok ve yay teknolojisinin obsidyen değişim merkezleri gibi yeni sosyal kurumların gelişimini ve büyük ve hızlı büyüyen yerleşimlerde yaşayan insanlar arasında yeni sosyal normların uygulanmasını desteklemiş ve mümkün kılmış olabileceğini varsayabiliriz” diyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Okçuluğun And Dağları’nda Ortaya Çıkışı Bütün Bir Medeniyeti Değiştirdi
Mardin’de Ahtapottan Yılan Balığına Kadar “Deniz Canlıları Mozaiği” Keşfedildi