Neden Hayatta Kalan Tek İnsan Türüyüz?
Bugün Dünya’da sadece tek bir insan türü var. Biz. Bilimsel terimimizle Homo sapiens. Ancak durum her zaman böyle değildi – son birkaç yüz bin yılın çoğunda birden fazla insan türü aynı anda var oldu. Sonra hepsi ortadan kayboldu ve gezegende Homo cinsinin günümüze ulaşan tek üyesi olarak biz kaldık.
Paleontologlar tam olarak ne olduğunu ve atalarımızın hatalı olup olmadığını anlamaya çalışıyorlar. Zamanı Homo sapiens’in evrimleştiğine inanılan zamana – yaklaşık 300.000 yıl öncesine – geri çevirirsek, etrafta pek çok başka insan türü olduğunu görürüz.
Neandertaller muhtemelen bu grubun en ünlüsüdür, ancak kabaca aynı zamanda Denisovalılar, Homo heidelbergensis, Homo naledi ve Homo erectus’un yanı sıra Flores adasında genellikle “Hobbitler” olarak adlandırılan Homo floresiensis adlı küçültülmüş insan türleri de vardı. Daha fazla türe ait bazı fosil kanıtları vardır, ancak bu parçaların çoğunda DNA bulunmaması, o dönemde mevcut olan diğer türlerin tam olarak doğrulanmasına izin vermemektedir.
En az yedi insan türü on binlerce yıl boyunca aynı anda yaşamıştır. Atalarımız yaklaşık 60.000 yıl önce Afrika’dan taşınmaya başladı ve bu göçler diğer türlerin yok olmasıyla aynı zamana denk geldi. Onların yok olmasından biz mi sorumluyuz? Neden unutulmaktan sadece biz kurtulduk?
“Keşke size açık bir cevap verebilseydim. Açıkçası neden sadece bizim kaldığımızı bilmiyoruz. Açıkçası, bazıları biz dünyaya yayılmadan önce yok olmuş olabilir, ancak son 100.000 yıl içinde Homo sapiens‘in Afrika’da evrimleştiğini ve Afrika’dan çıkmaya başladığını biliyoruz,” diyor Doğa Tarihi Müzesi’nde insan evrimi araştırma lideri olan Profesör Chris Stringer, podcastimiz The Big Questions’da IFLScience’a verdiği demeçte.
Afrika’dan yapılan bu göç, atalarımızı diğer insanlarla temasa geçirdi; Avrupa’da Neandertallerle, Asya’da Denisovalılarla ve dünyanın dört bir yanına yayılmış diğer olası türlerle tanıştı.
“100.000 yıldan daha kısa bir süre önce orada bulunan tüm bu türler o dönemde bir şekilde ortadan kayboldu, bu nedenle türümüzün yayılması ve diğer türlerin ortadan kalkması arasında bir bağlantı kurmak kolay. Bazı insanlar doğrudan bir bağlantı kuruyor ve şöyle diyorlar: ‘Biz sadece hepsini öldürdük, bu kolay. Biz onlardan çok üstündük ve onlar rekabet edemediler ve çok hızlı bir şekilde yok oldular. Aslında, bu zaman hakkında ne kadar çok şey bilirsek, o kadar karmaşık görünüyor” diyor Stringer.
Diğer türler arasında hakkında en çok şey bildiğimiz tür Neandertaller. İnsanlar binlerce yıl boyunca bölgelerini paylaştılar ve hatta onlarla çiftleştiler. Ayrıca iklim değişiklikleri ve diğer şoklar yaşadıklarına dair kanıtlar var, bu da onları düşüşe geçirmiş olabilir. Profesör Stringer artık Neandertallerden çok da üstün olmadığımızı bildiğimizi vurguladı. Onlar yetenekli bir türdü. Ancak, mücadele ettikleri dönemde kaynaklar için onları potansiyel olarak geride bıraktık ve bu da yok olmalarına yol açtı.
Stringer diğer insan türleriyle ilgili olarak şunları söyledi: “Denisovalıların neden öldüğünü bilmiyoruz ama Homo sapiens’in Sibirya’nın o bölgesine gelmesinden sonraki birkaç bin yıl içinde yok olduklarını biliyoruz. Yine, bu potansiyel bağlantıyı kurabilirsiniz. [H. Floresiensis’e ne olduğunu bilmiyoruz ve H. erectus’a ne olduğunu bilmiyoruz. Tahminlere göre, belki de aynı süreç bunlara da olmuştur, ancak elimizde çok daha az veri var.”
Bununla birlikte, Neandertallerin soyunun tamamen tükenmemiş olabileceğine dair bir argüman da var. Homo sapiens ile Neandertaller arasında, bizimle Denisovalılar arasında ve Neandertaller ile Denisovalılar arasında melezleşme olmuştur. Neredeyse gen havuzumuzda yok olduklarını söyleyebiliriz.
“Bir anlamda Neandertallerin soyu tamamen tükenmedi çünkü onların bir kısmı içimizde yaşamaya devam ediyor. Birisi, hepimiz aynı Neandertal DNA’sına sahip olmadığımız için, bugün dünyadaki tüm Neandertal DNA’larını herkeste toplarsanız, muhtemelen Neandertal genomunun %40’ını sadece bugün hayatta olan insanlardan bir Neandertal bile olmadan yeniden oluşturabileceğinizi hesapladı.”
Kaynak: https://www.iflscience.com