5300 Yıl Önce Ölen Buz Adam Ötzi’nin Mikrobiyomu Hâlâ Yaşıyor
Bilim insanları, yaklaşık 5300 yıllık ünlü Alp mumyası Ötzi’nin mikrobiyal ortamının ayrıntılı bir analizini gerçekleştirdi. Buz Adam’ın durağan bir biyolojik kalıntıdan çok uzak olduğu ortaya çıktı.
Vücudu, antik bakterilerin, buzuldan gelen mikroorganizmaların ve müzede edinilen modern mikropların bir arada bulunduğu dinamik bir ekosistemi temsil ediyor.
Ötzi’nin son yemeği ne oldu? Ötzi’nin mide içeriğinin analizi, son saatlerini yeniden yapılandırmaya yardımcı oldu. Bilim insanları, sol omzuna saplanan bir okla ölmeden önce oldukça doyurucu bir yemek yediğini keşfetti.
Son yemeği ren geyiği, yaban keçisi ve buğday tanelerinden oluşuyordu. Ötzi, o dönem için çok yaşlı kabul edilen yaklaşık 45 yaşında öldü. Fiziksel olarak güçlü bir adamdı, çeşitli hayvanların derilerinden yapılmış sıcak giysiler giyiyordu ve bakır bir balta, yay ve oklar ile bir çakmaktaşı hançer taşıyordu. Vücudunda ayrıca çeşitli geometrik dövmeler de bulundu.
1991 yılında keşfedilen Ötzi’nin kalıntıları üzerinde yapılan bir çalışma, İtalya’nın Bolzano kentindeki Mumya Araştırma Enstitüsü’nde Eurac Araştırma projesi üzerinde çalışan biyologların üç farklı mikrobiyal dünyayı belirlemesine olanak sağladı.
Birincisi, Bakır Çağı insanıyla birlikte yaşayan bağırsak bakterilerini içeriyor. İkincisi, yüzyıllarca bir buzulun içinde kaldığı süre boyunca vücudu kolonize eden soğuğa adapte olmuş organizmalardan oluşuyor. Üçüncü grup ise, son otuz yılda koruma işlemleri sırasında mumyaya sızan modern bakterilerden oluşuyor.
Bilim insanları, Ötzi’nin derisinde, -6 santigrat derece sıcaklığı koruyan müze odasının koşullarına tepki olarak, canlı, biyolojik olarak aktif, soğuk seven mayanın aktif olarak büyüdüğünü keşfettiler.
Sanayi öncesi döneme ve yüksek lifli beslenmeye özgü olan Ötzi’nin eşsiz bağırsak bakterileri, modern Batılılarda çoktan yok oldu. Uzmanlar bunun beslenme alışkanlıklarındaki değişikliklere, sık antibiyotik kullanımına ve bozulmamış doğayla nadir temasa bağlı olduğuna inanıyor.
Bu kadim bakterilerin DNA’sında kimyasal bozulmanın açık izleri bulunuyor ve bu da gerçek yaşlarını doğruluyor; ancak beş bin yıldır bağırsakların korunaklı, havasız ortamında mükemmel bir şekilde korunmuşlar.
Mumyanın modern izlenmesi ve korunması
Ötzi’nin Bolzano’daki Güney Tirol Arkeoloji Müzesi’ne taşınmasının ardından yeni bir mikrobiyal kolonizasyon dalgası başladı. Bilim insanları, gerekli nemi korumak için mumyaya püskürtülen suyun, dış yüzeyine çok sayıda modern bakteri bulaştırdığını keşfetti .
Bu keşif, konservatörler için önemli soruları gündeme getiriyor. Modern koruma uygulamalarının Buz Adam’ın dış mikrobiyomunu incelikli bir şekilde değiştirmesi, uzun vadeli koruma yöntemlerinin yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılıyor. Mikropları üç zamansal gruba ayırmak, dış ortamın antik dokuları nasıl etkilediğini anlamamıza yardımcı oldu.,
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: 5300 Yıl Önce Ölen Buz Adam Ötzi’nin Mikrobiyomu Hâlâ Yaşıyor
Bir Asırdır Doğal Leke Sandığımız O Kırmızı İzler Aslında Britanya’nın En Eski Mesajı Olabilir mi?