Milattan Öncesine Ait Mezarlıkta 6 Yaş Altı 39 Çocuk Mezarı Bulundu
Mezarlıkların ‘dinlenme yerleri’ olarak görüldüğü modern algıların aksine, eski Norveç mezarlıkları genellikle toplum yaşamının merkezleriydi.
Mezarlıklar önemli ritüellerin, toplantıların ve festivallerin yapıldığı yerlerdi: topluluğun önemli konuları tartışmak ve ölüleri onurlandırmak için bir araya gelebildiği kutsal alanlar olarak işlev görüyorlardı.
2023 sonbaharında bir grup arkeolog Norveç’in Fredrikstad kenti yakınlarında garip bir şey keşfetti: 41 daireden oluşan bir küme.
Dikkatlice yerleştirilmiş taşlardan oluşan keşfedilen daireler birbirine yakındı, ancak bilim insanlarını asıl ilgilendiren altında saklanan şeydi.
Araştırmacıların belirttiği gibi: taşlar eski kalıntılar için mezar taşı görevi görüyordu ve keşfedilen mezarların ikisi hariç hepsinin altı yaşın altındaki çocuklar için gömü alanları olduğu ortaya çıktı.
Norveç’teki Mezarlıklar:
Diğer pek çok antik kültürün aksine, İskandinav mezarlıklarında zengin kadın gömüleri yaygındır. Mücevherler, silahlar ve diğer eşyalarla dolu olan bu mezarlar, İskandinav toplumunda kadınların yüksek statü ve etkisine tanıklık etmektedir.
Norveç’teki antik çocuk mezarları
Arkeologlar mezar alanını ilk olarak 2023 sonbaharında Fredrikstad belediyesinde yerel bir taş ocağının genişletilmesi için yapılan kazılar sırasında keşfetti.
Ancak keşif ancak yakın zamanda bir çocuk mezarlığı alanında bulunan yanmış kemiklerin analizinden sonra duyuruldu.
İlginç bir şekilde, mezarlar başlangıçta tarlada fark edilmedi: araştırmacılar ancak çimleri kaldırıp alanı temizledikten sonra yüzeyden sadece birkaç santimetre uzakta “taş oluşumlarını” keşfettiler.
Mezarların çoğu yuvarlak ya da oval şekilli olup çapları 90 ila 180 cm arasında değişmektedir. Bazılarının kenarları daha seyrekti ve ortalarında bir levha vardı.
Kazı başkanı Guro Fossum gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bunların mezar olması gerektiğini hemen anladık,” dedi.
“Biz onları keşfedene kadar çocuklar bir gizem gibi yeraltında yatıyordu. Birbiri ardına mezarlar bulduk ve sonunda 41 yuvarlak taş oluşumuna ulaştık.”
Mezarların iyi korunmuş olması, derinlemesine analizler yapılmasına ve Norveç’teki bu sıra dışı mezarlığın ilginç tarihinin ortaya çıkarılmasına olanak sağladı. Uzmanlar ayrıca mezarlıkta “özel bir şeyler” olduğuna inandıklarını da sözlerine eklediler.
Norveç’te mezarlık ve defin gelenekleri
Guro Fossum, “Çocuk mezarları açık bir alanda, antik yollara yakın bir yerde olmalı ki tüm sakinler onlardan haberdar olsun” dedi.
Batılı arkeologlar “Anıtın etrafındaki pişirme çukurları ve ocaklar, cenaze törenleri sırasında toplantılar ve törenler yapıldığını göstermektedir. Ayrıca, tüm mezarlar aslında güzellik için özenle hazırlanmıştı. Böyle bir çabayı kimin gösterdiğini merak ettik,” diye yazdı.
Analize göre, antik mezarlık alanı Bronz Çağı ile Demir Çağı arasında birkaç yüz yıl boyunca kullanıldı ve mezarların çoğu M.Ö. 800 ile 200 yılları arasına tarihleniyor.
“Tarihlendirme, mezarlığın uzun bir süre boyunca aktif olarak kullanıldığını göstermiştir. Dolayısıyla 39 çocuğun tamamının aynı doğal afet (hastalık salgını ya da salgın) sonucu öldüğü söylenemez” diye ekledi Fossum.
Daha da şok edici olan, ölen 39 çocuğun öldükleri sırada büyük olasılıkla bebek olmalarıdır. Norveçli bilim insanları hâlâ çocukların neden böyle tuhaf bir yöntemle gömüldüğünü anlamaya çalışıyor.
Neden belirli bir alanın seçildiği ve bu tür gömü ve mezar geleneklerinin birkaç yüz yıl boyunca nasıl korunabildiği gibi başka sorular da var.
“Bu bölgedeki eski insanların hangi inanç ve geleneklere sahip olduğunu ya da ölülerin neden yakılarak gömüldüğünü bilmiyoruz. Belki de ‘ruhu serbest bırakmak’ için bedenin ateş kullanılarak yok edilmesi ve ‘dönüştürülmesi’ gerektiğine inanılıyordu,” diyor Fossum.
“Belki de bu bölgedeki İskandinav halkının eski ritüelleri, ölenleri onurlandırmak ve hatırlamak içindi. Ne de olsa modern insanlar 21. yüzyılda da aynı şeyi yapıyor: bizden önce yaşamış olanları ritüeller ve anma törenleri aracılığıyla hatırlıyoruz.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Milattan Öncesine Ait Mezarlıkta 6 Yaş Altı 39 Çocuk Mezarı Bulundu
Göbeklitepe’de Dünyanın En Eski Takvimi Keşfedildi: Medeniyetin Doğuşunu Yeniden Yazabilir