Neandertal Mutfağının İzleri Bulundu
Neandertallerin aile tarifleri var mıydı? Yeni bir çalışma, İsrail’in kuzeyindeki Amud ve Kebara mağaralarında yaşayan iki Neandertal grubunun, birbirlerine yakın yaşamalarına ve benzer aletler ve kaynaklar kullanmalarına rağmen, yiyeceklerini çarpıcı biçimde farklı şekillerde kestiklerini ortaya koyuyor. Bilim insanları, farklı yiyecek hazırlama uygulamalarını aktarmış olabileceklerini düşünüyor.
Kudüs İbrani Üniversitesi’nde doktora adayı ve Frontiers in Environmental Archaeology’deki makalenin başyazarı Anaëlle Jallon, “Amud ve Kebara arasındaki kesik izi modellerindeki ince farklılıklar, hayvan karkası işleme konusundaki yerel gelenekleri yansıtıyor olabilir” dedi.
“Bu iki alandaki Neandertaller benzer yaşam koşullarını paylaşmalarına ve benzer zorluklarla karşılaşmalarına rağmen…. muhtemelen sosyal öğrenme ve kültürel gelenekler yoluyla aktarılan farklı kasaplık stratejileri geliştirmiş gibi görünüyorlar. Bu iki alan bize Neandertal kasaplık tekniklerinin standartlaştırılıp standartlaştırılmadığını keşfetmek için eşsiz bir fırsat sunuyor. Eğer kasaplık teknikleri yerleşim yerleri veya zaman dilimleri arasında farklılık gösteriyorsa, bu durum kültürel gelenekler, yemek pişirme tercihleri veya sosyal organizasyon gibi faktörlerin kasaplık gibi geçimle ilgili faaliyetleri bile etkilediği anlamına gelecektir.”
Kemiklerde Yazılı
Amud ve Kebara birbirine çok yakın: aralarında sadece 70 kilometre (43,5 mil) var. Neandertaller her iki mağarayı da 50 ila 60.000 yıl önceki kışlar boyunca işgal etmiş ve geride gömütler, taş aletler, ocaklar ve yiyecek kalıntıları bırakmışlardır. Her iki grup da aynı çakmaktaşı aletleri kullanmış ve beslenmelerinde çoğunlukla ceylan ve alageyik gibi aynı avlara dayanmışlardır. Ancak ikisi arasında bazı ince farklılıklar var. Kebara’da yaşayan Neandertaller, Amud’dakilere kıyasla daha büyük avlar avlamış gibi görünmektedir ve ayrıca daha büyük avları, öldürdükleri yerde kesmek yerine mağarada kesmek için eve taşımış gibi görünmektedirler.
Çalışmada Amud ve Kebara’da bulunan aletler ve kemikler analiz edilmiştir. (Jallon ve ark. 2025/Frontiers).
Amud’da hayvan kemiklerinin %40’ı yanmış ve çoğu parçalanmıştır. Bunun nedeni pişirme gibi kasıtlı eylemler ya da sonradan kazara meydana gelen hasar olabilir. Kebara’da kemiklerin %9’u yanmış, ancak daha az parçalanmıştır ve pişirildiği düşünülmektedir. Amud’daki kemikler de Kebara’da bulunanlara kıyasla daha az etobur hasarına uğramış gibi görünmektedir.
Kebara ve Amud’daki yiyecek hazırlama arasındaki farkları araştırmak için, bilim insanları iki yerleşimde eşzamanlı katmanlardan kesilerek işaretlenmiş kemiklerden bir örnek seçtiler. Bunları makroskopik ve mikroskopik olarak incelediler ve kesik izlerinin farklı özelliklerini kaydettiler. Kesik izlerinin benzer desenleri kasaplık uygulamalarında herhangi bir farklılık olmadığını gösterirken, farklı desenler farklı kültürel geleneklere işaret ediyor olabilir.
Kesik izleri net ve sağlamdı, etoburların neden olduğu daha sonraki hasarlardan ya da kemiklerin kurumasından büyük ölçüde etkilenmemişti. Bu kesiklerin profilleri, açıları ve yüzey genişlikleri, muhtemelen iki grubun benzer alet takımları nedeniyle benzerdi. Ancak, Amud’da bulunan kesik izleri Kebara’dakilere kıyasla daha yoğun ve daha az doğrusal şekildedir.
Sıfırdan Pişirme
Araştırmacılar bu örüntü için birkaç olası açıklama düşündü. Farklı av türlerini ya da farklı kemik türlerini (Amud’daki kemiklerin çoğu uzun kemiklerken Kebara’daki kemiklerin çoğu uzun kemikler değil) kesmenin gerekliliklerinden kaynaklanmış olabilir, ancak hem Amud hem de Kebara’da bulunan küçük toynaklı hayvanların sadece uzun kemiklerine baktıklarında, verilerde aynı farklılıklar ortaya çıktı. Deneysel arkeoloji de bu örüntünün daha az becerikli kasaplar ya da mümkün olduğunca fazla yiyecek elde etmek için daha yoğun kesim yapılmasıyla açıklanamayacağını öne sürüyor. Kesik izlerinin farklı desenleri en iyi şekilde her grup tarafından yapılan kasıtlı kasaplık seçimleriyle açıklanabilir.
Olası açıklamalardan biri, Amud’daki Neandertallerin eti kesmeden önce farklı muameleye tabi tuttuklarıdır: muhtemelen etlerini kurutuyor ya da günümüz kasaplarının pişirmeden önce eti asması gibi çürümeye bırakıyorlardı. Çürüyen etin işlenmesi daha zordur, bu da kesik izlerinin daha yoğun ve daha az doğrusal olmasını açıklar. İkinci bir olasılık ise, iki Neandertal topluluğundaki farklı grup organizasyonunun (örneğin, belirli bir av üzerinde çalışan kasap sayısı) bir rol oynadığıdır.
Ancak bu olasılıkları araştırmak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulacaktır.
Jallon, “Dikkate alınması gereken bazı sınırlamalar var” dedi. “Kemik parçaları bazen karkas üzerinde kalan kasaplık izlerinin tam bir resmini sunmak için çok küçük. Parçalanmanın neden olduğu önyargıları düzeltmek için çaba sarf etmiş olsak da, bu durum verileri tam olarak yorumlama kabiliyetimizi sınırlayabilir. Daha fazla deneysel çalışma ve karşılaştırmalı analizleri de içeren gelecekteki çalışmalar, bu belirsizlikleri gidermek ve belki bir gün Neandertallerin yemek tariflerini yeniden oluşturmak için çok önemli olacaktır.”
Kaynak: https://www.ancient-origins.net
Neandertallerin “Yağ Fabrikası”: Kalori Almak İçin Kemikleri Nasıl Pişiriyorlardı?