Nadir Sarı Çöl Camı Bir Göktaşı Çarpmasıyla Oluştu
Libya çöl camının (LDG) oluşumu gezegen biliminde büyük bir tartışmanın merkezinde yer almıştır. Olası kaynaklar olarak ışıklandırma, garip jeolojik süreçler ve hatta Ay’daki volkanlar öne sürülmüştür. Son 25 yıldır araştırmacılar iki senaryo üzerinde durmaktadır: ya çöle çarpan bir meteor tarafından ya da havada patlayan bir meteorun hava patlamasıyla oluşmuştur. Yeni kanıtlar ilk hipotezin muhtemelen doğru olduğunu göstermektedir.
Cam kumun eritilmesiyle elde edilir – dolayısıyla çoğu senaryoda Mısır ve Libya arasındaki çöl kumuna büyük bir enerji aktarımı söz konusudur. Kumu cama dönüştürebilecek sıcaklıklar söz konusu olduğunda, hem meteor çarpmaları hem de hava patlamaları, yüksek sıcaklıkta füzyon üretebildikleri için oraya ulaşma kapasitesine sahiptir.
Western Cape Üniversitesi’nden çalışmanın başyazarı Dr. Elizaveta Kovaleva IFLScience’a yaptığı açıklamada, “Çalışmamızın temel amacı, Çelyabinsk ya da Tunguska’daki gibi bir hava patlaması ile yüzeye çarpma arasında ayrım yapmaktı” dedi.
Tutankamon’un göğüs kemiğinde Libya çöl camından oyulmuş bir bokböceği bulunmaktadır.
Ekip, bir senaryoyu diğerinden ayırabilecek kanıtları bulmak için yola çıktı. Aslında bir çarpma ile hava patlaması arasında önemli bir ayrım vardır. Havadaki yüksek sıcaklıklara ve şok dalgalarına rağmen, hava patlamaları şok mineralleri üretmek için toprağa yeterli basınç veremez, bu nedenle araştırmacılar camın ayrıntılı bileşimine baktılar.
Uluslararası araştırma ekibi, minerallerin malzeme içinde nasıl organize olduğunu incelemek için transmisyon elektron mikroskobu kullandı. Özellikle, zirkon oksitlerin küçük kristallerini buldular. Kristallerin içindeki atomlar farklı şekillerde düzenlenebilir ve bazı düzenlemeler yalnızca belirli özel koşullarda oluşabilir.
Bulunan konfigürasyonlardan biri kübik zirkonya olarak bilinir. Bu genellikle mücevherlerde görülür ve burada kasıtlı safsızlıklar sayesinde stabil hale getirilir – burada onu stabil tutan çevresindeki camdır. Yüksek bir sıcaklıkta, 2.250 ila 2.700 santigrat derece (4.082 ila 4.892 Fahrenheit derece) arasında oluşur. Ancak gözlemler sırasında bulunan diğer mineral eriyiklerine göre gerçek sıcaklık bundan daha yüksek olabilir.
Sıcaklık göstergeleri çarpma ve hava patlamasını ayırt etmek için yeterli değildir, ancak camda görülen başka bir zirkonya konfigürasyonu çok daha nadirdir ve aynı zamanda büyük şok basınçlarına işaret eder. Bu mineralin oluşması için sadece ısıya değil, aynı zamanda çok yüksek basınca (yaklaşık 130.000 atmosfer) ihtiyaç vardır. Camın içindeki mineraller bu koşullar altında oluştuysa, o zaman açık bir doğal senaryo var: bir göktaşı çarpması.
“Bunlar sadece çok yüksek basınçlarda oluşan çok küçük mineral faz parçacıklarıdır. Ve bu yüksek basınçlar ancak göktaşlarının çarpmasının ardından yerkabuğunda gerçekleşebilir. Ve çok küçük oldukları için LDG’de korunmuşlardır,” diye açıkladı Dr. Kovaleva.
Çarpma senaryosu için kanıtlar giderek daha sağlam hale geliyor. Ancak büyük bir soru da dahil olmak üzere pek çok soru varlığını sürdürüyor: Eğer bir çarpışma olduysa, krater nerede? Bu şu anda bilinmiyor. Bir araştırma ekibi şu anda potansiyel alanları inceliyor (Fransızca biliyorsanız siz de yardımcı olabilirsiniz).
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
https://www.bizsiziz.com/bataklik-cesetleri-ve-col-olumleri-dogal-mumyalama-gercekte-nasil-calisir/