Mumya Analizleri Soyu Tükenmiş Mağara Aslanlarının Günümüz Aslanlarıyla Çiftleştiğini Gösteriyor
Mağara aslanları yaklaşık 13.000 yıl önce ortadan kayboldu, ancak modern teknoloji bilim insanlarının onların uzak geçmişine bakmalarına olanak sağladı.
Antik DNA analizleri, bu korkutucu yırtıcıların yalnızca modern aslanlarla yakından ilişkili olmakla kalmayıp, aynı zamanda binlerce yıl boyunca periyodik olarak onlarla çiftleştiğini ortaya koydu.
Mağara aslanı, Buz Çağı’nın en korkulan yırtıcılarından biriydi. Bu büyük kediler, Avrasya ve Kuzey Amerika’nın geniş bölgelerinde yaşamış ve genellikle modern aslanlardan daha büyük boyutlara ulaşmışlardır. Türün binlerce yıl önce yok olmasına rağmen, tarihi yeni gizemleri ortaya çıkarmaya devam ediyor.
Cell dergisinde yayınlanan yeni bir çalışmada , uluslararası bir bilim insanı ekibi, 100.000 yıla kadar eski 12 mağara aslanı genomunu analiz etti ve bunları Afrika ve Güney Asya’daki modern aslanların genomlarıyla karşılaştırdı.
Çalışmada, Sibirya’daki donmuş topraklarda korunmuş hayvanlardan alınan kemik, diş ve hatta nadir yumuşak doku örnekleri kullanıldı.
Çok da farklı türler değiller.
İlk bakışta mağara aslanları, modern aslanların daha büyük ve daha kalın tüylü versiyonları gibi görünüyordu. Ancak genetik analizler çok daha karmaşık bir tabloyu ortaya çıkardı.
Bilim insanları, modern ve mağara aslanlarının soylarının Erken Pleistosen döneminde, yani Dünya’nın ikliminin tekrar tekrar değiştiği ve buzulların genişleyip daraldığı bir dönemde birbirinden ayrıldığını keşfetti.
Bu değişiklikler, hayvanların yaşam alanlarını sürekli olarak yeniden şekillendirerek, bazı popülasyonların izole olmasına, diğerlerinin ise yeniden ortaya çıkmasına neden oldu.
Aslanların tarihinde önemli rol oynayan da tam olarak bu iklim dalgalanmalarıdır.
Soğuk havalarda yapılan toplantılar
DNA verileri, mağara aslanları ile modern aslanların, özellikle soğuk havalarda, birçok kez gen alışverişinde bulunduğunu gösterdi.
İklimin sertleşmesiyle birlikte mağara aslanı popülasyonları güneye doğru kaydı ve Orta ve Güneybatı Asya’daki modern aslanlarla melezleşti. Orada, birbirine çok benzeyen bu hayvanlar melezleşerek genetik miraslarına izlerini bıraktılar.
Bu gen alışverişinin hacmi nispeten küçük olsa da (genomun %5’inden azı), bilim insanlarının uzun zaman önce nesli tükenmiş yırtıcı hayvanların göç yollarını izlemelerine ve evrimlerini daha iyi anlamalarına olanak sağladı.
İki dünyanın ortadan kaybolması
Mağara aslanları yaklaşık 13.000 yıl önce, son Buz Çağı’nın sonunda yok oldu. Küresel ısınma, alışılmış ekosistemleri değiştirdi, av popülasyonlarını azalttı ve birçok büyük hayvanın yok olmasına yol açtı. Ek bir faktör de, giderek yeni bölgeleri keşfeden ve büyük hayvanları avlayan insanların yayılmasıydı.
İlginç bir şekilde, bir zamanlar Güneybatı Asya’daki mağara aslanlarıyla en yakın etkileşim içinde olan modern aslan popülasyonlarından biri de günümüze kadar ulaşamadı. Bu popülasyonun üyeleri, yüz yıldan biraz daha uzun bir süre önce insanlar tarafından tamamen yok edildi.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Mumya Analizleri Soyu Tükenmiş Mağara Aslanlarının Günümüz Aslanlarıyla Çiftleştiğini Gösteriyor
5300 Yıl Önce Ölen Buz Adam Ötzi’nin Mikrobiyomu Hâlâ Yaşıyor